ਸਿਤਾ ਜੀ, ਰਾਮ ਚੰਦਰ ਜੀ ਦੀ ਅਰਧਾਂਗਨੀ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਗਹਿਰੀ ਪੀੜਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਉਹ ਸੋਚਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਜਿਹੜੇ ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ, ਸਿੱਧ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਰਾਮ ਜੀ ਵਾਂਗ ਮਹਾਨ ਤੇ ਬਹਾਦੁਰ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਿੰਨੇ ਧੰਨ ਹਨ। ਫਿਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਸੰਦੇਹ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, "ਕਿ ਕਦੇ ਮੇਰਾ ਇਸ ਮਹਾਨ ਤੇ ਧਰਮਾਤਮਾ ਰਾਜਾ ਰਾਮ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਹੋਣ ਦਾ ਕੋਈ ਲਾਭ ਨਹੀਂ।" ਉਹ ਸੋਚਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਨਾ ਵੇਖਣ ਤੇ ਦਿਲਚਸਪੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ। ਅਕ੍ਰਿਤਘਣ ਲੋਕ ਤਬਾਹੀ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਰਾਮ ਜੀ ਐਸਾ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ। ਸਿਤਾ ਜੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਪੁੱਛਦੀਆਂ ਹਨ, "ਕੀ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਕੋਈ ਗੁਣ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ ਜਾਂ ਮੇਰੀ ਕਿਸਮਤ ਹੀ ਮੂੰਹ ਮੋੜ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਮੈਂ ਐਸੇ ਮਹਾਨ ਤੇ ਉਜਲੇ ਰਾਮ ਜੀ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਗਈ ਹਾਂ?" ਉਹ ਸੋਚਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਰਾਮ ਜੀ ਵਰਗੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਬਹਾਦੁਰ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਤੀ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਕੇ ਜੀਉਣਾ, ਮੌਤ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਦੁਖਦਾਈ ਹੈ। ਕਦੇ ਉਹ ਸੋਚਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਆਪਣਾ ਸਸਤਰ ਛੱਡ ਕੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਫਲ-ਫੂਲ ਖਾ ਕੇ ਜੀ ਰਹੇ ਹੋਣ। ਜਾਂ ਫਿਰ, ਰਾਵਣ ਵਰਗੇ ਦੁਰਾਚਾਰੀ ਰਾਖਸ ਨੇ ਦੋਹਾਂ ਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਿਤਾ ਜੀ ਸੋਚਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮਰ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਮੌਤ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਹੀਆਂ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਿਹੜੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਸੱਚ ਦੇ ਪੱਕੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਨਾ ਕੋਈ ਪਿਆਰਾ ਹੈ ਤੇ ਨਾ ਕੋਈ ਅਪਿਆਰਾ, ਉਹ ਕਿੰਨੇ ਧੰਨ ਹਨ। ਪਿਆਰ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਤੋਂ ਦੁੱਖ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਪਿਆਰਾ ਨਹੀਂ, ਉਹਨਾਲ ਹੋਰ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਅਤੇ ਸਿਤਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਆਖ਼ਰਕਾਰ, ਸਿਤਾ ਜੀ ਸੋਚ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਜੀ ਵਰਗਾ ਸਵੈ-ਗਿਆਨੀ ਪਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਰਾਵਣ ਦੇ ਵੱਸ ਵਿਚ ਆ ਗਈ ਹਨ, ਤਾਂ ਹੁਣ ਉਹ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਤਿਆਗ ਦੇਣਗੀਆਂ। ਇਸ ਪਾਸੇ, ਜਦੋਂ ਸਿਤਾ ਜੀ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਰਾਖਸਣਾਂ ਨੇ ਸੁਣੇ, ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਕੁਝ ਰਾਖਸਣਾਂ ਤੁਰੰਤ ਰਾਵਣ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਖ਼ਬਰ ਦੇਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ। ਫਿਰ, ਉਹ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਰਾਖਸਣਾਂ ਮੁੜ ਕੇ ਸਿਤਾ ਕੋਲ ਆਈਆਂ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਕੜਵੇ ਤੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਸ਼ਬਦ ਕਹਿਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ। ਉਹ ਸਿਤਾ ਨੂੰ ਧਮਕੀ ਦੇਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ ਕਿ "ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਤੇਰਾ ਮਾਸ ਖਾ ਜਾਵਾਂਗੀਆਂ।" ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਭ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਥੇ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਦੀ ਰਾਖਸਣ, ਤ੍ਰਿਜਟਾ, ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਜਾਗ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਉਹ ਬੋਲ ਪਈ: "ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਮਾਸ ਖਾਓ, ਕ੍ਰੂਰ ਰਾਖਸਣਾਂ! ਤੁਸੀਂ ਸਿਤਾ ਨੂੰ, ਜਨਕ ਨੰਦਨੀ ਅਤੇ ਦਸ਼ਰਥ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ ਨੂੰ, ਹਥ ਨਹੀਂ ਲਾ ਸਕਦੀਆਂ।" ਤ੍ਰਿਜਟਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਅੱਜ ਮੈਂ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਸੁਪਨਾ ਵੇਖਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਰਾਖਸਾਂ ਦੀ ਤਬਾਹੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਦੀ ਭਲਾਈ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ।" ਜਦ ਤ੍ਰਿਜਟਾ ਨੇ ਇਹ ਕਿਹਾ, ਤਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਰਾਖਸਣਾਂ ਡਰ ਗਈਆਂ ਤੇ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ, "ਸਾਨੂੰ ਦੱਸ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਸੁਪਨਾ ਵੇਖਿਆ ਸੀ?" ਤ੍ਰਿਜਟਾ ਨੇ ਸਮੇਂ ਉੱਤੇ ਆਪਣੇ ਸੁਪਨੇ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ, "ਮੈਂ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀਕਤ ਹਾਥੀਦਾਂਤ ਦੀ ਸੋਹਣੀ ਦੂਲੀ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਉੱਡਦੀ ਹੋਈ ਵੇਖੀ।" "ਉਸ ਉੱਤੇ ਰਘੁਕੁਲ ਨਾਇਕ ਰਾਮ ਜੀ, ਸਫੈਦ ਮਾਲਾਵਾਂ ਤੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਜੀ ਨਾਲ ਚੜ੍ਹੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਮੈਂ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਸਿਤਾ ਜੀ ਵੀ ਸਫੈਦ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਇੱਕ ਚਿੱਟੇ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਖੜੀ ਹਨ। ਸਿਤਾ ਰਾਮ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਚਾਨਣ ਸੂਰਜ ਨਾਲ। ਫਿਰ ਮੈਂ ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਚਾਰ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲੇ ਮਹਾਨ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਵੇਖਿਆ।" "ਉਹ ਹਾਥੀ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨਾਲ, ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਹੀ ਜੋਤਿ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ। ਉਹ ਸਫੈਦ ਮਾਲਾਵਾਂ ਤੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨ ਕੇ ਜਾਨਕੀ ਕੋਲ ਆਏ। ਫਿਰ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ, ਜਿੱਥੇ ਹਾਥੀ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਖੜਾ ਸੀ, ਜਾਨਕੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੇ ਗਲੇ ਲਾਇਆ।" "ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿਚ ਆਰਾਮ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਫਿਰ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਗੋਦ ਤੋਂ ਉੱਤਰੀ, ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਚੰਦ ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਪੂੰਝਿਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਦੋਹਾਂ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਹਾਥੀ, ਖੁੱਲ੍ਹੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਸਿਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਲੰਕਾ ਉੱਤੇ ਖੜਾ ਸੀ।" "ਕਕੁਤਥ ਰਾਮ ਜੀ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸਿਤਾ ਨਾਲ, ਅੱਠ ਪੀਲੀਆਂ ਬੈਲਾਂ ਵਾਲੀ ਰਥ ਤੇ ਇੱਥੇ ਆ ਗਏ। ਉਹ ਸਫੈਦ ਮਾਲਾਵਾਂ ਤੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨਾਲ ਆਏ। ਫਿਰ ਹੋਰ ਜਗ੍ਹਾ ਮੈਂ ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਸੱਚੇ ਬਲ ਵਾਲੇ ਵੇਖਿਆ।" "ਮੈਂ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਸਿਤਾ ਨਾਲ, ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਵਿਅਕਤੀਕਤ ਪੁਸ਼ਪਕ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਏ। ਉੱਤਰੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਤੱਕਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਰਥ ਲੈ ਕੇ ਚਲੇ ਗਏ। ਮੇਰੇ ਸੁਪਨੇ ਵਿਚ, ਮੈਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਣੂ ਵਰਗਾ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਵੇਖਿਆ।" "ਉਹ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਪਤਨੀ ਸਿਤਾ ਨਾਲ ਸਨ, ਤੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਨਾ ਦੇਵ, ਨਾ ਦਾਨਵ, ਨਾ ਰਾਖਸ, ਕੋਈ ਵੀ ਹਰਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਜਿਵੇਂ ਪਾਪੀ ਲੋਕ ਸੁਰਗ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦੇ, ਤਿਵੇਂ ਰਾਮ ਅਜੇਤ ਹਨ। ਫਿਰ ਮੈਂ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਰਾਵਣ ਦਾ ਸਿਰ ਮੁੰਡਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੇਲ ਨਾਲ ਲੁੱਬੜਿਆ, ਲਾਲ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨੇ, ਮਦਮਸਤ ਹੋ ਕੇ, ਕਰਵੀ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਾਈ ਹੋਈ ਸੀ।" "ਅੱਜ ਰਾਵਣ ਪੁਸ਼ਪਕ ਰਥ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਇੱਕ ਔਰਤ ਨੇ, ਜਿਹਦਾ ਸਿਰ ਮੁੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤੇ ਕਾਲੇ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਘਸੀਟਿਆ। ਫਿਰ ਮੈਂ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਗਧਿਆਂ ਦੇ ਰਥ ਉੱਤੇ, ਲਾਲ ਮਾਲਾਵਾਂ ਤੇ ਲਾਲ ਤੇਲ ਨਾਲ ਲੁੱਬੜਿਆ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।" "ਉਹ ਤੇਲ ਪੀ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਹੱਸ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਨਚ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸਦਾ ਮਨ ਭਟਕ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। ਫਿਰ ਮੈਂ ਵੇਖਿਆ, ਰਾਵਣ, ਰਾਖਸਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਡਰ ਕੇ, ਉਲਟਾ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।" "ਉਹ ਇਕ ਗੰਦੇ, ਅਸਹਿਣਯੋਗ, ਡਰਾਉਣੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਮੈਲ ਤੇ ਚਿਕੜ ਭਰਿਆ ਸੀ, ਬਿਲਕੁਲ ਨਰਕ ਵਾਂਗ। ਉੱਥੇ ਰਾਵਣ ਜਲਦੀ ਹੀ ਡੁੱਬ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਨਿਕਲ ਕੇ, ਉਹ ਚਿਕੜੀ ਝੀਲ ਵਿਚ ਵੜ ਗਿਆ। ਇੱਕ ਲਾਲ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨੀ ਔਰਤ ਨੇ, ਦੱਸ ਸਿਰ ਵਾਲੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਗਲ ਤੋਂ ਬੰਨ੍ਹ ਲਿਆ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤ੍ਰਿਜਟਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੁਪਨੇ ਰਾਖਸਣਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਏ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਸਿਤਾ ਜੀ ਦੀ ਖੈਰ-ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਰਾਵਣ ਦੀ ਤਬਾਹੀ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਸੀ।