ਜਦੋਂ ਸੀਤਾ ਰਾਵਣ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਕੈਦ ਸੀ, ਰਾਕਸ਼ਸੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣ ਅਤੇ ਧਮਕਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਜੇ ਤੂੰ ਸਾਡੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੀ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਇਸੀ ਵੇਲੇ ਖਾ ਜਾਵਾਂਗੇ।" ਫਿਰ ਵਿਕਟਾ ਨਾਮ ਦੀ ਇਕ ਰਾਕਸ਼ਸੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੇ ਝੁਕੀਆਂ ਛਾਤੀਆਂ ਸਨ, ਨੇ ਆਪਣਾ ਮੁੱਕ ਉਚਾ ਕਰਕੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਧਮਕਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਮੈਥਿਲੀ, ਤੂੰ ਬਹੁਤ ਬੁਰੇ ਬਚਨ ਬੋਲ ਚੁੱਕੀ ਹੈਂ, ਜੋ ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ ਦਇਆ ਅਤੇ ਨਰਮੀ ਕਰਕੇ ਸਹਿ ਲਈ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਤੇਰਾ ਮਨ ਖੋਟਾ ਹੈ।" ਰਾਕਸ਼ਸੀਆਂ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ, "ਤੂੰ ਸਾਡੀ ਸਮੇਂ ਤੇ ਦਿੱਤੀ ਸਲਾਹ ਨਹੀਂ ਸੁਣਦੀ। ਤੈਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਲਿਆਇਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਹੋਰਾਂ ਲਈ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ।" "ਮੈਥਿਲੀ, ਤੂੰ ਰਾਵਣ ਦੇ ਡਰਾਉਣੇ ਹਵੈਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ ਹੈਂ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਕੈਦ ਹੈਂ, ਜਿੱਥੇ ਅਸੀਂ ਤੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਾਂ।" ਉਹ ਕਹਿ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, "ਇੱਥੇ ਤੈਨੂੰ ਪੁਰੰਦਰ (ਇੰਦ੍ਰ) ਵੀ ਬਚਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ, ਇਹ ਤੇਰੇ ਭਲੇ ਲਈ ਹੈ।" "ਹੁਣ ਆਸੂਆਂ ਪਾ ਲੈਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਵਿਅਰਥ ਦੁਖ ਛੱਡ ਦੇ। ਸੁਖ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਲੱਭ, ਦੁਖ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਲੜੀ ਛੱਡ ਦੇ।" ਉਹ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਕਹਿ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, "ਰਾਵਣ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਅਨੁਸਾਰ ਖੇਡ। ਅਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ, ਨਾਰੀ ਦਾ ਜਵਾਨੀ ਛਣਕ ਵਿੱਚ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।" "ਜਦ ਤਕ ਤੇਰਾ ਸਮਾਂ ਹੈ, ਸੁਖ ਲੈ। ਰਾਵਣ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਬਾਗਾਂ ਤੇ ਪਹਾੜੀ ਥਾਂਵਾਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਹਨ।" "ਰਾਵਣ ਦੇ ਨਾਲ ਘੁੰਮ, ਤੇਰੇ ਨਸ਼ੀਲੇ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਤੇਰੀ ਆਗਿਆ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਔਰਤਾਂ ਹੋਣਗੀਆਂ, ਸੁੰਦਰ ਲੜਕੀ।" "ਰਾਵਣ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਸਵਾਮੀ, ਨੂੰ ਪਤੀ ਵਜੋਂ ਮੰਨ ਲੈ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਮੈਥਿਲੀ, ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਦਿਲ ਫਾੜ ਕੇ ਖਾ ਜਾਵਾਂਗੀ।" "ਜੇ ਤੂੰ ਸਾਡੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੀ, ਤਾਂ ਚੰਦੋਦਰੀ ਨਾਮ ਦੀ ਰਾਕਸ਼ਸੀ, ਜੋ ਡਰਾਉਣੀ ਹੈ, ..." ਇਸ ਨੇ ਵੱਡਾ ਬਰਛਾ ਹਿਲਾ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਹਿਰਣ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਡਰ ਦੇ ਮਾਰੇ ਛਾਤੀਆਂ ਕੰਬ ਰਹੀਆਂ ਹਨ..." "ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਰਾਵਣ ਵੱਲੋਂ ਅਗਵਾ ਕੀਤਾ ਦੇਖਿਆ, ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਵੱਡਾ ਗੁੱਸਾ ਆਇਆ; ਮੈਂ ਉਸ ਦਾ ਜਿਗਰ, ਤਲ, ਦਿਲ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗ ਖਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ।" "ਮੇਰਾ ਮਨ ਉਸ ਦੇ ਹੱਥ-ਪੈਰ ਤੇ ਸਿਰ ਵੀ ਖਾਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ।" ਫਿਰ ਪ੍ਰਘਾਸਾ ਨਾਮ ਦੀ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਆਓ, ਇਸ ਕ੍ਰੂਰ ਔਰਤ ਦਾ ਗਲਾ ਘੋਟ ਦਈਏ—ਕਿਹੜੀ ਦੇਰੀ? ਫਿਰ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਈਏ ਕਿ ਇਹ ਮਨੁੱਖੀ ਔਰਤ ਮਰੀ ਹੋਈ ਹੈ।" "ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ; ਉਹ ਕਹੇਗਾ, 'ਖਾ ਲਓ ਇਸ ਨੂੰ'।" ਫਿਰ ਅਜਾਮੁਖੀ ਨਾਮ ਦੀ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਆਓ, ਇਸ ਨੂੰ ਕੱਟ ਕੇ ਸਾਰੀਆਂ ਲਈ ਬਰਾਬਰ ਹਿੱਸੇ ਕਰੀਏ; ਵੰਡ ਲਓ, ਮੈਂ ਝਗੜਾ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ।" "ਝਟ ਪੀਣ ਲਈ ਪਦਾਰਥ ਤੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਲਿਆਓ।" ਫਿਰ ਸੂਰਨਖਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਅਜਾਮੁਖੀ ਦੀ ਗੱਲ ਮੈਨੂੰ ਪਸੰਦ ਹੈ; ਛੇਤੀ ਸ਼ਰਾਬ ਲਿਆਓ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਦੁਖਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਦੇਵੇ।" "ਮਨੁੱਖੀ ਮਾਸ ਚੱਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਨਿਕੁੰਭਿਲਾ 'ਤੇ ਨਾਚੀਏ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਰਾਕਸ਼ਸੀਆਂ ਸੀਤਾ, ਜੋ ਦੇਵਕਨਿਆ ਵਰਗੀ ਸੀ, ਨੂੰ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਧਮਕੀਆਂ ਦੇ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਹਿੰਮਤ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਰੋ ਪਈ। ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਵਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਕਾਂਡ ਦੀ ਪਚੀਵੀਂ ਸਰਗਾ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਕਠੋਰ ਤੇ ਬਹੁਤ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਰਾਕਸ਼ਸੀਆਂ ਨੇ ਕੀਤੀਆਂ, ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਸੀਤਾ ਰੋ ਪਈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਕਸ਼ਸੀਆਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਵੈਦੇਹੀ, ਜੋ ਮਨ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਸੀ, ਡਰ ਦੇ ਮਾਰੇ, ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੰਜੂਆਂ ਨਾਲ, ਬੋਲ ਪਈ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਕ ਮਨੁੱਖੀ ਔਰਤ ਰਾਕਸ਼ਸਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨਹੀਂ ਬਣ ਸਕਦੀ; ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਚਾਹੋ, ਕਰੋ, ਮੈਨੂੰ ਖਾ ਲਓ, ਪਰ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਆਗਿਆ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੀ।" ਰਾਕਸ਼ਸੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰ ਕੇ, ਸੀਤਾ, ਜੋ ਦੇਵਕਨਿਆ ਵਰਗੀ ਸੀ, ਨਿਰੰਤਰ ਦੁਖੀ ਰਹੀ, ਰਾਵਣ ਦੀ ਧਮਕੀ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸੀਆਂ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਠੰਢ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ। ਸੀਤਾ ਬਹੁਤ ਕੰਬ ਰਹੀ, ਜਿਵੇਂ ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡਣ ਨੂੰ ਹੋਵੇ; ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਕਾਂਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਡਿੱਗੀ ਹਿਰਣ ਵਾਂਗ। ਫਿਰ, ਇੱਕ ਵੱਡੀ, ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੀ ਅਸ਼ੋਕ ਦੀ ਟਾਹਲੀ ਫੜ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਦੁਖ ਨਾਲ ਟੁੱਟ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਛਾਤੀਆਂ ਨੂੰ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਹੰਜੂਆਂ ਨਾਲ ਭਿਗੋ ਦਿੱਤਾ; ਸੋਚਦੀ ਰਹੀ, ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦੁਖ ਦਾ ਅੰਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। ਕੰਬਦੀ ਹੋਈ, ਉਹ ਪੌਦੇ ਵਾਂਗ ਝੜ ਪਈ, ਜਿਵੇਂ ਆਂਧੀ ਵਿੱਚ ਕੇਲਾ ਦਾ ਰੁੱਖ; ਰਾਕਸ਼ਸੀਆਂ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਫਿਕਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਸੀਤਾ ਕੰਬ ਰਹੀ, ਉਸ ਦੀ ਲੰਮੀ, ਮੋਟੀ ਚੋਟੀ ਵੀ ਕੰਬ ਰਹੀ, ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਲਪੇਟਦੀ ਹੋਈ। ਉਸ ਨੇ ਵੈਦੇਹੀ, ਮਿਥਿਲਾ ਦੀ ਧੀ, ਦੁਖ ਅਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ, ਹੰਜੂਆਂ ਪਾ ਕੇ, ਹਾਏ ਕਰਕੇ, ਰੋਈ। ਉਸ ਨੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਬੁਲਾਇਆ, "ਹਾਏ ਰਾਮਾ!" ਫਿਰ, "ਹਾਏ ਲਕਸ਼ਮਣ!" ਅਤੇ "ਹਾਏ ਮੇਰੀ ਸਾਸ ਕੌਸ਼ਲਿਆ! ਹਾਏ ਮਹਾਨ ਸੁਮਿਤਰਾ!" "ਇਹ ਗੱਲ, ਜੋ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਕਹੀ, ਸੱਚ ਹੈ: ਮੌਤ ਆਪਣਾ ਸਮਾਂ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ, ਨਾਰੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਪੁਰਸ਼।" "ਇੱਥੇ, ਮੈਂ ਰਾਕਸ਼ਸੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਮ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਕੇ, ਇਕ-ਇਕ ਪਲ ਜੀ ਰਹੀ ਹਾਂ, ਦੁਖ ਸਹਿ ਰਹੀ ਹਾਂ।" "ਮੈਂ, ਘੱਟ ਪੁੰਨ ਵਾਲੀ ਤੇ ਦਇਆਯੋਗ, ਛੱਡੀ ਹੋਈ ਵਾਂਗ ਮਰ ਜਾਵਾਂਗੀ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਪੂਰੀ ਨੌਕ, ਹਵਾ ਦੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਭਟਕਦੀ ਹੋਈ।" "ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖ ਸਕਣ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸੀਆਂ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਮੈਂ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਦੁਖ ਨਾਲ ਡੁੱਬ ਰਹੀ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਦਰਿਆ ਦਾ ਕਿਨਾਰਾ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਟੁੱਟਦਾ ਹੈ।" "ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਧੀਅਾ ਨਸੀਬ ਹੈ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਜੋ ਸਿੰਘ ਵਾਂਗ ਚਲਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਦਰਦਾਨ ਤੇ ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਦਾ ਹੈ।" "ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਰਾਮਾ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਕੇ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਮੇਰਾ ਜੀਵਨ ਜਹਿਰ ਵਾਂਗ ਦੁਖਦਾਈ ਹੈ।" "ਕਿਹੜਾ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਮੈਂ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿਚ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜੋ ਅੱਜ ਇਹ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਡਰਾਉਣਾ ਦੁਖ ਸਹਿ ਰਹੀ ਹਾਂ?