ਰਾਵਣ ਦੇ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਸੈਨਾ, ਆਪਣੇ ਤੇਜ਼ ਕੁਹਾੜੀਆਂ ਫੜ ਕੇ, ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਬੋਲੀਆਂ, "ਇਹ ਔਰਤ ਰਾਵਣ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੋਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ।" ਉਹ ਮਹਾਨ ਸਤੀਆ, ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਰਾਕਸ਼ਸੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਡਰਾਈ ਹੋਈ, ਆਪਣੇ ਹੰਝੂ ਪੁੰਝ ਕੇ, ਸ਼ਿੰਸ਼ਪਾ ਰੁੱਖ ਕੋਲ ਆ ਗਈ। ਸੀਤਾ, ਚੌੜੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਕਸ਼ਸੀਆਂ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿਚ, ਸ਼ਿੰਸ਼ਪਾ ਰੁੱਖ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਖੜੀ ਹੋਈ। ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਰਾਕਸ਼ਸੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਧਮਕਾਉਣ ਲਗ ਪਈਆਂ—ਉਹ ਅਤਿ ਪਤਲੀ, ਦੁਖੀ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ, ਮੈਲੇ-ਕੁਚੈਲੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਫਿਰ ਵਿਨਤਾ ਨਾਂ ਦੀ ਇਕ ਰਾਕਸ਼ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਰੂਪ ਡਰਾਉਣਾ, ਚਿਹਰਾ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਪੇਟ ਦਬਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਬੋਲ ਪਈ। "ਸੀਤੇ, ਤੇਰੇ ਪਤੀ ਨੇ ਜੋ ਸਨੇਹ ਦਿਖਾਇਆ, ਉਹ ਕਾਫੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਹਰ ਥਾਂ, ਸੁਧੀਏ, ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਿਆਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੁਸੀਬਤ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਸੰਤੋਸ਼ ਹੈ, ਤੇਰੀ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇ। ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਦਾ ਰਸਤਾ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਹੁਣ, ਮੈਥਿਲੀ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਮੰਨ, ਇਹ ਤੇਰੇ ਲਈ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੈ। ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪਤੀ ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ, ਜੋ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਸਵਾਮੀ ਹੈ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਤੇ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਵਾਲਾ।" "ਵੈਦੇਹੀ, ਆਜ ਤੋਂ, ਤੂੰ ਦਿਵਯ ਸੁਗੰਧ ਤੇ ਦਿਵਯ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਾਣੀ ਬਣ ਜਾ। ਜਿਵੇਂ ਸਵਾਹਾ ਅਗਨਿ ਨੂੰ, ਤੇ ਸਚੀ ਇੰਦਰ ਨੂੰ, ਤੂੰ ਰਾਮ ਲਈ ਕੀ ਕਰੇਗੀ, ਜੋ ਦੁਖੀ ਹੈ ਤੇ ਜਿਸਦੀ ਉਮਰ ਮੁਕਣ ਵਾਲੀ ਹੈ?" "ਜੇ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਪਲਾਂ ਵਿਚ ਖਾ ਜਾਵਾਂਗੇ।" ਫਿਰ, ਵਿਕਟਾ ਨਾਂ ਦੀ ਹੋਰ ਰਾਕਸ਼ਸੀ, ਜਿਸਦੇ ਸਤਨ ਲਟਕਦੇ, ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਸੀਤੇ ਨੂੰ ਮੁੱਕਾ ਚੁੱਕ ਕੇ ਧਮਕਾਉਣ ਲੱਗ ਪਈ। "ਮੈਥਿਲੀ, ਤੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਅਣਚੰਗੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਬੜੀਆਂ ਸਹਿਣੀਆਂ ਨੇ, ਸਿਰਫ ਦਇਆ ਤੇ ਨਰਮੀ ਕਰਕੇ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਤੇਰਾ ਮਨ ਮਾੜਾ ਹੈ। ਤੂੰ ਸਾਡੀ ਸਮੇਂ ਤੇ ਲਾਭਕਾਰੀ ਸਲਾਹ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੀ; ਤੈਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਲਿਆਇਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਹੋਰਾਂ ਲਈ ਅਸੰਭਵ ਹੈ।" "ਤੂੰ ਰਾਵਣ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਅੰਦਰਲੇ ਕਮਰਿਆਂ ਵਿਚ ਆ ਗਈ, ਮੈਥਿਲੀ, ਤੇ ਰਾਵਣ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਬੰਦ ਹੈ, ਸਾਡੀ ਰਾਖੀ ਹੇਠ। ਇੱਥੇ ਤੈਨੂੰ ਪੁਰੰਦਰ (ਇੰਦਰ) ਵੀ ਬਚਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ; ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ, ਮੈਥਿਲੀ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਬੋਲ ਰਹੀ ਹਾਂ।" "ਹੰਝੂ ਪੂਰੇ ਹੋ ਗਏ; ਇਹ ਵਿਅਰਥ ਦੁਖ ਛੱਡ ਦੇ। ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਅਨੰਦ ਲੱਭ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਦਾ ਦੁਖ ਦੂਰ ਕਰ। ਸੀਤੇ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨਾਲ ਮਨਮਰਜੀ ਕਰ। ਅਸੀਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ, ਡਰਪੋਕੀਏ, ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਜਵਾਨੀ ਛਣਕਦੀ ਹੈ।" "ਜਦ ਤੱਕ ਤੇਰਾ ਸਮਾਂ ਹੈ, ਸੁਖ ਭੋਗ; ਸੁਹਣੇ ਬਗ਼ੀਚੇ ਤੇ ਪਹਾੜੀ ਜੰਗਲ ਤੇਰੇ ਹਨ। ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨਾਲ ਘੁੰਮ, ਨਸ਼ੀਲੀ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ; ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਔਰਤਾਂ ਤੇਰੇ ਅਧੀਨ ਹੋਣਗੀਆਂ, ਸੁਹਣੀਏ।" "ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਪਤੀ ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਸਵਾਮੀ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਮੈਥਿਲੀ, ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਦਿਲ ਕੱਡ ਕੇ ਖਾ ਜਾਵਾਂਗੀ।" "ਜੇ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ, ਤਾਂ ਚੰਦੋਦਰੀ ਨਾਂ ਦੀ ਰਾਕਸ਼ਸੀ, ਜੋ ਡਰਾਉਣੀ ਹੈ—" ਉਹ ਵੱਡਾ ਬਰਛਾ ਲੈ ਕੇ ਬੋਲ ਪਈ, "ਇਹ ਮਿਰਗ-ਅੱਖੀ, ਜਿਸਦੇ ਸਤਨ ਡਰ ਕਰਕੇ ਕੰਬਦੇ—" "ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਰਾਵਣ ਨੇ ਉਠਾ ਲਿਆ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੇਰੇ ਵਿਚ ਵੱਡਾ ਗੁੱਸਾ ਆ ਗਿਆ; ਮੈਂ ਉਸਦਾ ਜਿਗਰ, ਤਲ, ਦਿਲ ਤੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗ ਖਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ।" "ਮੈਂ ਉਸਦੇ ਹੱਥ-ਪੈਰ ਤੇ ਸਿਰ ਵੀ ਖਾਣ ਦਾ ਮਨ ਕਰਦੀ ਹਾਂ। ਫਿਰ ਪ੍ਰਘਾਸਾ ਨਾਂ ਦੀ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਬੋਲ ਪਈ, 'ਇਸ ਕਰੂੜ ਔਰਤ ਦਾ ਗਲਾ ਘੋਟ ਦੇਈਏ—ਕਿਹੜੀ ਦੇਰੀ? ਫਿਰ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ ਇਹ ਮਨੁੱਖੀ ਔਰਤ ਮਰੀ ਹੋਈ ਹੈ।'" "ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ; ਉਹ ਕਹੇਗਾ, 'ਇਸ ਨੂੰ ਖਾ ਲਓ।' ਫਿਰ ਅਜਾਮੁਖੀ ਨਾਂ ਦੀ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਬੋਲ ਪਈ, 'ਇਸ ਨੂੰ ਕੱਟ ਕੇ, ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਸਮਾਨ ਹਿੱਸਾ ਕਰੀਏ; ਵੰਡ ਲਓ, ਮੈਨੂੰ ਝਗੜਾ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ।'" "ਜਲਦੀ ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਲਿਆਓ; ਫਿਰ, ਸੁਰਪਣਖਾ ਨਾਂ ਦੀ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਬੋਲ ਪਈ, 'ਅਜਾਮੁਖੀ ਨੇ ਜੋ ਕਿਹਾ, ਮੈਨੂੰ ਉਹੀ ਚੰਗਾ ਲੱਗਦਾ; ਜਲਦੀ ਸ਼ਰਾਬ ਲਿਆਓ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਦੁਖ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੀ ਹੈ।'" "ਮਨੁੱਖੀ ਮਾਸ ਚੱਖ ਕੇ, ਨਿਕੁੰਭੀਲਾ 'ਤੇ ਨੱਚੀਏ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਸੀਤਾ, ਜੋ ਦੇਵਕਨਿਆ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਭਿਆਨਕ ਰਾਕਸ਼ਸੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਧਮਕਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਹਿੰਮਤ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਈ। ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਸੁੰਦਰ ਕਾਂਡ ਦੇ ਮਹਾਨ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਪਚਵੀ ਸਰਗਾ ਨੂੰ ਸੁਣੋ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਡਰਾਉਣੀਆਂ, ਕਠੋਰ ਤੇ ਕਈ ਕਈ ਗੱਲਾਂ, ਕਰੂੜ ਰਾਕਸ਼ਸੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਕਹੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਈ। ਰਾਕਸ਼ਸੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਵੈਦੇਹੀ, ਜੋ ਮਨ ਵਿਚ ਅਡੋਲ ਸੀ, ਬਹੁਤ ਡਰ ਗਈ, ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਰੁੰਝੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਬੋਲੀ: "ਇਕ ਮਨੁੱਖੀ ਔਰਤ ਨੂੰ ਰਾਕਸ਼ਸ ਦੇ ਪਤੀ ਬਣਨਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ; ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਚਾਹੋ ਕਰ ਲਓ, ਮੈਨੂੰ ਖਾ ਲੋ, ਪਰ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਹੁਕਮ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੀ।" ਰਾਕਸ਼ਸੀਆਂ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿਚ, ਸੀਤਾ, ਜੋ ਦੇਵਕਨਿਆ ਦੇ ਸਮਾਨ ਸੀ, ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਲੱਭ ਸਕੀ, ਦੁਖ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਤੇ ਰਾਵਣ ਵੱਲੋਂ ਧਮਕਾਈ ਹੋਈ। ਸੀਤਾ ਬਹੁਤ ਕੰਬੀ, ਜਿਵੇਂ ਉਸਦਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ; ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਕਾਂਆਂ ਵੱਲੋਂ ਤੰਗ ਕੀਤੀ ਹੋਈ, ਆਪਣੇ ਝੁੰਡ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਈ ਮਿਰਗੀ ਵਾਂਗ। ਫਿਰ, ਉਹ ਅਸ਼ੋਕ ਰੁੱਖ ਦੀ ਵੱਡੀ, ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਟਾਹਣੀ ਫੜ ਕੇ, ਮਨ ਵਿਚ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਈ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਹੰਝੂਆਂ ਦੀ ਧਾਰ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਸਤਨ ਭੀਗਾ ਲਏ; ਸੋਚਦੀ ਰਹੀ, ਪਰ ਆਪਣੀ ਪੀੜ ਦਾ ਅੰਤ ਨਾ ਲੱਭ ਸਕੀ। ਕੰਬਦੀ, ਉਹ ਆਂਧੀ ਵਿਚ ਪੌਦੇ ਵਾਂਗ ਡਿੱਗ ਗਈ; ਰਾਕਸ਼ਸੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਡਰਾਈ ਹੋਈ, ਉਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਨਿਸ਼ਫ਼ ਹੋ ਗਿਆ।