ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਸੀਤਾ, ਜੋ ਰਾਵਣ ਦੇ ਅਸ਼ੋਕ ਵਨ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਸੀ, ਰਾਖਸ਼ਸੀਆਂ ਵਲੋਂ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਹ ਰਾਖਸ਼ਸੀਆਂ ਉਸ ਨੂੰ ਧਮਕਾਉਂਦੀਆਂ ਤੇ ਤਾਣ ਦਿੰਦੀਆਂ, ਆਖਦੀਆਂ, "ਤੂੰ ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਰਾਮ ਵਲ ਦਿਲ ਲਾ ਬੈਠੀ ਹੈਂ, ਜੋ ਰਾਜ ਤੋਂ ਵੰਜਿਆ, ਆਪਣੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ 'ਚ ਅਸਫਲ ਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਸੁੰਦਰਿ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਕੰਵਲ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਸੀਤਾ ਦੇ ਨੈਣ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ। ਉਸ ਨੇ ਨਮ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, "ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਵੀ ਨਫਰਤ ਭਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕਰਦੀਆਂ ਹੋ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੀਆਂ। ਇੱਕ ਮਨੁੱਖੀ ਔਰਤ ਕਦੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਰਾਖਸ਼ਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨਹੀਂ ਬਣ ਸਕਦੀ। ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਖਾ ਲਵੋ, ਪਰ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਕਦੇ ਵੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਮੰਨੂੰਗੀ।" "ਚਾਹੇ ਉਹ ਰਾਜ ਤੋਂ ਵੰਜਿਆ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਅਨਾਥ, ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਹੀ ਮੇਰੇ ਸਵਾਮੀ ਹਨ; ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਰਹਾਂਗੀ, ਜਿਵੇਂ ਸੁਵਰਚਲਾ ਸੂਰਜ ਦੀ ਭਗਤ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਚੀ ਇੰਦਰ ਦੀ, ਅਰੁੰਧਤੀ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਦੀ, ਰੋਹਿਣੀ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀ, ਲੋਪਾਮੁਦਰਾ ਅਗਸਤਯ ਦੀ, ਸੁਕੰਯਾ ਚਯਵਨ ਦੀ, ਸਾਵਿਤਰੀ ਸਤ੍ਯਵਤ ਦੀ, ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਕਪਿਲ ਦੀ, ਮਦਯੰਤੀ ਸੌਦਾਸ ਦੀ, ਕੇਸ਼ਿਨੀ ਸਗਰ ਦੀ, ਦਮਯੰਤੀ ਨਲ ਦੀ, ਭੀਮੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਵੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਰਾਮ—ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ—ਦੀ ਭਗਤ ਹਾਂ।" ਸੀਤਾ ਦੇ ਇਹ ਪਾਵਨ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਵਣ ਦੇ ਹੁਕਮ 'ਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸੀਆਂ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭੜਕ ਉਠੀਆਂ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਭਿਆਨਕ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਧਮਕਾਉਣ ਲੱਗੀਆਂ। ਇਸ ਸਭ ਨੂੰ, ਹਨੁਮਾਨ, ਜੋ ਚੁਪਚਾਪ ਸ਼ਿੰਸ਼ਪਾ ਦੇ ਰੁੱਖ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਰਾਖਸ਼ਸੀਆਂ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਸੀਤਾ ਵਲ ਵਧੀਆਂ, ਆਪਣੀਆਂ ਲੰਬੀਆਂ ਤੇ ਭੜਕਦੀਆਂ ਦੰਦਾਂ ਨੂੰ ਚੱਟਦੀਆਂ, ਜਦਕਿ ਸੀਤਾ ਡਰੀ ਹੋਈ ਕੰਬ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਤੇਜ਼ ਕੁਹਾੜੀਆਂ ਚੁੱਕ ਕੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗੀਆਂ, "ਇਹ ਰਾਵਣ, ਜੋ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਇਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਣਨ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ।" ਭਿਆਨਕ ਧਮਕੀਆਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਸੀਤਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੰਝੂ ਪੁੰਝੇ ਤੇ ਸ਼ਿੰਸ਼ਪਾ ਦੇ ਰੁੱਖ ਕੋਲ ਆ ਖੜੀ ਹੋਈ, ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ। ਉਸ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਉੱਤੇ ਉਦਾਸੀ ਸੀ, ਕਪੜੇ ਮੈਲੇ-ਕੁਚੈਲੇ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਰਾਖਸ਼ਸੀਆਂ ਸੀ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਵਿਨਤਾ ਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਰਾਖਸ਼ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਡਰਾਉਣਾ ਤੇ ਪੇਟ ਸੁੱਕਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗੀ, "ਹੇ ਸੀਤਾ, ਤੇਰੇ ਪਤੀ ਵਲੋਂ ਪਿਆਰ ਬਹੁਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਵਧੇਰੇ ਪਿਆਰ ਮੁਸੀਬਤ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਹੇ ਮੈਥਿਲੀ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਮੰਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਤੇਰੇ ਲਈ ਚੰਗੀ ਹੈ।" "ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ, ਜੋ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਤੇ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਬਲਵਾਨ ਹੈ। ਹੇ ਵੈਦੇਹੀ, ਅੱਜ ਤੋਂ ਤੂੰ ਇਸ਼ਵਰੀ ਸੁਗੰਧ ਤੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜ ਕੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਾਣੀ ਬਣ ਜਾ। ਜਿਵੇਂ ਸਵਾਹਾ ਅੱਗ ਨੂੰ ਤੇ ਸ਼ਚੀ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿਯ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਤੈਨੂੰ ਰਾਮ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ, ਜੋ ਦੁਖੀ ਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ?" "ਜੇ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਹੁਣੇ ਹੀ ਖਾ ਜਾਵਾਂਗੀਆਂ।" ਫਿਰ ਵਿਕਟਾ ਨਾਂ ਦੀ ਹੋਰ ਰਾਖਸ਼ਸੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਸਤੰਨ ਲਟਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਮੁੱਕਾ ਚੁੱਕ ਕੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਧਮਕਾਉਣ ਲੱਗੀ, "ਮੈਥਿਲੀ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਸਹਿ ਲਿਆ, ਸਿਰਫ ਦਇਆ ਤੇ ਨਰਮੀ ਕਰਕੇ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਤੇਰਾ ਮਨ ਮਾੜਾ ਹੈ।" "ਤੂੰ ਸਾਡੀਆਂ ਸਮੇਂ ਤੇ ਦਿੱਤੀਆਂ ਚੰਗੀਆਂ ਸਲਾਹਾਂ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੀ। ਤੈਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਲਿਆਇਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਲਈ ਅਸੰਭਵ ਸੀ। ਹੁਣ ਤੂੰ ਰਾਵਣ ਦੇ ਡਰਾਉਣੇ ਭੀਤਰਲੇ ਮਹਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਆ ਚੁੱਕੀ ਹੈਂ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸਾਡੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਕੈਦ ਹੈਂ। ਇੱਥੇ ਤੈਨੂੰ ਇੰਦਰ (ਪੁਰੰਦਰ) ਵੀ ਨਹੀਂ ਬਚਾ ਸਕਦਾ। ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ, ਹੇ ਮੈਥਿਲੀ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਭਲੇ ਲਈ ਆਖ ਰਹੀ ਹਾਂ।" "ਹੰਝੂ ਛੱਡ ਦੇ; ਇਹ ਵਿਅਰਥ ਦੇ ਦੁੱਖ ਛੱਡ, ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਲੱਭ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੁਖੀ ਰਹਿਣਾ ਛੱਡ। ਹੇ ਸੀਤਾ, ਰਾਖਸ਼ਸ ਰਾਜਾ ਨਾਲ ਮਨ ਮਰਜ਼ੀ ਖੇਡ। ਅਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ, ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਜਵਾਨੀ ਛਿਨਭੰਗੁਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।" "ਜਦ ਤਕ ਸਮਾਂ ਹੈ, ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਮਾਣ; ਸੁਹਾਵਣੇ ਬਾਗ ਤੇ ਪਹਾੜੀ ਛਾਵਾਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਹਨ। ਰਾਖਸ਼ਸ ਰਾਜਾ ਨਾਲ ਫਿਰ, ਤੇਰੀ ਅੱਖਾਂ ਮਸਤ ਹਨ; ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਔਰਤਾਂ ਤੇਰੇ ਹਕ ਵਿੱਚ ਹੋਣਗੀਆਂ, ਹੇ ਸੁੰਦਰਿ।" "ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਪਤੀ ਵਜੋਂ ਮੰਨ ਲੈ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਹੇ ਮੈਥਿਲੀ, ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਦਿਲ ਕੱਢ ਕੇ ਖਾ ਜਾਵਾਂਗੀ।" "ਜੇ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ, ਤਾਂ ਚੰਦੋਦਰੀ ਨਾਂ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਰਾਖਸ਼ਸੀ..." ਉਸ ਨੇ ਵੱਡਾ ਭਾਲਾ ਹਿਲਾਉਂਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਹਰਣ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਸਤੰਨ ਡਰ ਨਾਲ ਕੰਬ ਰਹੇ ਹਨ..." "ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਰਾਵਣ ਵਲੋਂ ਚੁੱਕਿਆ ਦੇਖਿਆ, ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਵੱਡਾ ਗੁੱਸਾ ਆ ਗਿਆ। ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਜਿਗਰ, ਤਿਲ, ਵੱਡਾ ਦਿਲ ਤੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗ ਖਾ ਲਵਾਂ।" "ਮੇਰਾ ਮਨ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥ-ਪੈਰ ਤੇ ਸਿਰ ਵੀ ਖਾਣ ਨੂੰ ਕਰਦਾ ਹੈ।" ਫਿਰ ਪ੍ਰਘਾਸਾ ਨਾਂ ਦੀ ਰਾਖਸ਼ਸੀ ਕਹਿਣ ਲੱਗੀ, "ਆਓ, ਇਸ ਕਠੋਰ ਔਰਤ ਦਾ ਗਲਾ ਘੋਟ ਦਈਏ—ਫਿਰ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਈਏ ਕਿ ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਔਰਤ ਮਾਰੀ ਗਈ।" "ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ; ਰਾਵਣ ਕਹੇਗਾ, 'ਇਸਨੂੰ ਖਾ ਲਵੋ।'" ਫਿਰ ਅਜਾਮੁਖੀ ਨਾਂ ਦੀ ਰਾਖਸ਼ਸੀ ਆਖੀ, "ਆਓ, ਇਸਨੂੰ ਕੱਟੀਏ, ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਲਈ ਬਰਾਬਰ ਹਿੱਸਾ ਕਰੀਏ; ਮੈਂ ਝਗੜੇ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ।" "ਤੁਰੰਤ ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਲਿਆਓ," ਫਿਰ ਸ਼ੂर्पਣਖਾ ਨਾਂ ਦੀ ਰਾਖਸ਼ਸੀ ਵੀ ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦ ਬੋਲ ਪਈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੀਤਾ ਚਾਰ ਪਾਸੋਂ ਭਿਆਨਕ ਧਮਕੀਆਂ ਤੇ ਨਫਰਤ ਭਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਰਾਮ ਦੀ ਭਗਤੀ ਤੇ ਅਟੁੱਟ ਨਿਸ਼ਠਾ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਰਿਹਾ।