ਰਾਵਣ ਦੀ ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ, ਜਿਥੇ ਮਾਤਾ ਸੀਤਾ ਕੈਦ ਹਨ, ਇੱਕ ਦਿਨ ਇੱਕ ਦੈਤਣ ਦਰਮੁਖੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਆਖਿਆ, “ਜਿਸ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਸੂਰਜ ਚਮਕਦਾ ਨਹੀਂ, ਹਵਾ ਵੀ ਕੰਬਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਸੋਹਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਤੂੰ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਖੜੀ ਹੁੰਦੀ?” ਉਹ ਅੱਗੇ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, “ਉਸ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਰੁੱਖ ਫੁੱਲ ਵਰਗੇ ਵਰਖਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਪਹਾੜ ਪਾਣੀ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਬੱਦਲ ਜੋ ਕੁਝ ਉਹ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਦੇ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਸੋਹਣੀ, ਰਾਖਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ, ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਰਾਵਣ ਲਈ ਤੂੰ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਣਨ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਯ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ? ਹੇ ਦੇਵੀ, ਜੋ ਕੁਝ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਚੰਗਾ ਤੇ ਸੱਚ ਹੈ; ਇਹ ਗੱਲ ਮੰਨ ਲੈ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਤੂੰ ਜੀਉਂਦੀ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗੀ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਚੌਵੀਂ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਲੰਕਾ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਦੈਤਣਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਵਿਗੜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਮਾਤਾ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਕਰੂੜ ਤੇ ਅਸਭਿਆ ਬੋਲ ਆਖਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਪੁੱਛਦੀਆਂ ਹਨ, “ਹੇ ਸੀਤਾ, ਤੂੰ ਰਾਵਣ ਦੇ ਮਹਲ ਦੀਆਂ ਸੁਖਦਾਈ ਅੰਦਰਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ, ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਕਿਸੇ ਲਈ ਆਨੰਦ ਤੇ ਆਰਾਮ ਹੈ?” ਉਹ ਆਖਦੀਆਂ ਹਨ, “ਤੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਨਾਰੀ ਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਪਤੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਵਧਾ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਦੇਖਦੀ ਹੈਂ; ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਰਾਮਾ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਖਿੱਚ ਲੈ—ਇਹ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਰਾਵਣ ਦੇ ਕੋਲ ਆ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਦਾ ਭੋਗੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਅਨੁਸਾਰ ਜੀਵਨ ਬਤੀਤ ਕਰ।” ਦੈਤਣਾਂ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, “ਹੇ ਸੋਹਣੀ, ਤੂੰ ਉਸ ਰਾਮ ਨੂੰ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ, ਜੋ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਗਵਾ ਬੈਠਾ, ਆਪਣੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਹੈ, ਤੇ ਹੁਣ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ੀ!” ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣਕੇ, ਕਮਲ-ਨੇਤਰਾਂ ਵਾਲੀ ਸੀਤਾ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਭੀਤਾ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, “ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਇਹ ਨਫਰਤ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਖ ਰਹੀਆਂ ਹੋ, ਇਹ ਪਾਪੀ ਬੋਲ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਟਿਕਦੇ। ਇੱਕ ਮਨੁੱਖੀ ਨਾਰੀ ਕਦੇ ਰਾਖਸ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ; ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਖਾ ਲਵੋ, ਪਰ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੀ। ਮੇਰਾ ਪਤੀ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਗਰੀਬ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਰਾਜ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ, ਮੇਰਾ ਮਾਲਕ ਹੈ; ਮੈਂ ਸਦਾ ਉਸ ਦੀ ਭਗਤ ਰਹਾਂਗੀ, ਜਿਵੇਂ ਸੁਵਰਚਲਾ ਸੂਰਜ ਦੀ ਭਗਤ ਹੈ।” ਸੀਤਾ ਅੱਗੇ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, “ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਚੀ ਇੰਦ੍ਰ ਦੀ, ਅਰੁੰਧਤੀ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਦੀ, ਤੇ ਰੋਹਿਣੀ ਚੰਦਰਮਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਲੋਪਾਮੁਦਰਾ ਅਗਸਤਯ ਦੀ, ਸੁਕੰਯਾ ਚਯਵਨ ਦੀ, ਸਾਵਿਤਰੀ ਸਤ੍ਯਵਾਨ ਦੀ, ਤੇ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਕਪਿਲ ਦੀ ਭਗਤ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮਦਯੰਤੀ ਸੌਦਾਸ ਦੀ, ਕੇਸ਼ਿਨੀ ਸਗਰ ਦੀ, ਦਮਯੰਤੀ ਨਲ ਦੀ, ਭੀਮੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਭਗਤ ਹੈ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਰਾਮ, ਇක්ෂਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਦੀ ਭਗਤ ਹਾਂ।” ਜਦੋਂ ਸੀਤਾ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਆਖਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਰਾਵਣ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੇ ਦੈਤਣਾਂ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਥੇ ਹੀ, ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ, ਜੋ ਸ਼ਿੰਸ਼ਪਾ ਰੁੱਖ ਵਿੱਚ ਲੁਕ ਕੇ ਬੈਠੇ ਹਨ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਸੁਣ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਦੈਤਣਾਂ ਹਰੇਕ ਪਾਸੋਂ ਸੀਤਾ ਉੱਤੇ ਟੁੱਟ ਪੈਂਦੀਆਂ, ਆਪਣੇ ਲੰਮੇ ਤੇ ਜਲਦੇ ਦੰਦ ਚੱਟਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਦੋਂਕਿ ਸੀਤਾ ਕੰਬ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਤਿੱਖੇ ਕੁਹਾੜੇ ਚੁੱਕ ਕੇ ਕਹਿੰਦੀਆਂ, “ਇਹ ਰਾਵਣ, ਰਾਖਸਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਇਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੋਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ।” ਇਹ ਸਭ ਧਮਕੀਆਂ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸੀਤਾ, ਜੋ ਡਰੀ ਹੋਈ ਤੇ ਦੁਖੀ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਹੰਝੂ ਪੁੰਝ ਕੇ ਸ਼ਿੰਸ਼ਪਾ ਰੁੱਖ ਕੋਲ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਉਥੇ ਖੜੀ ਹੈ, ਦੁਖ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ, ਜਦਕਿ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਦੈਤਣਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਚਾਰੇ ਪਾਸੋਂ ਘੇਰ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਸੂਕੜੀ, ਮੁਰਝਾਈ ਹੋਈ, ਗੰਦੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾਈ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਇੱਕ ਦੈਤਣ ਵਿਨਤਾ, ਜੋ ਡਰਾਉਣੇ ਚਿਹਰੇ, ਡਰਾਵਣੀ ਆਕ੍ਰਿਤੀ, ਤੇ ਪੈਟ ਪਿਆਸੀ ਸੀ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਆਖਦੀ ਹੈ, “ਹੇ ਸੀਤਾ, ਤੇਰੇ ਪਤੀ ਵਲੋਂ ਪਿਆਰ ਹੁਣ ਕਾਫੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਹਰ ਥਾਂ, ਹੱਦ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚੀਜ਼ ਮੁਸੀਬਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਰਾਜੀ ਹਾਂ, ਤੇਰਾ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਹੁਣ, ਹੇ ਮੈਥਿਲੀ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਮੰਨ, ਇਹ ਤੇਰੇ ਲਈ ਭਲਾ ਹੈ। ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪਤੀ ਮੰਨ, ਜੋ ਰਾਖਸਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਜੋ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।” “ਹੇ ਵੈਦੇਹੀ, ਅਸਲੀ ਸੁਗੰਧ ਤੇ ਅਲੰਕਾਰ ਪਾ ਕੇ, ਅੱਜ ਤੋਂ ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਾਣੀ ਬਣ ਜਾ। ਜਿਵੇਂ ਸਵਾਹਾ ਅਗਨੀ ਦੀ, ਸ਼ਚੀ ਇੰਦਰ ਦੀ, ਤਿਵੇਂ ਤੂੰ ਰਾਵਣ ਦੀ ਹੋ ਜਾ, ਹੇ ਸੋਹਣੀ, ਰਾਮ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ, ਜੋ ਹੁਣ ਨਿਰਾਸ਼ ਤੇ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਹਾਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ?” ਵਿਨਤਾ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, “ਜੇ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਹੁਣੇ ਹੀ ਖਾ ਜਾਵਾਂਗੀਆਂ।” ਫਿਰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਦੈਤਣ ਵਿਕਟਾ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਛਾਤੀਆਂ ਲਟਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਮੁੱਕਾ ਚੁੱਕ ਕੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਡਰਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਆਖਦੀ ਹੈ, “ਹੇ ਮੈਥਿਲੀ, ਤੇਰੀਆਂ ਬਹੁਤੀਆਂ ਗਲਤ ਗੱਲਾਂ ਸਹਿ ਲਈਆਂ, ਸਾਡੀ ਦਇਆ ਤੇ ਨਰਮੀ ਕਰਕੇ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਤੇਰਾ ਮਨ ਮਾੜਾ ਹੈ। ਤੂੰ ਸਾਡੀ ਸਮੇਂ-ਸਿਰ ਤੇ ਭਲੀ ਸਲਾਹ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੀ; ਤੈਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਲਿਆਇਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਲਈ ਅਸੰਭਵ ਹੈ। ਤੂੰ ਰਾਵਣ ਦੇ ਡਰਾਉਣੇ ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ ਹੈਂ, ਤੇ ਹੇ ਮੈਥਿਲੀ, ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਰਾਵਣ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਕਰਕੇ ਰੱਖਦੇ ਹਾਂ। ਇ enPurandara (ਇੰਦਰ) ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਬਚਾ ਸਕਦਾ; ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਭਲੇ ਲਈ ਆਖ ਰਹੀ ਹਾਂ।” “ਹੁਣ ਹੰਝੂ ਛੱਡ ਦੇ, ਇਹ ਵਿਅਰਥ ਦੁੱਖ ਛੱਡ ਦੇ; ਸੁਖ ਤੇ ਆਨੰਦ ਲੱਭ, ਇਹ ਲਗਾਤਾਰ ਦੁਖ ਛੱਡ ਦੇ। ਹੇ ਸੀਤਾ, ਰਾਖਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਅਨੁਸਾਰ ਜੀਵਨ ਬਤੀਤ ਕਰ। ਅਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ, ਹੇ ਡਰਪੋਕ, ਨਾਰੀ ਦਾ ਜਵਾਨੀ ਸਮਾਂ ਚਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਤਕ ਤੇਰਾ ਸਮਾਂ ਹੈ, ਆਨੰਦ ਮਾਣ, ਇਹ ਸੁਹਾਵਣੇ ਬਾਗ ਤੇ ਪਹਾੜੀ ਬਾਗ ਤੇਰੇ ਲਈ ਹਨ। ਰਾਖਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨਾਲ ਘੁੰਮ, ਹੇ ਮਦਭਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ; ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਨਾਰੀਆਂ ਤੇਰੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਹੋਣਗੀਆਂ, ਹੇ ਸੋਹਣੀ!” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੈਤਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸੀਤਾ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਵਾਰੀ ਵਾਰੀ ਡਰਾਉਣ, ਲਲਚਾਉਣ ਤੇ ਮਜਬੂਰ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਮਾਤਾ ਸੀਤਾ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਰਾਮ ਦੀ ਭਗਤਿ ਤੇ ਨਿਸ਼ਠਾ ਵਿੱਚ ਅਡਿੱਗ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਹੰਝੂ ਪੁੰਝ ਕੇ ਆਪਣੇ ਚਿੱਤ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਹ ਅਟੁੱਟ ਨਿਸ਼ਠਾ ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਵੀ ਚੁੱਪ ਚਾਪ ਵੇਖ ਰਹੇ ਹਨ।