ਇਹ ਕਥਾ ਲੰਕਾ ਦੇ ਰਾਜ ਮਹਲ ਵਿੱਚ, ਸੀਤਾ ਜੀ ਦੇ ਦੁਖਾਂ ਭਰੇ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਮਨ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਛੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਚੌਥਾ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਪੁਲਸਤਿਆ, ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਪੁਲਸਤਿਆ ਦੇ ਮਨ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਪੁੱਤਰ ਵਿਸ਼ਰਵਾ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ ਹੀ ਤੇਜਸਵੀ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਹਨ। ਵਿਸ਼ਰਵਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਰਾਵਣ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਦਾ ਦੁਸ਼ਮਨ ਹੈ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਅਧਿਪਤੀ ਹੈ। ਦੈਤੀਆਂ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ, "ਤੂੰ ਉਸ ਰਾਵਣ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਣ ਜਾ, ਜੋ ਅਤਿ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਹੈ।" ਹਰਿਜਟਾ ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਨੇ, ਬਿਲੀ ਵਾਂਗ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਅੱਖਾਂ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਜਿਸ ਨੇ ਤੇਤੀਸ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰ ਨੂੰ ਵੀ ਜਿੱਤ ਲਿਆ, ਤੂੰ ਉਸ ਰਾਵਣ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਣ ਜਾ।" ਉਹ ਰਾਵਣ, ਜੋ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਹਟਦਾ, ਜੋ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਵੀਰਤਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਤੂੰ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ? ਰਾਵਣ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੇਮੀ ਅਤੇ ਆਦਰਯੋਗ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਵੇਗਾ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਆਪਣੇ ਮਹਲਾਂ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਰਤਨਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਵੇਗਾ। ਫਿਰ ਵਿਕਟਾ ਨਾਮ ਦੀ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜਿਸ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਸ਼ਕਤੀ ਤੋਂ ਹਾਥੀ, ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਦੈਤ ਵੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਚੁੱਕੇ, ਉਹ ਤੇਰੇ ਲਈ ਆਇਆ ਹੈ।" ਦੁਰਮੁਖੀ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜਿਸ ਲਈ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦਾ ਨਹੀਂ, ਹਵਾ ਡਰ ਕੇ ਚਲਦੀ ਨਹੀਂ, ਦਰਖ਼ਤ ਉਸ ਦੇ ਡਰ ਤੋਂ ਫੁੱਲ ਛੱਡਦੇ ਹਨ, ਪਹਾੜ ਪਾਣੀ ਛੱਡਦੇ ਹਨ, ਬੱਦਲ ਜੋ ਉਹ ਚਾਹੇ, ਦੇ ਦਿੰਦੇ ਹਨ—ਤੂੰ ਉਸ ਰਾਵਣ ਦੀ ਪਤਨੀ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਬਣਦੀ?" "ਜੋ ਕੁਝ ਤੇਰੇ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ, ਉਹ ਸੱਚ ਹੈ; ਇਹ ਮੰਨ ਲੈ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਤੂੰ ਜੀਵਤ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗੀ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਕਸ਼ਸੀਆਂ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਰਾਵਣ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਣਨ ਲਈ ਮਨਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਕਥਾ ਦਾ ਅਗਲਾ ਅਧਿਆਇ ਆਰੰਭ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਰਾਕਸ਼ਸੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਵਿਗੜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਕਠੋਰ ਅਤੇ ਅਯੋਗ ਬੋਲ ਕਹਿ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। "ਸੀਤਾ, ਤੂੰ ਮਹਲਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਸੁੰਦਰ ਬਿਸਤਰੇ ਅਤੇ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦੀ? ਤੂੰ ਇੱਕ ਮਨੁੱਖੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਪਤੀ ਦੇ ਵਿਵਾਹ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ; ਰਾਮ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਜਾ, ਇਹ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ।" "ਰਾਵਣ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿ, ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਜੀਵਨ ਜੀ।" "ਤੂੰ ਉਸ ਰਾਮ ਨੂੰ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਰਾਜ ਤੋਂ ਵੰਜਿਤ, ਲਕੜੀ ਹੋ ਚੁੱਕਾ, ਅਸਫਲ ਅਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੈ।" ਸੀਤਾ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਰਾਕਸ਼ਸੀਆਂ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੰਝੂ ਭਰ ਕੇ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਨਫ਼ਰਤ ਭਰੇ ਬੋਲ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹੋ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ। ਇੱਕ ਮਨੁੱਖੀ ਸਤਰੀ, ਰਾਕਸ਼ਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨਹੀਂ ਬਣ ਸਕਦੀ; ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਖਾ ਲੋ, ਪਰ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਆਗਿਆ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੀ।" "ਚਾਹੇ ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਰਾਜ ਤੋਂ ਵੰਜਿਤ ਹੋਵੇ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਉਹ ਹੀ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ; ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਦੀ ਭਗਤ ਰਹਾਂਗੀ, ਜਿਵੇਂ ਸੁਵਰਚਲਾ ਸੂਰਜ ਦੀ, ਸ਼ਚੀ ਇੰਦ੍ਰ ਦੀ, ਅਰੁੰਧਤੀ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਦੀ, ਰੋਹিণੀ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀ, ਲੋਪਾਮੁਦਰਾ ਅਗਸਤਿਆ ਦੀ, ਸੁਕਨਿਆ ਚਯਵਨ ਦੀ, ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਸਤਯਵਤ ਦੀ, ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਕਪਿਲ ਦੀ, ਮਦਯੰਤਿ ਸੌਦਾਸਾ ਦੀ, ਕੇਸ਼ਿਨੀ ਸਾਗਰ ਦੀ, ਦਮਯੰਤਿ ਨਲ ਦੀ, ਅਤੇ ਭੀਮੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਭਗਤ ਰਹੀ।" "ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਰਾਮ, ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਦੀ ਸਦਾ ਭਗਤ ਰਹਾਂਗੀ।" ਸੀਤਾ ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਕਸ਼ਸੀਆਂ, ਜੋ ਰਾਵਣ ਦੇ ਉਕਸਾਏ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣ ਲੱਗੀਆਂ। ਹਨੁਮਾਨ, ਜੋ ਸ਼ਿੰਸ਼ਪਾ ਦੇ ਦਰਖ਼ਤ ਵਿੱਚ ਛੁਪਿਆ ਅਤੇ ਚੁਪ ਰਿਹਾ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਮੰਜ਼ਰ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਰਾਕਸ਼ਸੀਆਂ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਸੀਤਾ ਉੱਤੇ ਝਪਟੀਆਂ, ਆਪਣੀਆਂ ਲੰਬੀਆਂ ਅਤੇ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਜਲਦੀਆਂ ਜੀਭਾਂ ਚੱਟਦੀਆਂ, ਸੀਤਾ ਡਰ ਵਿੱਚ ਕੰਬ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਤੇਜ਼ ਕੁਹਾਡੀਆਂ ਚੁੱਕ ਕੇ ਕਹਿੰਦੇ, "ਇਹ ਰਾਵਣ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਅਧਿਪਤੀ, ਇਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਣਨ ਦੀ ਯੋਗ ਨਹੀਂ।" ਸੀਤਾ, ਜੋ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਰਾਕਸ਼ਸੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਧਮਕਾਈ ਗਈ, ਹੰਝੂ ਪੋਂਝ ਕੇ, ਸ਼ਿੰਸ਼ਪਾ ਦੇ ਦਰਖ਼ਤ ਕੋਲ ਆ ਗਈ। ਉਹ ਦਰਖ਼ਤ ਦੇ ਹੇਠਾਂ, ਰਾਕਸ਼ਸੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ, ਦੁਖੀ ਅਤੇ ਮੁਰਝਾਈ ਹੋਈ ਖੜੀ ਸੀ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਵਿਨਤਾ ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਰਾਕਸ਼ਸੀ, ਜੋ ਡਰਾਉਣੀ, ਭਿਆਨਕ ਚਿਹਰੇ ਅਤੇ ਸੁੱਕੀ ਪੇਟ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਕਹਿੰਦੀ, "ਸੀਤਾ, ਤੇਰੇ ਪਤੀ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਕਾਫੀ ਪਿਆਰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ; ਹਰ ਥਾਂ, ਜਦ ਪਿਆਰ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ, ਅਕਸਰ ਬੁਰਾ ਹੁੰਦਾ। ਮੈਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹਾਂ; ਤੇਰਾ ਮਨੁੱਖੀ ਰਸਤਾ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਹੁਣ, ਮੈਥਿਲੀ, ਜੋ ਮੈਂ ਕਹਿੰਦੀ ਹਾਂ, ਉਹ ਕਰ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੈ।" "ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪਤੀ ਮੰਨ, ਜੋ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਅਧਿਪਤੀ, ਇੰਦ੍ਰ ਵਾਂਗ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਹੈ।" "ਵੈਦੇਹੀ, ਜਾਦੂਈ ਸੁਗੰਧ ਅਤੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਅੱਜ ਤੋਂ ਤੂੰ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਾਣੀ ਬਣ ਜਾ।" "ਜਿਵੇਂ ਸਵਾਹਾ ਅਗਨੀ ਦੀ, ਸ਼ਚੀ ਇੰਦ੍ਰ ਦੀ, ਤੂੰ ਉਸ ਰਾਮ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ, ਜੋ ਦੁਖੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਦਾ ਜੀਵਨ ਖਤਮ ਹੋ ਚੁਕਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਲ ਵਿੱਚ, ਰਾਕਸ਼ਸੀਆਂ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਰਾਵਣ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਣਨ ਲਈ ਮਨਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਸੀਤਾ ਆਪਣੀ ਪਤੀ ਰਾਮ ਦੀ ਭਗਤ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਠਾ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਰਹੀ।