ਰਾਵਣ, ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਮਹਾਂਰਾਜ, ਸੀਤਾ ਦੇ ਕੋਲ ਆਇਆ। ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇੱਕ ਰਾਖਸ਼ਸੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਇਹ ਮਨੁੱਖੀ ਮਹਿਲਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਰੰਗ ਫਿਕਾ ਤੇ ਹਾਲਤ ਦਇਆਲੂ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਕਿਵੇਂ ਯੋਗ ਹੈ, ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ? ਇਸ ਵਿੱਚ ਨਾ ਤਾਂ ਦੇਵਤੇ ਹਨ, ਨਾ ਹੀ ਵਧੀਆ ਸੁਖ—” “ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਅਮਰਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਉਹ ਆਨੰਦ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਤੇਰੀ ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਮਿਲੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਅਣਚਾਹੀ ਮਹਿਲਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਪੀੜਾ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।” “ਪਰ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਚਾਹੀ ਮਹਿਲਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਸੁਖ ਸੁੰਦਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਖਸ਼ਸੀ ਨੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ, ਪਰ ਰਾਵਣ, ਜੋ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਮਾਂਦ ਰਿਹਾ, ਹੱਸਿਆ ਤੇ ਵਾਪਸ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਦਸ-ਕੰਧਾ ਰਾਵਣ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ, ਧਰਤੀ ਕੰਬਦੀ ਜਾਪੀ; ਉਹ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਆਪਣੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਦੇਵੀ ਅਤੇ ਗੰਧਰਵ ਮਹਿਲਾਵਾਂ, ਅਤੇ ਨਾਗ ਮਹਿਲਾਵਾਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈਆਂ। ਰਾਵਣ ਨੇ ਸੀਤਾ, ਮਿਥਿਲਾ ਦੀ ਧਰਮਵਤੀ ਧੀ, ਨੂੰ ਡਾਂਟਿਆ, ਜੋ ਕੰਬ ਰਹੀ ਸੀ; ਰਾਵਣ, ਵਾਸਨਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਆਪਣੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਸੁੰਦਰ ਕਾਂਡ ਦੇ ਤੇਈਂਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਕਥਾ। ਰਾਵਣ ਨੇ ਮੈਥਿਲੀ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ, ਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸੀ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦੇ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਮਹਲ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰਲੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਉਹ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਰਾਖਸ਼ਸੀ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਸੀਤਾ ਵੱਲ ਦੌੜੀਆਂ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਕਰੜੇ ਤੇ ਕਠੋਰ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਇੱਕ ਰਾਖਸ਼ਸੀ, ਏਕਜਟਾ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਤੂੰ, ਰਾਵਣ, ਪੌਲਸਤਿਆ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਦਸ-ਕੰਧਾ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਣਨ ਦੀ ਕਦਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ।” ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਰਾਵਣ ਦਾ ਵੰਸ਼ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ: “ਛੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਚੌਥਾ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੁਲਸਤਿਆ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਮਨ-ਜਨਮਿਆ ਪੁੱਤਰ ਹੈ। ਪੁਲਸਤਿਆ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਪੁੱਤਰ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਰਵਾ ਹੈ, ਜੋ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀਆਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਰਾਵਣ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਦੁਸ਼ਮਣ, ਤੂੰ ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਾਖਸ਼ਸ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਣ।” “ਕਿਉਂ, ਸੁੰਦਰ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੀ?” ਫਿਰ ਹਰਿਜਟਾ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਰਾਖਸ਼ਸੀ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਬਿੱਲੀ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਆਖੀ, “ਜਿਸ ਨੇ ਤੈਤੀ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਜੀਤਿਆ, ਤੂੰ ਉਸ ਮਹਾਨ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਸ਼ੂਰਵੀਰ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਪਿੱਛੇ ਨਾ ਹਟਣ ਵਾਲੇ, ਰਾਵਣ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਣ। ਰਾਵਣ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਵੇਗਾ, ਤੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਹਲ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਤੇ ਨਗੀਆਂ ਹਨ, ਛੱਡ ਕੇ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਵੇਗਾ।” ਫਿਰ, ਵਿਕਟਾ ਰਾਖਸ਼ਸੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਜਿਸ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਹਾਥੀ, ਗੰਧਰਵ, ਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਹਾਰੇ, ਉਹ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਇਆ ਹੈ। ਕਿਉਂ, ਨੀਚਤਮ, ਤੂੰ ਰਾਵਣ, ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਣਨ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੀ?” ਦੁਰਮੁਖੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਜਿਸ ਲਈ ਸੂਰਜ ਨਹੀਂ ਚਮਕਦਾ, ਤੇ ਹਵਾ ਡਰ ਕੇ ਨਹੀਂ ਵਗਦੀ, ਤੂੰ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਖੜੀ?” ਉਸ ਤੋਂ ਡਰ ਕੇ ਰੁੱਖ ਫੁੱਲਾਂ ਵਰਸਦੇ, ਪਹਾੜ ਪਾਣੀ ਛੱਡਦੇ, ਤੇ ਬੱਦਲ ਜੋ ਉਹ ਚਾਹੇ, ਦੇ ਦਿੰਦੇ। “ਸੁੰਦਰ, ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਲਈ, ਤੂੰ ਰਾਵਣ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਣਨ ਦਾ ਨਿਸਚਯ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ?” “ਦੇਵੀ, ਸੁੰਦਰ, ਜੋ ਕੁਝ ਤੈਨੂੰ ਆਖਿਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਚੰਗਾ ਤੇ ਸੱਚ ਹੈ; ਇਹ ਗੱਲ ਮੰਨ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਤੂੰ ਜੀਉਂਦੀ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗੀ।” ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਮਹਾਨ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਚੌਵੀਂ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਕਥਾ। ਸਭ ਰਾਖਸ਼ਸੀ ਮਹਿਲਾਵਾਂ, ਵਿਲੱਖਣ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀਆਂ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਕਠੋਰ ਤੇ ਅਯੋਗ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੀਆਂ। ਉਹ ਆਖਦੀਆਂ, “ਸੀਤਾ, ਤੂੰ ਮਹਲ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਸੁਖਦਾਇਕ ਕਮਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣੀ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੀ, ਜਿੱਥੇ ਚੰਗੇ-ਚੰਗੇ ਵਿਛੋਂ ਹਨ?” “ਤੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਮਹਿਲਾ-ਮਨੁੱਖੀ ਪਤੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਮਹੱਤਵ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ; ਰਾਮ ਤੋਂ ਆਪਣਾ ਮਨ ਹਟਾ ਲੈ—ਇਹ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।” “ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਰਾਵਣ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਧਨ-ਸੰਪਦਾ ਦੇ ਭੋਗੀ, ਦੇ ਕੋਲ ਆ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੇ ਰਹਿ।” “ਸੁੰਦਰ, ਤੂੰ ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਰਾਮ ਨੂੰ ਚਾਹਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਰਾਜ ਤੋਂ ਵੰਞਿਆ, ਆਪਣੇ ਲਕੜਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ, ਤੇ ਉਦਾਸ ਹੈ, ਨਿਰਦੋਸ਼ ਮਹਿਲਾ।” ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੀਤਾ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਮਲ-ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੰਝੂਆਂ ਲੈ ਕੇ, ਆਖੀ, “ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਵੀ ਨਫਰਤ ਭਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹੋ, ਇਹ ਪਾਪੀ ਬੋਲ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦੇ। ਇੱਕ ਮਨੁੱਖੀ ਮਹਿਲਾ ਕਦੇ ਰਾਖਸ਼ਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨਹੀਂ ਬਣ ਸਕਦੀ; ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਖਾ ਲੋ, ਪਰ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੀ।” “ਚਾਹੇ ਉਹ ਗਰੀਬ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਰਾਜ ਤੋਂ ਵੰਞਿਆ, ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਹੀ ਮੇਰਾ ਸਵਾਮੀ ਹੈ; ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਸੁਵਰਚਲਾ ਸੂਰਜ ਨੂੰ।” “ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਚੀ ਇੰਦ੍ਰ ਦੀ, ਅਰੁੰਧਤੀ ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੀ, ਰੋਹਿਨੀ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀ, ਲੋਪਾਮੁਦਰਾ ਅਗਸਤਿਆ ਦੀ, ਸੁਕਨਿਆ ਚਯਵਨ ਦੀ, ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਸਤ੍ਯਵਤ ਦੀ, ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਕਪਿਲ ਦੀ, ਮਦਯੰਤੀ ਸੌਦਾਸਾ ਦੀ, ਕੇਸ਼ਿਨੀ ਸਾਗਰ ਦੀ, ਦਮਯੰਤੀ ਨਲ ਦੀ, ਭੀਮੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਵਫਾਦਾਰ ਹੈ, ਮੈਂ ਵੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਰਾਮ, ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹਾਂ।” ਸੀਤਾ ਦੀਆਂ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਖਸ਼ਸੀ ਮਹਿਲਾਵਾਂ, ਰਾਵਣ ਦੇ ਉਕਸਾਵੇ ਤੇ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਤੇ ਕਠੋਰ ਧਮਕੀਆਂ ਦੇਣ ਲੱਗੀਆਂ।