ਸੀਤਾ ਨੇ ਰਾਵਣ ਵੱਲ ਪਿੱਠ ਕਰਕੇ ਫਿਰ ਬੋਲਿਆ, "ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਯੋਗ ਪਤਨੀ ਨਹੀਂ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹਾਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਪਰਤੀ ਸੱਚੀ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਧਰਮ ਦਾ ਆਚਰਨ ਕਰ, ਨੇਕੀ ਦਾ ਵ੍ਰਤ ਲੈ। ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਰਨਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਦੀ ਵੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ, ਹੇ ਰਾਤਾਂ ਵਿਚ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮਾਪਦੰਡ ਬਣਾਕੇ, ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸੁਖ ਲੈ। ਜਿਹੜੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ, ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਹਨ, ਚਲਾਕ ਹਨ, ਉਹ ਹੋਰਨਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਕਰਕੇ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਚਾਹੇ ਇੱਥੇ ਚੰਗੇ ਲੋਕ ਹਨ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੇਰਾ ਮਨ ਵਿਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤੇ ਚੰਗੀ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹੈ।" "ਤੂੰ ਉਹ ਸੱਚੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਹੀਂ ਸੁਣਦਾ ਜੋ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਤੇਰੇ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਆਖਦੇ ਹਨ; ਤੇਰਾ ਮਨ ਝੂਠ ਤੇ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੇ ਕਾਬੂ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ, ਅਧਰਮ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਰਿਆਸਤ ਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਲੰਕਾ, ਜੋ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਇਕ ਪਾਪ ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਜਲਦ ਹੀ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਜਦੋਂ ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ ਦੂਰ-ਦੇਸ਼ੀ ਸੋਚਣ ਵਾਲਾ ਆਪਣੇ ਹੀ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਦੁਸ਼ਟ ਦੇ ਨਾਸ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਲੋਕ ਤੇਰੇ ਬਾਰੇ ਕਹਿੰਦੇ, 'ਇਹ ਦੁਸ਼ਟ ਆਪਣੇ ਭਾਗ ਦੇ ਕਰਕੇ ਨਾਸ ਹੋਇਆ,' ਤੇ ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋਣਗੇ।" "ਮੈਨੂੰ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਜਾਂ ਰਾਜ-ਪਦ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ; ਮੈਂ ਕੇਵਲ ਰਘੁਨੰਦਨ ਰਾਮ ਨੂੰ ਹੀ ਅਰਪਿਤ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਰੋਸ਼ਨੀ ਸੂਰਜ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਭਰੋਸਾ ਉਸ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦੀ ਮਾਣਯੋਗ ਬਾਂਹ ਤੇ ਰੱਖ ਚੁੱਕੀ ਹਾਂ, ਫਿਰ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਬਾਂਹ ਕਿਵੇਂ ਫੜ ਸਕਦੀ ਹਾਂ? ਮੈਂ ਕੇਵਲ ਉਸ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦੀ ਹੀ ਪਤਨੀ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਗਿਆਨ ਉਸ ਯੋਗੀ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾ ਲਿਆ ਤੇ ਵ੍ਰਤ ਧੋ ਕੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਿਆ।" "ਹੇ ਰਾਵਣ, ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਰਾਮ ਕੋਲ ਲੈ ਚਲ, ਜੋ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮਾਦਾ ਹਾਥਣ ਹਾਥੀ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਲ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਰਾਮ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਉਹ ਯੋਗ ਸੰਬੰਧ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਇਹ ਡਰਾਉਣੀ ਡੋਰੀ ਜੋੜਣੀ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ। ਉਹ ਧਰਮਾਂ ਦਾ ਗਿਆਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ਰਨ ਆਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ; ਜੇ ਤੂੰ ਜੀਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਉਸ ਨਾਲ ਮਿੱਤਰਤਾ ਕਰ।" "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੇ ਤੂੰ ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਾਮ ਨਾਲ ਸੰਤੀ ਬਣਾਵੇਂਗਾ, ਤਾਂ ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇਗਾ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਵੱਖਰਾ ਰਸਤਾ ਚੁਣ ਕੇ, ਤੂੰ ਵੱਡੀ ਵਿਪਤਾ ਵਿਚ ਪੈ ਜਾਵੇਂਗਾ। ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਸੁੱਟੇ ਹੋਏ ਵਿਜਲੀ ਦੇ ਸਾਧਣ ਤੋਂ ਬਚ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਮੌਤ ਤੋਂ ਵੀ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਬਚ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ, ਜਦੋਂ ਰਘੁਨੰਦਨ ਰਾਮ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿਚ ਆ ਜਾਵੇ, ਉਸ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਬਚ ਸਕਦਾ।" "ਤੂੰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਰਾਮ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਗੂੰਜ ਸੁਣੇਂਗਾ, ਜੋ ਇੰਦਰ ਦੇ ਸੁੱਟੇ ਹੋਏ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਗੱਜੇਗੀ। ਇੱਥੇ, ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਵੱਲੋਂ ਚਿੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਤੀਰ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਡੰਡਿਆਂ ਵਾਲੇ, ਸੱਪਾਂ ਵਾਂਗ ਅੱਗ ਉਗਲਦੇ ਹੋਏ, ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਵਰ੍ਹਣਗੇ। ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੰਝ ਮਿਟਾ ਦੇਣਗੇ ਜਿਵੇਂ ਉਕਾਬ ਅਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ।" "ਉਹ ਮਹਾਨ ਗਰੁੜ, ਰਾਮ, ਜਲਦੀ ਹੀ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਤੇ ਮਹਾਂਨਾਗਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਲਏਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਵੈਨਤੇਯਾ ਸੱਪਾਂ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਮੇਰਾ ਪਤੀ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਮੈਨੂੰ ਤੇਰੇ ਵੱਸੋਂ ਜਲਦੀ ਛੁਡਾ ਲਏਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਵਿਣੂ ਨੇ ਤਿੰਨ ਪੈਰ ਪਾ ਕੇ ਚਮਕਦਾਰ ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੂੰ ਦੈਤਿਆਂ ਤੋਂ ਛੀਨ ਲਿਆ ਸੀ।" "ਜਨਸਥਾਨ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਮਾਰੀ ਤੇ ਨਾਸ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਉੱਥੇ ਤੂੰ, ਰੱਖਿਆ ਨਾ ਕਰ ਸਕਣ ਵਾਲਾ, ਇਹ ਅਧਰਮੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਿੰਘ-ਸਮਾਨ ਭਰਾ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਗਏ ਹੋਏ ਸਨ, ਤੂੰ, ਹੇ ਨੀਚ, ਸੁੰਨੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਚੁੱਕ ਲੈ ਗਿਆ।" "ਤੂੰ ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਤੱਕ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਹਿ ਸਕਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਕੁੱਤਾ ਬਾਘਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਪਕੜ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਇੰਝ ਢਿੱਲੀ ਪਈ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਦੀ ਬਾਂਹਾਂ ਲੜਾਈ ਵਿਚ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਫੜਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਲਦੀ ਹੀ ਤੇਰਾ ਮਾਲਕ—ਰਾਮ ਤੇ ਸਉਮੀਤ੍ਰੀ—ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਤੇਰੀ ਜਾਨ ਲੈ ਲੈਣਗੇ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਪਾਣੀ ਬਾਅਸਾਨੀ ਖਿੱਚ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।" "ਤੂੰ ਚਾਹੇ ਕੂਬੇਰ ਦੇ ਪਹਾੜ ਜਾਂ ਉਸ ਦੇ ਆਵਾਸ ਜਾਂ ਵਰਨ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿਚ ਚਲਾ ਜਾਵੇਂ, ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਤੇਰੀ ਮੌਤ ਦਾ ਕਾਰਣ ਬਣਣਗੇ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੇਂ ਆਉਣ ਤੇ ਵੱਡਾ ਦਰਖ਼ਤ ਬਿਜਲੀ ਨਾਲ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਹੁਣ, ਬਾਈਂਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸੁਣ।" "ਸੀਤਾ ਦੇ ਤਿੱਖੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਰਾਵਣ ਨੇ, ਜੋ ਦਰਸ਼ਣ ਨੂੰ ਸੁੰਦਰ ਸੀ, ਪਰ ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਆਈਆਂ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਉਲਟ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।" "ਜਿੰਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਉਨਾ ਹੀ ਵੱਧ ਅਧੀਨ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ; ਪਰ ਜਿੰਨਾ ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਿਆ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਉਨਾ ਹੀ ਵੱਧ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।" "ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਤੇਰੇ ਲਈ ਵਾਸਨਾ ਜਾਗੀ ਹੈ, ਪਰ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਰੋਕ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਤਜਰਬੇਕਾਰ ਰਥਵਾਹੀ ਦੌੜਦੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਰਸਤੇ ਤੇ ਰੋਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਚੰਚਲ ਵਾਸਨਾ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿਚ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਦਇਆ ਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਉਸ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।" "ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਾਰਦਾ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਤੂੰ ਝੂਠੇ ਤਪਸਿਆ ਦੇ ਚਲਤਾਰ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਮੌਤ ਤੇ ਤਿਰਸਕਾਰ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈਂ।" "ਹਰ ਤਿੱਖੇ ਬੋਲ ਜੋ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਆਖਦੀ ਹੈਂ, ਹੇ ਮੈਥਿਲੀ, ਉਸ ਲਈ ਤੂੰ ਕਠੋਰ ਮੌਤ ਦੀ ਹਕਦਾਰ ਹੈਂ।" "ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਾਵਣ, ਜੋ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਗੁੱਸੇ ਤੇ ਕੋਪ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ।" "ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਸਮਾਂ ਰੱਖਿਆ ਹੈ; ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਰੰਗ ਵਾਲੀ, ਤੈਨੂੰ ਮੇਰੇ ਸੰਗ ਸੋਣਾ ਪਵੇਗਾ।" "ਜੇ, ਉਹ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਬਾਦ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਪਤੀ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੀ, ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਸਵੇਰ ਦੇ ਭੋਜਨ ਲਈ ਰਸੋਈਏ ਤੈਨੂੰ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿਚ ਵੰਡ ਦੇਣਗੇ।" "ਜਦੋਂ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਵਲੋਂ ਜਾਨਕੀ ਨੂੰ ਧਮਕਾਇਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਦੇਵੀਆਂ ਅਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਡਰ ਗਈਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਰੰਗ ਬਦਲ ਗਈਆਂ।" "ਕੁਝ ਨੇ, ਜੋ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਰਾਵਣ ਵਲੋਂ ਧਮਕੀ ਮਿਲਦੀ ਵੇਖ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਹੌਂਸਲਾ ਦੇਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਹੋਠਾਂ ਨਾਲ, ਕੁਝ ਨੇ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਤੇ ਕੁਝ ਨੇ ਆਪਣੇ ਚਿਹਰੇ ਨਾਲ ਸੰਕੇਤ ਕੀਤੇ।