ਰਾਵਣ, ਆਪਣੇ ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਦੀ ਧਾਰ ਉੱਤੇ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਲਲਚਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਆਖਦਾ ਹੈ, “ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਔਰਤਾਂ ਤੇਰੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨਗੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਧਨ ਦੇਵੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਸੋਹਣੀ ਭਵਾਂ ਵਾਲੀ, ਤੂੰ ਵਿਸ਼ਰਵਣ ਦੇ ਕੋਲ ਮੌਜੂਦ ਰਤਨਾਂ ਅਤੇ ਖਜ਼ਾਨਿਆਂ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਇਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ, ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਅਨੁਸਾਰ ਭੋਗ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਸੋਹਣੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ। ਨਾਰੀਏ, ਨਾ ਤਪ, ਨਾ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਵਿਰਤਾ, ਨਾ ਧਨ—ਰਾਮਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਬਰਾਬਰ ਚਮਕ ਜਾਂ ਯਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ। ਪੀ, ਘੁੰਮ, ਖੁਸ਼ ਹੋ, ਸੁਖ ਲੈ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਧਨ ਦੇ ਢੇਰ ਤੇ ਧਰਤੀ ਵੀ ਦੇ ਦਿਆਂਗਾ। ਸੋਹਣੀਏ, ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੇ ਮੌਜ ਮਨਾ, ਤੇਰੇ ਆਪਣੇ ਵੀ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਣ। ਡਰਪੋਕ ਨਾਰੀ, ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਮਧੂਮੱਖੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਹਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਆਜ਼ਾਦੀ ਨਾਲ ਘੁੰਮ।” ਇਸ ਲਾਲਚ ਭਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਕੇ, ਸੀਤਾ, ਜੋ ਦੁਖੀ ਤੇ ਹਾਲੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਨਰਮ ਤੇ ਦੁਖ ਭਰੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਦੁਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਰੋ ਰਹੀ, ਕੰਬ ਰਹੀ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਅਟੁੱਟ ਭਗਤੀ ਵਾਲੀ, ਸਦਾ ਉਸੀ ਦੀ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹੀ। ਸੀਤਾ, ਆਪਣੇ ਤੇ ਰਾਵਣ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਘਾਹ ਦੀ ਤਿੰਨਕ ਰੱਖ ਕੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਮੁਸਕਾਨ ਨਾਲ ਆਖਦੀ ਹੈ, “ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਮਨ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਹਟਾ ਲੈ; ਆਪਣੇ ਹੀ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਲੱਭ।” “ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਪਾਪੀ ਕਦੇ ਸਫਲਤਾ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦਾ; ਜੋ ਅਚੰਗਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੈਂ, ਇੱਕ ਪਤੀ ਵਫਾਦਾਰ ਨਾਰੀ, ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਨਿੰਦਤ ਹੈ।” “ਮੈਂ ਵੱਡੇ ਤੇ ਉੱਚ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ ਹਾਂ, ਚੰਗੇ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕੀਤੀ ਹੈ”—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਦੇਹੀ, ਮਹਾਨ ਸੀਤਾ, ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਆਖਦੀ ਹੈ। “ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਯੋਗ ਪਤਨੀ ਨਹੀਂ, ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹਾਂ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੱਚੀ ਹਾਂ।” “ਧਰਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰ, ਨੇਕ ਰਾਹ ਤੇ ਚੱਲ; ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੀਆਂ, ਤਿਵੇਂ ਹੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ।” “ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮਾਪ ਬਣਾਕੇ, ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਲੱਭ; ਜੋ ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਅਸੰਤੁਸ਼ਟ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਚੰਚਲ, ਤੇ ਚਲਾਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਹੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।” “ਚਾਹੇ ਇੱਥੇ ਚੰਗੇ ਲੋਕ ਹੋਣ ਜਾਂ ਨਾ, ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ; ਤੇਰਾ ਮਨ ਉਲਟ ਤੇ ਸਰੀਰਕ ਆਚਰਨ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ।” “ਤੂੰ ਵਧੀਆ ਬਾਤਾਂ, ਜੋ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕਹੀ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ; ਤੇਰਾ ਮਨ ਝੂਠ ਤੇ ਲਗਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।” “ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਰਾਜਾ, ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਕੰਟਰੋਲ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ, ਤੇ ਅਧਰਮ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਰਾਜ ਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।” “ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਤੂੰ ਲੰਕਾ ਦਾ ਮਾਲਕ ਬਣਿਆ, ਜੋ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਇੱਕ ਹੀ ਪਾਪ ਕਰਕੇ ਜਲਦੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।” “ਜਦੋਂ ਰਾਵਣ ਵਰਗਾ, ਜੋ ਦੂਰ ਦੇਖ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਗਿਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਭ ਜੀਵ ਦੁਸ਼ਟ ਦੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋਣ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।” “ਲੋਕ ਤੇਰੇ ਬਾਰੇ ਐਸਾ ਕਹਿਣਗੇ, ‘ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ, ਇਹ ਮੁਸੀਬਤ ਇਸ ਜੰਗਲੀ ਉੱਤੇ ਆਈ,’ ਤੇ ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋਣਗੇ।” “ਮੈਂ ਧਨ ਜਾਂ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਲਲਚਾਈ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੀ; ਮੈਂ ਸਿਰਫ਼ ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਰਾਮਾ ਨੂੰ ਭਗਤੀ ਕਰਦੀ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਰੋਸ਼ਨੀ ਸੂਰਜ ਨਾਲ।” “ਜਦ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਭਰੋਸਾ ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਾਮਾ ਦੀ ਬਾਂਹ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ, ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਬਾਂਹ ਉੱਤੇ ਕਿਵੇਂ ਆਰਾਮ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹਾਂ?” “ਮੈਂ ਸਿਰਫ਼ ਉਸ ਧਰਤੀ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦੀ ਯੋਗ ਪਤਨੀ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਗਿਆਨ ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਲਈ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।” “ਰਾਵਣ, ਮੈਨੂੰ ਰਾਮਾ ਕੋਲ ਲੈ ਜਾ, ਜੋ ਦੁਖੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਹਾਥੀ ਦੀ ਮਾਤਾ ਹਾਥੀ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।” “ਰਾਮਾ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਸਹੀ ਸੰਬੰਧ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਭਿਆਨਕ ਬੰਧਨ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ।” “ਉਹ ਧਰਮਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਾਲਾ, ਆਸ਼੍ਰਯ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ, ਪਛਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜੇ ਤੂੰ ਜੀਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਉਸ ਨਾਲ ਮਿੱਤਰਤਾ ਕਰ।” “ਤੂੰ ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਵਧੀਆ ਨਾਲ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਕਰਕੇ ਭਲਾਈ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਵੱਖਰਾ ਕਰ ਕੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਮੁਸੀਬਤ ਆਵੇਗੀ।” “ਇੱਕ ਵਿਦਯੁਤ-ਬੀਜਲੀ ਨੂੰ ਛੱਡੀ ਹੋਈ, ਜਾਂ ਮੌਤ ਨੂੰ ਲੰਬੀ ਚੀਜ਼ ਵਾਂਗ ਟਾਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ, ਜਦ ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਰਾਮਾ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ, ਬਚ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।” “ਤੂੰ ਰਾਮਾ ਦੀ ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਧੁਨ ਸੁਣੇਗਾ, ਜੋ ਇੰਦਰ ਦੀ ਬੀਜਲੀ ਦੀ ਗਰਜ ਵਾਂਗ ਹੋਵੇਗੀ।” “ਇੱਥੇ, ਜਲਦੀ, ਰਾਮਾ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵਾਲੇ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਡੰਡੀਆਂ ਵਾਲੇ ਤੀਰ, ਅੱਗ ਵਾਲੇ ਸੱਪਾਂ ਵਾਂਗ ਡਿੱਗਣਗੇ।” “ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ, ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਦੇਣਗੇ, ਜਿਵੇਂ ਗਿਧ ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਡਿੱਗਦੇ ਹਨ।” “ਵੱਡਾ ਗਰੁੜ, ਰਾਮਾ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਤੇ ਵੱਡੇ ਸੱਪਾਂ ਨੂੰ ਉਠਾ ਲਏਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਵੈਨਤੇਯਾ ਸੱਪਾਂ ਨੂੰ ਉਠਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।” “ਮੇਰਾ ਪਤੀ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਜਲਦੀ ਮੈਨੂੰ ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਬਚਾ ਲੇਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਤਿੰਨ ਕਦਮਾਂ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾਰ ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੂੰ ਦੈਤਿਆਂ ਤੋਂ ਲੈ ਲਿਆ।” “ਜਨਸਥਾਨ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਫੌਜਾਂ ਮਾਰੀ ਤੇ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤੀ ਗਈਆਂ, ਤੂੰ, ਬਚ ਨਾ ਸਕਿਆ, ਤੇ ਅਧਰਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।” “ਉਹ ਸ਼ੇਰ-ਸਮਾਨ ਭਰਾਵਾਂ ਦੇ ਖਾਲੀ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ, ਜਦ ਉਹ ਬਾਹਰ ਗਏ, ਤੂੰ, ਨਿਕ੍ਰਿਸ਼ਟ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਮੈਨੂੰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।” “ਰਾਮਾ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੀ ਵਾਸਨਾ ਦਾ ਸੁਆਦ ਵੀ ਨਾ ਲੈ ਕੇ, ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਕੁੱਤਾ ਸ਼ੇਰਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ।” “ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਪਕੜ ਤੇਰੀ ਅਕਲ ਉੱਤੇ ਢਿੱਲੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਾ ਦੇ ਉੱਤੇ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ।” “ਜਲਦੀ, ਤੇਰਾ ਮਾਲਕ—ਰਾਮਾ, ਸੌਮਿਤ੍ਰੀ ਸਮੇਤ—ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਤੇਰੀ ਜਾਨ ਲੈ ਲਵੇਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਪਾਣੀ ਖਿੱਚ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।” “ਚਾਹੇ ਤੂੰ ਕੁਬੇਰ ਦੇ ਪਹਾੜ ਜਾਂ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਜਾਂ ਵਰਨ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਭੱਜ ਜਾਵੇ, ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ, ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਤੇਰੇ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਵੱਡਾ ਦਰਖ਼ਤ ਵਿਦਯੁਤ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੀਤਾ ਨੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਨਿਰਭੀਤ ਤੇ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਬੋਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਰਾਮਾ ਦੀ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਕੇ, ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਧਰਮ ਤੇ ਮਿੱਤਰਤਾ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਅਟੁੱਟ ਨਿਸ਼ਠਾ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤੀ।