ਹਨੂਮਾਨ ਜੀ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਅਦਭੁਤ ਅਸ਼ੋਕ ਵਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਚਾਰੀਂ ਪਾਸੇ ਚਾਂਦੀ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਰੁੱਖ ਲਹਿਰਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਹ ਵਨ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਬਜ਼ੁਰਗ ਬਲਵਾਨ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਇਹ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗਾ ਜੰਗਲ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਅਤੇ ਹਰਣਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਫਿਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਜੰਗਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਫਲਾਂ ਵਾਲੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਕੋਇਲਾਂ ਦੀ ਕੁਕ ਅਤੇ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀਆਂ ਕਾਲੀਆਂ ਮੱਖੀਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਹਰ ਪਾਸੇ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੇਲੇ ਵਨ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਲੋਕ, ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਪੰਛੀ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰ, ਅਤੇ ਮਸਤ ਮੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਵਾਤਾਵਰਨ ਜੀਵੰਤ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਦ ਹਨੂਮਾਨ ਜੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਸੀਤਾ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਲਾਭੀ ਨਾਲ ਸੋਏ ਹੋਏ ਪੰਛੀ ਜਾਗ ਪਏ। ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਉੱਡਣ ਨਾਲ ਹਵਾ ਹਿਲੀ ਅਤੇ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋਣ ਲੱਗੀ। ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਹੋਏ ਹਨੂਮਾਨ, ਅਸ਼ੋਕ ਵਨ ਵਿੱਚ ਐਸੇ ਲੱਗਦੇ ਜਿਵੇਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਪਹਾੜ ਹੋਵੇ। ਜਦ ਉਹ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲਦੇ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਸਮਝਦੇ ਕਿ ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ ਆਪ ਆ ਗਈ ਹੈ। ਧਰਤੀ, ਜਿੱਥੇ-ਤਿੱਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੁੱਲਾਂ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਤਿਉਂ ਲੱਗਦੀ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਔਰਤ ਤਿਉਹਾਰ ਲਈ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇ। ਵੱਡੇ ਰੁੱਖ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਹਿਲ ਗਈਆਂ, ਫੁੱਲ ਤੇ ਫਲ ਝੜ ਗਏ, ਉਹ ਐਸੇ ਲੱਗਦੇ ਜਿਵੇਂ ਹਾਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਵੈਸ਼ਿਆਵਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗਹਿਣੇ ਤੇ ਵਸਤ੍ਰ ਉਤਾਰ ਦਿੱਤੇ ਹੋਣ। ਹਨੂਮਾਨ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਓਹ ਵਧੀਆ ਰੁੱਖ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਫਲ ਲਟਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਆਪਣੇ ਫੁੱਲ, ਪੱਤੇ ਤੇ ਫਲ ਛੱਡਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹੋਏ ਰੁੱਖ, ਸਿਰਫ ਟਾਹਣੀਆਂ ਹੀ ਬਚੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਤੇਜ਼ ਹਵਾ ਨਾਲ ਹਿਲਦੇ ਹੋਏ, ਸੁੱਕੇ ਹੋਏ ਜਾਪਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਐਸਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਨੌਜਵਾਨ ਔਰਤ, ਜਿਸਦੇ ਵਾਲ ਖੁਲ ਗਏ, ਗਹਿਣੇ ਉਤਰ ਗਏ, ਤੇ ਹਉਸਲੇ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਹੌਂਸਲੇ ਤੇ ਹੌਟਾਂ 'ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਪਏ ਹੋਣ। ਹਨੂਮਾਨ ਜੀ ਦੀ ਪੂੰਛ, ਹੱਥਾਂ ਤੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਪਿੱਟੇ ਹੋਏ, ਟੁੱਟੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਅਸ਼ੋਕ ਵਨ ਵੀ ਐਸਾ ਹੀ ਜਾਪ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਵੱਡੀਆਂ ਬੇਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਤੋੜ ਦਿਤੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਬਾਰਿਸ਼ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵੰਡ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਸੋਣੇ, ਚਾਂਦੀ ਅਤੇ ਜਵਾਹਰਾਤਾਂ ਨਾਲ ਬਣੇ ਖੂਬਸੂਰਤ ਫਰਸ਼ ਵੇਖੇ। ਉੱਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਕਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਸਰੋਵਰ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਤੰਤਰ ਜਲ, ਕੀਮਤੀ ਪਥਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸਿੜ੍ਹੀਆਂ, ਮੋਤੀਆਂ ਤੇ ਮੰਗੇ ਦੀ ਰੇਤ, ਤੇ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਦੇ ਫਰਸ਼ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਢੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਸਰੋਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਕਮਲ ਅਤੇ ਨੀਲੇ ਲਿਲੇ, ਚਕਰਵਾਕ ਪੰਛੀਆਂ, ਹੰਸਾਂ ਤੇ ਬਗਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ, ਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਰੌਣਕ ਸੀ। ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਲੰਬੀਆਂ ਨਦੀਆਂ, ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀਆਂ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗਾ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਜਲ ਸੀ। ਵਨ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਬੇਲਾਂ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਛੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬੂਟਿਆਂ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹੀਆਂ, ਤੇ ਕਰਬੀਰ ਦੇ ਝਾੜੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋ ਬਾਅਦ, ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਪਹਾੜ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਬਦਲੀ ਵਰਗਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਸਦੇ ਉੱਚੇ ਚੋਟੀ, ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ, ਤੇ ਪਾਸੇ ਪਹਾੜੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀਆਂ ਹਵੈਲੀਆਂ, ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਇੱਕ ਦਰਿਆ ਵਗਦਾ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਐਸਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਦੀ ਗੋਦ ਤੋਂ ਛਲਾਂਗ ਲਾ ਕੇ ਹੇਠਾਂ ਆ ਗਈ ਹੋਵੇ। ਰੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਆਪਣੇ ਸਹੇਲੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਰੋਕੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੋਵੇ। ਫਿਰ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਦਰਿਆ ਮੁੜ ਭਰ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਮੁੜ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਚਮਕ ਰਹੀ ਹੋਵੇ। ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੂਰ, ਹਵਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਕਮਲਾਂ ਵਾਲੇ ਸਰੋਵਰ ਵੇਖੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਲੰਬਾ ਮਨੁੱਖੀ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਤਲਾਵ ਵੀ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਠੰਢਾ ਪਾਣੀ, ਕੀਮਤੀ ਪਥਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸਿੜ੍ਹੀਆਂ, ਤੇ ਮੋਤੀਆਂ ਦੀ ਰੇਤ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹ ਥਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ, ਅਦਭੁਤ ਤੇ ਸੁਸ਼ੋਭਤ ਜੰਗਲ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਵਲੋਂ ਬਣਾਏ ਮਹੱਲਾਂ ਨਾਲ ਆਕਰਸ਼ਕ ਸੀ। ਹਰ ਪਾਸੇ ਮਨੁੱਖੀ ਬਣਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਬਾਗਾਂ, ਤੇ ਰੁੱਖ ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ। ਸਾਰੇ ਰੁੱਖਾਂ ਉੱਤੇ ਵਧੀਆ ਛੱਜੇ ਤੇ ਮੰਚ, ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਰੇਲਿੰਗਾਂ, ਤੇ ਫੈਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਬੇਲਾਂ ਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਭਰਮਾਰ ਸੀ। ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਇੱਕ ਸੋਨੇ ਦੀ ਇੱਕਲੌਤੀ ਸ਼ਿੰਸ਼ਪਾ ਰੁੱਖ ਵੀ ਵੇਖੀ, ਜੋ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਮੰਚਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਟੁਕੜੇ, ਪਹਾੜੀ ਝਰਨੇ, ਤੇ ਹੋਰ ਸੋਨੇ ਦੇ ਰੁੱਖ ਵੇਖੇ, ਜੋ ਮੋਰਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਦੇਖ ਕੇ, ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਮੈਂ ਤਾਂ ਹਰ ਪਾਸੇ ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਹੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ। ਜਦ ਉਹ ਸੋਨੇ ਦੇ ਰੁੱਖ ਹਵਾ ਨਾਲ ਹਿਲਦੇ, ਤੇ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਘੰਟੀਆਂ ਦੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ, ਹਨੂਮਾਨ ਅਚੰਭੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ। ਉਹ ਸੁੰਦਰ, ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀ, ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਅੰਕੁਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਸ਼ਿੰਸ਼ਪਾ ਰੁੱਖ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, "ਇੱਥੋਂ ਮੈਂ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਦੇਖ ਸਕਾਂਗਾ, ਜੋ ਰਾਮ ਜੀ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਸ਼ਾਇਦ ਇੱਥੇ-ਉੱਥੇ ਘੁੰਮ ਰਹੀ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਉਸ ਦੁਸਟ ਰਾਵਣ ਦੀ ਅਸ਼ੋਕ ਵਾਟਿਕਾ ਹੈ, ਜੋ ਚੰਦਨ, ਚੰਪਾ ਤੇ ਬਕੁਲ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਇਹ ਸੋਹਣਾ ਕਮਲਾਂ ਵਾਲਾ ਸਰੋਵਰ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਆਉਂਦੇ ਹਨ; ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਜਾਨਕੀ ਇੱਥੇ ਆਉਣੀ ਹੀ ਆਉਣੀ ਹੈ। ਉਹ ਰਾਣੀ, ਜੋ ਰਾਘਵ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਅਤੇ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਜੰਗਲ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ, ਜਾਨਕੀ ਜ਼ਰੂਰ ਇੱਥੇ ਆਵੇਗੀ।