ਹਨੂਮਾਨ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵਡਿਆਈ ਵਾਲੀ ਸਫਲਤਾ ਦੀ ਆਸ ਰੱਖੀ। ਉਹ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ, ਜੋ ਸਵੈ-ਭਵ ਹਨ, ਦੇਵਤਾ, ਤਪस्वੀ, ਅਗਨੀ, ਵਾਯੂ, ਇੰਦ੍ਰ, ਅਤੇ ਵਿਦਿਊਤ ਧਾਰੀ ਦੇਵਤਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਫਲਤਾ ਦੇਣ। ਫਿਰ ਉਹ ਵਰਨੁ, ਜੋ ਫਾਂਸ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਸੋਮਾ ਅਤੇ ਆਦਿਤਿਆ, ਮਹਾਂ ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਕਮਾਰ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਮਾਰੁਤ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਲਈ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇਣ। ਹਨੂਮਾਨ ਜੀ ਸਭ ਜੀਵਾਂ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਜੋ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਚਲਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਸਫਲਤਾ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚਦੇ ਹਨ: "ਕਦੋਂ ਮੈਂ ਉਹ ਉੱਚਾ, ਨਿਰਮਲ, ਚਿੱਟੇ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲਾ, ਕੰਵਾਂ ਦੇ ਪਤਿਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਚੰਨ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਮਕਦਾਰ ਚਿਹਰਾ ਦੇਖਾਂਗਾ?" ਹਨੂਮਾਨ ਜੀ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅੱਜ, ਉਹ ਮ੍ਰਦੁ, ਤਪਸਵਿਨੀ ਮਹਿਲਾ, ਜੋ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਨੀਚ, ਕਰੂ, ਨਿਰਦਈ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਸਜਾਵਟ ਵਾਲੇ ਦੁਸ਼ਟ ਦੁਆਰਾ ਫੜੀ ਗਈ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਵੇਗੀ? ਫਿਰ, ਸੁੰਦਰ ਕਾਂਡ ਦੇ ਚੌਦਵੇਂ ਸਰਗ ਦੇ ਅੰਤ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਚੌਦਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਆਰੰਭ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹਨੂਮਾਨ ਜੀ, ਥੋੜ੍ਹਾ ਸਮਾਂ ਵਿਚਾਰ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਮਨ ਉਸ ਮਹਿਲਾ ਉੱਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਮਹਿਲ ਦੀ ਕੰਧ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕੰਧ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਵਾਨਰ, ਜੋ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਥਰ-ਥਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਵਸੰਤ ਰੁੱਤ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਟੋਪ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। ਹਨੂਮਾਨ ਜੀ ਨੇ ਅਸ਼ੋਕ, ਚੰਪਕ, ਉੱਡਾਲਕ, ਨਾਗ, ਆਮ ਦੇ ਰੁੱਖ, ਅਤੇ ਵਾਨਰ-ਮੁਖੀ ਰੁੱਖ ਵੀ ਵੇਖੇ। ਆਮ ਦੇ ਬਗਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਬੇਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਤੀਰ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਵਿਆਪਕ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਚੁੰਨਚੁੰਨ, ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਹਨੂਮਾਨ, ਮਹਾਬਲੀ, ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੰਛੀਆਂ ਅਤੇ ਹਿਰਣਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਚਮਕਦਾਰ ਜੰਗਲ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਉਗੇ ਹੋਏ ਸੂਰਜ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਜੰਗਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਫਲਾਂ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਕੋਕਿਲ ਅਤੇ ਮਸਤ ਕਾਲੇ ਭੰਭੀਰਾਂ ਸਦਾ ਆਉਂਦੇ। ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਸਹੀ ਸਮੇਂ 'ਤੇ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ, ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਪੰਛੀਆਂ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਭੀੜ, ਮਸਤ ਮੋਰਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਚੀਕਾਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਜਦ ਹਨੂਮਾਨ ਜੀ ਨੇ ਨਿਰਮਲ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਪੰਛੀਆਂ ਜਾਗ ਗਏ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਚੈਨ ਨਾਲ ਸੋ ਰਹੇ ਸਨ। ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਉੱਡੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੰਖਾਂ ਨੇ ਹਵਾ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋਈ। ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਢਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹਨੂਮਾਨ, ਪਵਨ ਪੁਤ੍ਰ, ਅਸ਼ੋਕ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਵਾਨਰ ਨੂੰ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵਿੱਚ ਚਲਦੇ ਦੇਖ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗਾ ਕਿ ਵਸੰਤ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਥੇ, ਧਰਤੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਡਿੱਗੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਢਕ ਕੇ, ਤਿਉਂਹਾਰ ਲਈ ਸਜੀ ਹੋਈ ਮਹਿਲਾ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਵੱਡੇ ਰੁੱਖ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਹਿਲ ਗਈਆਂ, ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਫਲ ਡਿੱਗ ਗਏ, ਉਹ ਐਸੀਆਂ ਲੱਗੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਹਾਰ ਗਈਆਂ ਵਿਸ਼ਾ-ਕਾਮਿਨੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗਹਣੇ ਤੇ ਕਪੜੇ ਉਤਾਰ ਦਿੱਤੇ ਹੋਣ। ਹਨੂਮਾਨ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹਿਲੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਵਧੀਆ ਰੁੱਖ, ਜੋ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ, ਆਪਣੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ, ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਫਲ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਪੰਛੀਆਂ ਤੋਂ ਵੰਜੇ ਹੋਏ, ਰੁੱਖ, ਸਿਰਫ਼ ਡਾਲੀਆਂ ਨਾਲ, ਹਵਾ ਦੇ ਝਟਕੇ ਨਾਲ ਮੁਰਝਾਏ ਹੋਏ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਨੌਜਵਾਨ ਮਹਿਲਾ, ਜਿਸ ਦੇ ਵਾਲ ਵਿਗੜੇ ਹੋਏ, ਸਿੰਗਾਰ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ, ਸੁੰਦਰ ਦੰਦ ਤੇ ਹੋਠ ਨਖ ਅਤੇ ਦੰਦ ਨਾਲ ਜਖਮੀ ਹੋਏ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਨੂਮਾਨ ਦੀ ਪੂੰਛ, ਹੱਥ ਅਤੇ ਪੈਰ ਨਾਲ ਆਤੜੀ ਹੋਈ ਅਸ਼ੋਕ ਬਾਗ, ਟੁੱਟੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਵਿਗੜੀ ਹੋਈ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਵਾਨਰ ਨੇ ਵੱਡੀਆਂ ਬੇਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਫਾੜ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਬਦਲਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਨੂੰ ਮਾਨਸੂਨ ਵਿੱਚ ਵਿਖੇਰ ਦੇਵੇ। ਉਥੇ, ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਰਤਨ-ਜੜੇ ਫਰਸ਼, ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਫਰਸ਼ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਫਰਸ਼ ਵੀ ਵੇਖੇ। ਉਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਕਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਪੋਖਰ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ ਪਾਣੀ ਸੀ, ਇੱਥੇ-ਉੱਥੇ ਮਹਾਨ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਸਿੰਘਾਸਨ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੇਤ ਮੋਤੀ ਅਤੇ ਮਣੀ ਦੀ ਸੀ, ਅੰਦਰਲੇ ਫਰਸ਼ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਦੇ, ਅਤੇ ਕੰਢੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸੁਭਾਏ ਹੋਏ। ਪੋਖਰ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਕਮਲ ਅਤੇ ਨੀਲੇ ਲਿਲੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ, ਚਕਰਵਾਕ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ, ਜਲ-ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਚੀਕਾਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਰਹੇ, ਹੰਸ ਅਤੇ ਸਾਰਸ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ। ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਲੰਬੀਆਂ ਨਦੀਆਂ, ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਅੰਬਰ ਵਰਗਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਸੀ। ਉਹ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਬੇਲਾਂ ਨਾਲ ਢਕਿਆ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਲਪੇਟਿਆ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੰਗਲਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਅਤੇ ਕਰਬੇਰ ਦੇ ਬਾਗਾਂ ਨਾਲ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਫਿਰ, ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਇੱਕ ਪਹਾੜ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਬਦਲ ਵਰਗਾ ਵੱਡਾ ਸੀ, ਉੱਚੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ, ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਚਟਾਨਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਪਹਾੜ ਪੱਥਰ ਦੇ ਮਹਿਲਾਂ ਨਾਲ ਢਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਮਹਾਨ ਵਾਨਰ ਨੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਉਹ ਸੁਭਾਏ ਪਹਾੜ ਵੇਖਿਆ। ਉਸ ਪਹਾੜ ਤੋਂ, ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਇੱਕ ਨਦੀ ਵੇਖੀ, ਜੋ ਹੇਠਾਂ ਵਗ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰੇਮੀ ਦੀ ਗੋਦ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਛਲांग ਲਾ ਕੇ ਡਿੱਗ ਪਈ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਨਦੀ, ਰੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਐਸੀਆਂ ਲੱਗੀ ਜਿਵੇਂ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੀ ਮਹਿਲਾ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਰੋਕੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੋਵੇ। ਫਿਰ, ਵੱਡਾ ਵਾਨਰ ਨੇ ਉਹ ਨਦੀ ਮੁੜ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਵੇਖੀ, ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਮੁੜ ਪ੍ਰੇਮੀ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਚਮਕ ਰਹੀ ਹੋਵੇ। ਉਸ ਤੋਂ ਕੁਝ ਦੂਰ, ਹਨੂਮਾਨ, ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਪਵਨ ਪੁਤ੍ਰ, ਨੇ ਕਮਲ ਦੇ ਪੋਖਰ ਵੇਖੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਕ੍ਰਿਤ੍ਰਿਮ ਲੰਬਾ ਪੋਖਰ ਵੀ ਵੇਖਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਠੰਢਾ ਪਾਣੀ ਸੀ, ਉੱਤਮ ਰਤਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸੀੜ੍ਹੀਆਂ, ਅਤੇ ਮੋਤੀ ਦੀ ਰੇਤ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ। ਉਹ ਪੋਖਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ, ਅਦਭੁਤ ਅਤੇ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਜੰਗਲ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈਆਂ ਮਹਾਨ ਹਵੈਲੀਆਂ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੀ। ਹਰ ਪਾਸੇ ਕ੍ਰਿਤ੍ਰਿਮ ਬਾਗਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਅਤੇ ਉਥੇ ਸਾਰੇ ਰੁੱਖ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਫਲ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਨੂਮਾਨ ਜੀ ਨੇ ਲੰਕਾ ਦੇ ਅਸ਼ੋਕ ਵਾਟਿਕਾ ਵਿੱਚ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਵਿਲੱਖਣ ਸੁੰਦਰਤਾ, ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ, ਅਤੇ ਰਾਜਸੀ ਬਾਗਾਂ-ਪੋਖਰਾਂ ਦੀ ਭਰਪੂਰਤਾ ਦੇਖੀ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਸੀਤਾ ਮਾਤਾ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਲਗੇ ਹੋਏ ਸਨ।