ਹਨੂਮਾਨ ਜੀ, ਆਪਣੇ ਸਵਾਮੀ ਰਾਮ ਚੰਦਰ ਜੀ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਸਨ। ਉਹ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੇ ਰਾਮ ਜੀ ਦੀ ਆਸ ਟੁੱਟ ਗਈ, ਤਾਂ ਵਾਨਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਮੰਤਰੀ ਵੀ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਪਹਾੜਾਂ ਤੋਂ, ਮੈਦਾਨਾਂ 'ਤੇ ਜਾਂ ਉਲਝਣ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਸਮਾਪਤ ਕਰ ਲੈਣਗੇ। ਵਾਨਰ ਜਾਤੀ ਜ਼ਹਿਰ, ਫਾਂਸੀ, ਅੱਗ, ਉਪਵਾਸ ਜਾਂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਅੰਤ ਕਰ ਲੈਣਗੇ। ਹਨੂਮਾਨ ਜੀ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੇ ਉਹ ਸੀਤਾ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਨਾ ਲੱਭ ਸਕੇ, ਤਾਂ ਇੱਖਵਾਕੂ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਨਾਸ਼ ਅਤੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਵਾਸੀ ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਉਜਾੜ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹਨੂਮਾਨ ਜੀ ਫੈਸਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਜਾਣਗੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸੂਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਮੈਥਿਲੀ ਦੇਖਣ ਦੇ ਸਹਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਜੇ ਉਹ ਇੱਥੋਂ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਦੋ ਧਰਮਵਾਨ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਯੋਧੇ ਉਮੀਦ ਵਿੱਚ ਉਡੀਕ ਕਰਦੇ ਰਹਿਣਗੇ, ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਵਾਨਰ ਵੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੇ ਰਹਿਣਗੇ। ਹਨੂਮਾਨ ਜੀ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੜ-ਫਲ ਖਾ ਕੇ, ਹੱਥ ਜਾਂ ਮੂੰਹ ਨਾਲ ਖਾਣਾ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਾਸੀ ਹੋ ਜਾਣਗੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੇਖ ਸਕੇ। ਉਹ ਦਿਲ ਵਿਚ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਜਿੱਥੇ ਜੜ-ਫਲ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਵਾਫਰ ਹੈ, ਉਥੇ ਅਰਣੀ ਦੀ ਲੱਕੜ ਨਾਲ ਅੱਗ ਜਗਾ ਕੇ ਚਿਤਾ ਰਚ ਕੇ ਉਸ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਜਾਵੇਗਾ। ਜਾਂ, ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਕੇ, ਤਪस्या ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਕਾਂਵੇ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਖਾ ਲੈਣਗੇ। ਇਹ ਤਰੀਕਾ ਵੀ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਅਪਣਾਇਆ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਜੇ ਜਾਨਕੀ ਨੂੰ ਨਾ ਦੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਜਾਵੇਗਾ। ਹਨੂਮਾਨ ਜੀ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵਧੀਆ ਜੜ-ਫਲ, ਜੋ ਸ਼ੁਭ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ, ਉਹ ਸੀਤਾ ਜਿਸ ਦੀ ਉਹ ਖੋਜ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵਿਛੁੜੀ ਰਹੇਗੀ। ਉਹ ਫੈਸਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੜ-ਫਲ ਤੇ ਤਪस्या ਕਰਕੇ, ਸਖ਼ਤ ਆਚਾਰ-ਵਿਚਾਰ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਹ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਜਾਣਗੇ ਜਦ ਤੱਕ ਉਹ ਕਾਲੀ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਮਾਤਾ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਨਾ ਲੱਭ ਲੈਣ। ਪਰ ਜੇ ਉਹ ਬਿਨਾ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਲੱਭੇ ਵਾਪਸ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਅੰਗਦ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਜੀਵਤ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣਗੇ। ਨਾਸ਼ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਗਲਤੀਆਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਆਉਂਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਹਨੂਮਾਨ ਜੀ ਫੈਸਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਬਚਾਉਣਗੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਮਿਲਾਪ ਨਿਸਚਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕ ਦੁਖ ਲੈ ਕੇ, ਵੱਡਾ ਵਾਨਰ ਆਪਣੇ ਦੁੱਖ ਦਾ ਅੰਤ ਨਹੀਂ ਲੱਭ ਸਕਿਆ। ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਕੇ, ਹਨੂਮਾਨ ਜੀ ਸੋਚਦੇ ਹਨ: "ਮੈਂ ਦਸ-ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿਆਂਗਾ; ਸੀਤਾ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਵੇ, ਪਰ ਉਹ ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਮਿਲ ਜਾਵੇਗੀ।" ਜਾਂ, ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ, ਮੈਂ ਸਮੁੰਦਰ ਉੱਤੇ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਮ ਜੀ ਕੋਲ ਲੈ ਆਵਾਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਜਾਨਵਰ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਕੋਲ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚ immersed, ਹਨੂਮਾਨ ਜੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੀਤਾ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲੱਭਿਆ, ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਦੁਖ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। "ਜਦ ਤੱਕ ਮੈਂ ਰਾਮ ਜੀ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਤਨੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਨਾ ਦੇਖ ਲਵਾਂ, ਮੈਂ ਲੰਕਾ ਦੀ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਖੋਜ ਕਰਾਂਗਾ।" "ਜੇ ਮੈਂ ਸੰਪਾਤੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਰਾਮ ਜੀ ਕੋਲ ਬਿਨਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਵਾਪਸ ਜਾਂਦਾ, ਤਾਂ ਰਘੁ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਵਾਰਿਸ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦੇਵੇਗਾ।" "ਇਥੇ ਹੀ, ਖਾਣ-ਪੀਣ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਯਮ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਰਹਾਂਗਾ; ਮੇਰੇ ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖ ਅਤੇ ਵਾਨਰ ਨਾਸ਼ ਨਾ ਹੋਣ।" "ਇਹ ਮਹਾਨ ਅਸ਼ੋਕ ਵਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਦਰੱਖਤ ਹਨ, ਮੈਨੂੰ ਪਹੁੰਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਅਜੇ ਤੱਕ ਖੋਜਿਆ ਨਹੀਂ।" ਹਨੂਮਾਨ ਜੀ ਵਾਸੁ, ਰੁਦ੍ਰ, ਆਦਿਤ, ਅਸ਼ਵਿਨ ਅਤੇ ਮਾਰੁਤ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਦੁਖ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਵਜੋਂ, ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। "ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਮੈਂ noble lady, ਇੱਖਵਾਕੂ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ, ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਮਿਲਾਵਾਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਤਪस्वੀ ਨੂੰ ਸਫਲਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕੁਝ ਪਲ ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ, ਚਿੰਤਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨਾਲ, ਵੱਡੇ ਬਾਂਹ ਵਾਲੇ ਹਨੂਮਾਨ, ਪਵਨ ਪੁਤ੍ਰ, ਉਠ ਖੜੇ ਹੋਏ। "ਰਾਮ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਰੁਦ੍ਰ, ਇੰਦਰ, ਯਮ, ਵਾਯੂ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਅੱਗ ਅਤੇ ਮਾਰੁਤਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਸੂਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਹਨੂਮਾਨ ਜੀ, ਪਵਨ ਪੁਤ੍ਰ, ਅਸ਼ੋਕ ਵਨ ਵੱਲ ਹਰ ਪਾਸੇ ਨਜ਼ਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਮਨ ਵਿੱਚ auspicious ਅਸ਼ੋਕ ਵਨ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ, ਉਹ ਅਗਲੇ ਕਦਮ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦੇ ਹਨ। "ਇਹ ਸ਼ੁਭ ਅਸ਼ੋਕ ਵਨ, ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ, ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਵੇਗਾ।" "ਇਹ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਾਖੀ ਲਾਈ ਗਈ ਹੋਵੇਗੀ; ਇੱਥੇ ਤੱਕ ਕਿ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਹਵਾ ਨੂੰ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਹੀਂ ਹਿਲਾਉਂਦਾ।" "ਮੈਂ ਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਲਈ ਅਤੇ ਰਾਵਣ ਦੇ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਹੈ; ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਇੱਥੇ ਮੈਨੂੰ ਸਫਲਤਾ ਦੇਣ।" "ਬ੍ਰਹਮਾ, ਆਤਮ-ਜਨਮਾ ਪ੍ਰਭੂ, ਦੇਵ, ਤਪਸਵੀ, ਅੱਗ, ਵਾਯੂ, ਪੁਰੁਹੂਤ ਅਤੇ ਵਜਰਧਾਰੀ ਇੰਦਰ ਮੈਨੂੰ ਸਫਲਤਾ ਦੇਣ।" "ਵਰੁਣ, ਜੋ ਫੰਨ-ਧਾਰੀ ਹੈ, ਸੋਮਾ ਅਤੇ ਆਦਿਤ, ਮਹਾਨ ਅਸ਼ਵਿਨ, ਅਤੇ ਮਾਰੁਤ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਸਫਲਤਾ ਦੇਣ।" "ਸਾਰੇ ਜੀਵ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਜੋ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹਨ, ਜੋ ਮਾਰਗ 'ਤੇ ਚਲਦੇ ਹਨ, ਮੈਨੂੰ ਸਫਲਤਾ ਦੇਣ।" "ਕਦੋਂ ਮੈਂ ਉਹ noble face ਦੇਖਾਂਗਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਉੱਚੀ, ਚਿੱਟੀ ਦੰਦ, ਨਿਸ਼ਕਲੰਕ, ਸ਼ੁੱਧ ਮੁਸਕਾਨ, ਕਮਲ ਪੱਤਿਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ, ਅਤੇ ਚੰਨ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾਰ ਚਿਹਰਾ ਹੈ?" "ਅੱਜ ਉਹ ਨਰਮ, ਤਪਸਵੀ ਮਾਤਾ, ਜੋ ਜਬਰ ਨਾਲ ਫੜੀ ਗਈ, ਕਿਵੇਂ ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਵੇਗੀ—ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਕ ਨੀਚ, ਕਰੂ, ਦਯਾ-ਰਹਿਤ, ਸਜਾਵਟ ਵਾਲਾ ਭਿਆਨਕ ਰਾਵਣ ਨੇ ਫੜ ਲਿਆ ਹੈ?" ਸੁੰਦਰ ਕਾਂਡ ਦੇ ਚੌਦਵੇਂ ਸਰਗਾ ਦੀ ਇਥੇ ਸਮਾਪਤੀ ਹੋਈ। ਕੁਝ ਪਲ ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ, ਸੀਤਾ ਮਾਤਾ 'ਤੇ ਮਨ ਲਾ ਕੇ, ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਹਨੂਮਾਨ ਉਸ ਮਹਲ ਦੀ ਕੰਧ ਉੱਤੇ ਛਾਲ ਮਾਰਦਾ ਹੈ। ਕੰਧ 'ਤੇ ਖੜਾ, ਵੱਡਾ ਵਾਨਰ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਥਰ-ਥਰ ਕੰਪਦਾ ਹੈ, ਵਸੰਤ ਰੁੱਤ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਅਸ਼ੋਕ ਦੇ ਦਰੱਖਤ, ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਚੰਪਕ, ਉੱਦਾਲਕ, ਨਾਗ, ਅੰਬ ਅਤੇ ਵਾਨਰ-ਚਿਹਰੇ ਵਾਂਗ ਦਰੱਖਤ ਵੀ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅੰਬ ਦੇ ਬਾਗਾਂ, ਜੋ ਸੈਂਕੜੇ ਬੇਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਵਿਚੋਂ ਲੰਘ ਕੇ, ਉਹ ਬਾਣ ਵਾਂਗ ਧਨੁ ਦੇ ਤੀਰ ਵਾਂਗ, ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੇ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਛਾਲ ਮਾਰਦਾ ਹੈ।