ਜਦੋਂ ਇਹ ਸੁਣਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਦੋਵੇਂ ਭਰਾ ਗੁਮ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਤਾਂ ਭਰਤ ਵੀ ਦੁਖ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਤਿਆਗ ਦੇਵੇਗਾ। ਫਿਰ ਜਦੋਂ ਭਰਤ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਵੀ ਜੀਉਂਦਾ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ। ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮਰੇ ਹੋਏ ਵੇਖ ਕੇ ਮਾਵਾਂ—ਕੌਸਲਿਆ, ਸੁਮਿਤਰਾ ਅਤੇ ਕੈਕੇਈ—ਵੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਇਸ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਣਗੀਆਂ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਸੁਗਰੀਵ, ਜੋ ਸੱਚੇ ਤੇ ਉਪਕਾਰ ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਰਾਮ ਦੀ ਇਹ ਹਾਲਤ ਵੇਖ ਕੇ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦੇ ਦੇਣਗੇ। ਸੁਗਰੀਵ ਦੀ ਪਤਨੀ ਰੂਮਾ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਉਦਾਸ ਅਤੇ ਵਿਹਲ ਹੈ, ਤਪੱਸਿਆ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਤਿਆਗ ਦੇਵੇਗੀ। ਵਲੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਤਾਰਾ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਤੇ ਗਹਿਰੀ ਪੀੜਾ ਵਿਚ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਇਹ ਦੁੱਖ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕੇਗੀ। ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਅਤੇ ਸੁਗਰੀਵ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ, ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਅੰਗਦ ਵੀ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦੇ ਦੇਵੇਗਾ। ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਵਿਚ, ਜੰਗਲਾਂ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ ਵਾਨਰ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਹੱਥਾਂ ਅਤੇ ਮੁੱਕਿਆਂ ਨਾਲ ਪਿੱਟਣਗੇ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਪਿਆਰ, ਇੱਜ਼ਤ ਅਤੇ ਦਾਨ ਨਾਲ ਪਾਲਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਵੀ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦੇਣਗੇ। ਵੱਡੇ ਵਾਨਰ, ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ, ਹੁਣ ਨਾ ਜੰਗਲਾਂ, ਨਾ ਪਹਾੜਾਂ, ਨਾ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਵਿਚ ਖੇਡਣ ਦਾ ਮਨ ਕਰਣਗੇ। ਆਪਣੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਦੁੱਖ ਵਿਚ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਪਤਨੀਆਂ ਅਤੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਉਹ ਪਹਾੜਾਂ ਤੋਂ, ਮੈਦਾਨਾਂ ਤੇ ਪੱਥਰੀਲੇ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਆਪਣਾ ਅੰਤ ਕਰ ਲੈਣਗੇ। ਕੁਝ ਜ਼ਹਿਰ ਲੈਣਗੇ, ਕੁਝ ਫਾਹਾ ਲਾਵਣਗੇ, ਕੁਝ ਅੱਗ ਵਿਚ ਪਰਣਗੇ, ਕੁਝ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਜਾਂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਖਤਮ ਕਰ ਲੈਣਗੇ। ਮੈਂ ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਰਹਾਂਗਾ, ਤਾਂ ਭਾਰੀ ਰੋਣ-ਧੋਣ ਹੋਏਗੀ, ਇੱਖਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਵਾਸੀਆਂ ਦਾ ਵੀ ਅੰਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਇੱਥੋਂ ਕਿਸਕਿੰਧਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਸੀਤਾ ਦੇ ਵਿਹੁਣ ਵੇਖ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਜੇ ਮੈਂ ਇੱਥੋਂ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਧਰਮੀ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਯੋਧੇ, ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਵਾਨਰ, ਉਮੀਦ ਵਿਚ ਮੇਰੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੇ ਰਹਿਣਗੇ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਜਾਂ ਮੂੰਹ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਕਰ ਕੇ, ਮੂਲ-ਫਲ ਖਾ ਕੇ, ਜੰਗਲ ਵਾਸੀ ਬਣ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਅਜੇ ਤੱਕ ਜਨਕ ਦੀ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ। ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਜਿੱਥੇ ਮੂਲ, ਫਲ ਤੇ ਪਾਣੀ ਪ੍ਰਚੁਰ ਹਨ, ਉਥੇ ਮੈਂ ਚਿਤਾ ਬਣਾਵਾਂਗਾ ਤੇ ਅਰਣੀ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿਚ ਪਰ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਜਾਂ, ਮੈਂ ਧਿਆਨ ਲਾ ਕੇ, ਤਪੱਸਿਆ ਵਿਚ ਬੈਠਿਆਂ, ਕਾਂਵੇ ਤੇ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਖਾ ਲੈਣ। ਐਸਾ ਤਿਆਗ ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਮੇਰਾ ਮਨ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ: ਜੇ ਸੀਤਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਜਲ ਸਮਾਧੀ ਲੈ ਲਵਾਂਗਾ। ਓਹ ਸੀਤਾ, ਜੋ ਮੂਲ-ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਸੁਭਾਗੀ, ਮਾਣ-ਯਸ਼ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਮੈਂ ਖੋਜ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਉਹ ਕਈ ਸਮੇਂ ਲਈ ਮੇਰੇ ਵਾਸਤੇ ਗੁੰਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਮੈਂ ਤਪੱਸਵੀ ਬਣ ਕੇ, ਮੂਲ-ਫਲ ਖਾ ਕੇ ਜੀਊਂਦਾ ਰਹਾਂਗਾ; ਜਦ ਤੱਕ ਉਹ ਕਾਲੇ ਨੇਤਰਾਂ ਵਾਲੀ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ, ਮੈਂ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਪਰ ਜੇ ਮੈਂ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਬਿਨਾਂ ਵਾਪਸ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਅੰਗਦ ਤੇ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਜੀਉਂਦੇ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣਗੇ। ਨਾਸ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਦੁਸ਼ਟਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਭਾਗ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਬਚਾਵਾਂਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਮਿਲਾਪ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਨ ਵਿਚ ਅਨੇਕਾਂ ਦੁੱਖ ਸਹਿ ਕੇ, ਮਹਾਂਬਲੀ ਵਾਨਰ ਆਪਣੇ ਦੁੱਖ ਦਾ ਅੰਤ ਨਹੀਂ ਲੱਭ ਸਕਿਆ। ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ: "ਮੈਂ ਦਸ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲੇ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵਾਂਗਾ; ਜੇ ਸੀਤਾ ਲੈ ਗਈ ਹੈ, ਉਹ ਮੁੜ ਮਿਲ ਜਾਵੇਗੀ।" ਜਾਂ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਸਮੁੰਦਰ ਉੱਤੇ ਛਾਲ ਮਾਰ ਲਵਾਂਗਾ ਤੇ ਰਾਮ ਕੋਲ ਲੈ ਆਵਾਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਜਾਨਵਰ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਰਾਂ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਨਾ ਲੱਭ ਕੇ, ਉਹ ਵਾਨਰ ਸੋਚ ਵਿਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ। ਜਦ ਤੱਕ ਮੈਂ ਰਾਮ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਤਨੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਲੈਂਦਾ, ਮੈਂ ਲੰਕਾ ਨਗਰੀ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਖੰਗਾਲਾਂਗਾ। ਜੇ ਮੈਂ ਸੰਪਾਤੀ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਉੱਤੇ ਰਾਮ ਕੋਲ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਿਨਾਂ ਵਾਪਸ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਰਘੁ ਕੁਲ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ ਰਾਮ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦੇਣਗੇ। ਇਥੇ ਹੀ, ਭੋਜਨ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਯਮ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਰਹਾਂਗਾ; ਮੇਰੇ ਕਾਰਨ ਉਹ ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖ ਤੇ ਵਾਨਰ ਨਾਸ ਨਾ ਹੋ ਜਾਣ। ਹੁਣ ਇਹ ਮਹਾਨ ਅਸ਼ੋਕ ਵਨ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਅਜੇ ਮੈਂ ਖੋਜ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ, ਮੈਂ ਉਥੇ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਵਸੂ, ਰੁਦ੍ਰ, ਆਦਿਤ, ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਤੇ ਮਰੁਤਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਦੁੱਖ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਅੱਗੇ ਵਧਾਂਗਾ। ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਮੈਂ ਉਸ ਮਹਾਨ ਨਾਰੀ, ਜੋ ਇੱਖਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਹੈ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਮਿਲਾਵਾਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਤਪੱਸਵੀ ਨੂੰ ਸਫਲਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ, ਵਾਤਸੁਤ ਮਹਾਬਲੀ ਹਨੁਮਾਨ ਉੱਠ ਖੜਾ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ, ਜਨਕ ਕੁਮਾਰੀ ਨੂੰ, ਰੁਦ੍ਰ, ਇੰਦਰ, ਯਮ ਤੇ ਵਾਯੂ ਨੂੰ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਅਗਨੀ ਤੇ ਮਰੁਤ ਗਣਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਅਸ਼ੋਕ ਵਨ ਵੱਲ ਸਭ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰੀ। ਮਨ ਹੀ ਮਨ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨੇ ਮੰਗਲਮਈ ਅਸ਼ੋਕ ਵਨ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਅਗਲੀ ਚਾਲ ਸੋਚੀ। ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਅਸ਼ੋਕ ਵਨ, ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਫਲ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਅਤੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇਗਾ। ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਇੱਥੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਰਾਖੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਇੱਥੇ ਤੱਕ ਕਿ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਵੀ ਇੱਥੇ ਵਾਯੂ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਹੀਂ ਚਲਾਉਂਦੇ। ਮੈਂ ਰਾਮ ਅਤੇ ਰਾਵਣ ਦੀ ਲਾਜ ਲਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਯਮਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ; ਸਭ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਇੱਥੇ ਮੈਨੂੰ ਸਫਲਤਾ ਦੇਣ। ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸਵੈ-ਭੂ, ਦੇਵਤੇ, ਤਪੱਸਵੀ, ਅਗਨੀ, ਵਾਯੂ, ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ ਮੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਕਾਮਯਾਬ ਕਰਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਨਿਸ਼ਚੈ ਕਰਕੇ, ਅਸ਼ੋਕ ਵਨ ਵੱਲ ਰੁਖ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਸੀਤਾ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰ ਸਕੇ।