ਸਾਗਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਜਦੋਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਖੋਦਣ ਲੱਗੇ, ਤਾਂ ਉਥੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਗੂੰਜ ਉਠੀ, ਜਿਵੇਂ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਗੜਗੜਾਹਟ ਹੋਵੇ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੋਦ ਕੇ, ਚਾਰੋ ਪਾਸੇ ਘੁੰਮ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਸਾਗਰ ਦੇ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਅਸੀਂ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ালী ਜੀਵ—ਦੇਵ, ਦਾਨਵ, ਰਾਕਸ਼ਸ, ਪਿਸ਼ਾਚ, ਸੱਪ ਅਤੇ ਨਾਗ—ਸਾਰੇ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ। ਪਰ ਅਸੀਂ ਤੇਰਾ ਘੋੜਾ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ, ਨਾ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਜੋ ਲੈ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਕੀ ਕਰੀਏ? ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਉਪਾਅ ਸੋਚੋ।" ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਘੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ, ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਸਾਗਰ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਦੁਬਾਰਾ ਖੋਦੋ, ਤੁਹਾਡੀ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇ; ਧਰਤੀ ਦੀ ਸਤਹ ਨੂੰ ਤੋੜੋ। ਜਦੋਂ ਚੋਰ ਮਿਲ ਜਾਵੇ, ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਓ।" ਪਿਤਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਮਿਲਦੇ ਹੀ, ਸਾਗਰ ਦੇ ਸਠ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਰ ਪਾਤਾਲ ਵੱਲ ਦੌੜ ਪਏ। ਖੋਦਦੇ ਹੋਏ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਹਾਥੀ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ, ਅਜੀਬ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਸੀ ਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਥਾਮ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਹਾਥੀ, ਅਜੀਬ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਧਰਤੀ, ਪਹਾੜ ਅਤੇ ਜੰਗਲ—all ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਤੇ ਲੈ ਕੇ ਖੜਾ ਸੀ। ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਮ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਹਾਥੀ ਥਕ ਜਾਂਦਾ ਤੇ ਚਾਰ ਪਾਸਿਆਂ ਦੇ ਸੰਧੀ ਤੇ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਕੇ ਆਰਾਮ ਕਰਦਾ, ਤਾਂ ਧਰਤੀ ਕੰਬਦੀ ਹੈ। ਸਾਗਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਉਸ ਹਾਥੀ ਦੀ ਆਦਰ ਸਤਕਾਰ ਕੀਤੀ, ਉਸ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕੀਤੀ ਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਤੋੜਦੇ ਹੋਏ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਵਧੇ। ਪੂਰਬੀ ਪਾਸੇ ਨੂੰ ਤੋੜ ਕੇ, ਉਹ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਚਲੇ ਤੇ ਉਥੇ ਵੀ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਹਾਥੀ ਵੇਖਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮਹਾਪਦਮ, ਵੱਡੀ ਆਤਮਾ ਵਾਲਾ, ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਸਿਰ ਤੇ ਥਾਮਦਾ ਵੇਖਿਆ ਤੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ। ਉਸ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਕੇ, ਸਾਗਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਪੱਛਮੀ ਪਾਸੇ ਨੂੰ ਤੋੜਦੇ ਹੋਏ ਅੱਗੇ ਵਧੇ। ਉਥੇ ਵੀ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵੱਡਾ ਹਾਥੀ—ਸੌਮਨਸ—ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ—ਦੇਖਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕੀਤੀ, ਉਸ ਨਾਲ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਠੀਕ ਸੀ। ਫਿਰ ਉਹ ਚੰਦ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਖੋਦਣ ਲੱਗੇ। ਉੱਤਰ ਵੱਲ, ਰਘੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਮ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਭਦ੍ਰਾ—ਸਫੈਦ ਰੰਗ ਦਾ, ਸੁਭਾਵਸ਼ਾਲੀ—ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਥਾਮਦਾ—ਵੇਖਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਕੇ, ਸਠ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਧਰਤੀ ਦੀ ਸਤਹ ਨੂੰ ਤੋੜਿਆ। ਫਿਰ, ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਪਾਸੇ, ਪਰਸਿੱਧ ਦਿਸ਼ਾ, ਸਾਗਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਖੋਦਣ ਲੱਗੇ। ਉਥੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮਹਾਨ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਤੇਜਸਵੀ ਕਪਿਲ—ਸਦਾ ਵਾਸੁਦੇਵ—ਦੇਖਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਘੋੜਾ ਘੁੰਮਦਾ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ, ਤੇ ਸਾਰੇ, ਰਘੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਮ, ਬੇਹੱਦ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਉਹ ਜਾਣਦੇ ਸਨ ਕਿ ਉਹ ਯਜਨ ਦੀ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ ਕਰਕੇ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਖੋਤੀਆਂ, ਹਲ, ਰੁੱਖ ਅਤੇ ਪਥਰ ਲੈ ਕੇ, ਉਸ ਵੱਲ ਦੌੜੇ। ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਚੀਖੇ, "ਰੁਕੋ, ਰੁਕੋ! ਤੂੰ ਸਾਡਾ ਯਜਨ ਦਾ ਘੋੜਾ ਚੁਰਾਇਆ ਹੈ!" "ਤੂੰ ਮੰਦ-ਮੱਤ ਹੈ! ਜਾਣ ਲੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸਾਗਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਾਂ, ਜੋ ਇਥੇ ਆ ਗਏ!" ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਕਪਿਲ—ਰਘੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਮ—ਵੱਡੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਗਰਜਿਆ। ਉਸ ਅਤਿ-ਵਿਸ਼ਾਲ, ਮਹਾਨ-ਆਤਮਾ ਕਪਿਲ ਨੇ, ਸਾਰੇ ਸਾਗਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਕਕੁਤਸਥ, ਰਾਖ ਬਣਾਏ। ਹੁਣ, ਮਹਾਨ ਵਾਅਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਬਾਲ ਕਾਂਡ ਦੀ ਇਕਤਾਲੀਵੀਂ ਸਰਗਾ ਸੁਣੋ। ਜਦੋਂ ਸਾਗਰ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਲਾਪਤਾ ਹਨ, ਰਘੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਮ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੌਤਰੇ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਤੂੰ ਬਹਾਦਰ ਹੈ, ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਵਾਂਗ ਤੇਜਸਵੀ ਹੈ। ਉਹ ਰਸਤਾ ਲੱਭ, ਜਿਸ ਤੇ ਘੋੜਾ ਲੈ ਜਾਇਆ ਗਿਆ।" "ਧਰਤੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਜੀਵ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਲਈ, ਆਪਣੀ ਤਲਵਾਰ ਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਲੈ ਲੈ।" "ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ; ਜੇ ਕੋਈ ਰੁਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਕਰੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ; ਮੇਰਾ ਯਜਨ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ ਜਿੱਤ ਕੇ ਵਾਪਸ ਆ।" ਮਹਾਨ-ਆਤਮਾ ਸਾਗਰ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਚਮਕਦਾਰ ਪੌਤਰਾ ਤੇਜ ਨਾਲ, ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਤਲਵਾਰ ਲੈ ਕੇ, ਹੌਲੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੂਰਵਜਾਂ—ਮਹਾਨ-ਆਤਮਾ—ਦੁਆਰਾ ਖੋਦਿਆ ਪਾਤਾਲੀ ਰਸਤਾ, ਜੋ ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ,' ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਦੇਵ, ਦਾਨਵ, ਯਕਸ਼, ਪਿਸ਼ਾਚ, ਪੰਛੀ ਅਤੇ ਸੱਪ ਉਸ ਨੂੰ ਆਦਰ ਸਤਕਾਰ ਕਰਦੇ, ਉਹ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਖੇਰੀਅਤ ਪੁੱਛੀ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਤੇ ਘੋੜਾ ਚੁਰਾਉਣ ਵਾਲੇ ਤੋਂ ਵੀ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਕੀਤੀ। ਦਿਸ਼ਾ ਦੇ ਹਾਥੀ ਨੇ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਤੇ ਮਹਾਨ-ਮੱਤ, ਆਖਿਆ, "ਆਸਮੰਜਾ, ਤੇਰਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ; ਤੂੰ ਘੋੜਾ ਲੈ ਕੇ ਜਲਦੀ ਵਾਪਸ ਆਵੇਂਗਾ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ, ਇਕ-ਇਕ ਕਰਕੇ, ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ। ਸਭ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇ ਰੱਖਵੇ, ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਗਿਆਨਵਾਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਆਖਿਆ, "ਤੂੰ ਘੋੜਾ ਲੈ ਕੇ ਵਾਪਸ ਆਵੇਂਗਾ।" ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਤੇਜ਼ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲਾ, ਉਥੇ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਸਦੇ ਪੂਰਵਜ, ਸਾਗਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਰਾਖ ਦੇ ਢੇਰ ਬਣੇ ਪਏ ਸਨ। ਫਿਰ, ਦੁਖ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਆਸਮੰਜਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਵੱਡੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਤੇ ਚੀਖ ਪਿਆ। ਉਥੇ, ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੂਰ, ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ, ਦੁਖ ਤੇ ਵਿਸ਼ਾਦ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਯਜਨ ਦਾ ਘੋੜਾ ਘੁੰਮਦਾ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਗਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਧਰਤੀ ਖੋਦਣ, ਵੱਡੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦਾ ਆਦਰ, ਕਪਿਲ ਦੇ ਕੋਲ ਘੋੜਾ ਮਿਲਣਾ, ਤੇ ਆਸਮੰਜਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਯਾਤਰਾ—ਇਹ ਸਭ ਵਾਕਿਆਤ ਰਘੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਮ, ਰਾਮਾਯਣ ਦੀ ਮਹਾਨ ਕਥਾ ਵਿਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।