ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਮਹਾਨ ਸਾਧਕ ਵਾਲਮੀਕੀ ਨੇ ਇੱਕ ਅਦਭੁਤ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਵੇਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਪਵਿਤ੍ਰ ਅਸਥਾਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਉੱਥੇ ਖੜੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ ਬੋਲਣ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦੇ ਹੋਏ, ਦੋਹਾਂ ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜ ਕੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਪਾਣੀ, ਅਰਘ੍ਯ, ਇੱਕ ਆਸਨ, ਅਤੇ ਸਲਾਮੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੇ ਸੁਖ-ਸ਼ਾਂਤੀ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ। ਫਿਰ, ਉਸ ਪਵਿਤ੍ਰ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਦਰਿਤ ਆਸਨ 'ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਵਾਲਮੀਕੀ ਨੂੰ ਵੀ ਬੈਠਣ ਲਈ ਆਮੰਤ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ। ਜਦੋਂ ਵਾਲਮੀਕੀ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਵੀ ਬੈਠ ਗਏ, ਅਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਉੱਥੇ ਸਾਫ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੇ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਵਿੱਚ ਮਨ ਨੂੰ ਲੀਨ ਕਰਕੇ, ਵਾਲਮੀਕੀ ਨੇ ਧਿਆਨ ਲਗਾਇਆ ਅਤੇ ਉਹ ਦੁਰਾਚਾਰੀ ਦੇ ਦੁਸ਼ਕਰਮ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣ ਲੱਗੇ, ਜਿਸ ਨੇ ਦੁਸ਼ਟਤਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਮਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਇਹ ਸੋਚਦੇ ਰਹੇ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਇੱਕ ਸੁਰੀਲੀ ਕ੍ਰੌਂਚ ਪੰਛੀ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਦੇ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫਿਰ ਇੱਕ ਸ਼ਲੋਕ ਗਾਇਆ ਜੋ ਉਸ ਮਾਦਾ ਕ੍ਰੌਂਚ ਦੇ ਲਈ ਦੁੱਖ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਸੀ। ਇਸ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਉਹ ਫਿਰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਖਿੱਚਦੇ ਹੋਏ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ। "ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਜਿਵੇਂ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਹਿਣ ਦਿਓ; ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਜਰੂਰਤ ਨਹੀਂ। ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਸਾਧਕ, ਇਹ ਸਰਸਵਤੀ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ ਉੱਥੇ ਉੱਠੀ ਹੈ।" "ਰਾਮ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕਹਾਣੀ ਲਿਖੋ, ਸਾਧਕਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਜੋ ਧਰਮ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਦੁਨੀਆ ਲਈ।" ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ। "ਰਾਮ, ਸੌਮਿਤ੍ਰੀ, ਸਾਰੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਅਤੇ ਵੈਦੇਹੀ ਦੇ ਨਾਲ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਸਭ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਵੇਗਾ; ਇਸ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।" ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਰਾਮ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਹਾਣੀ ਲਿਖੋ, ਜੋ ਛੰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਜਦ ਤੱਕ ਪਹਾੜ ਅਤੇ ਨਦੀਆਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਰਹਿਣਗੇ, ਤਦ ਤੱਕ ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਚੱਲਦੀ ਰਹੇਗੀ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਉੱਥੇ ਤੋਂ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਏ, ਅਤੇ ਵਾਲਮੀਕੀ, ਆਪਣੇ ਚੇਲਿਆਂ ਨਾਲ, ਹੈਰਾਨੀ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਸ ਦੇ ਚੇਲਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਸ਼ਲੋਕ ਨੂੰ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਗਾਇਆ, ਖੁਸ਼ ਹੋਕੇ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨ ਹੋਏ। ਜਿਸ ਸ਼ਲੋਕ ਨੂੰ ਮਹਾਨ ਸਾਧਕ ਨੇ ਚਾਰ ਪਦਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾਇਆ, ਉਹ ਦੁੱਖ ਦੁਆਰਾ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਿਆ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ, ਵਾਲਮੀਕੀ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨਿਰਣਯ ਉੱਠਿਆ ਕਿ "ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਰਾਮਾਯਣ ਨੂੰ ਐਸੇ ਹੀ ਛੰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਾਂਗਾ।" ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉੱਚੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ, ਅਰਥਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਮਨ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਰਾਮ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਬਣਾਈ; ਸੌਂ ਦਰਜਨ ਸਮਾਨ ਮਾਪ ਦੇ ਛੰਦਾਂ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਕਵਿਤਾ ਰਚੀ ਜੋ ਮਹਾਨਤਾ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਤਦ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਯੋਗ ਦੇ ਅਸਥਾਨ 'ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਸੱਚਾਈ ਵਿੱਚ ਅਡਿਗ ਰਾਮ ਦੇ ਬਾਰੇ ਸੋਚਿਆ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਭਰਾ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਭਟਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਪੁਰਾਣੇ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਫਲ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ, ਸਾਫ਼ ਦੇਖਿਆ। ਵਾਲਮੀਕੀ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਰਾਮ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਦੀ ਮਹਾਨ ਸ਼ੂਰਤਾ, ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ, ਉਸ ਦੀ ਧੀਰਜ, ਨਰਮਤਾ ਅਤੇ ਸੱਚਾਈ—ਇਹ ਸਭ ਮਜ਼ੇਦਾਰ ਕਹਾਣੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਮ ਦੇ ਆਸਨ, ਜਨਕੀ ਦੀ ਵਿਆਹ, ਅਤੇ ਦੋਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਲਿਖਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਾਲਮੀਕੀ ਨੇ ਰਘੂ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਦੀ ਕਹਾਣੀ, ਉਸ ਦੀ ਬਲਿਦਾਨ, ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨਾਲ ਹੋਈਆਂ ਭਾਂਤਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ। ਹਰ ਇੱਕ ਘਟਨਾ, ਜੋ ਰਾਮ, ਸੌਮਿਤ੍ਰੀ, ਅਤੇ ਵੈਦੇਹੀ ਦੇ ਨਾਲ ਹੋਈ, ਉਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਲਿਖੀ। ਇਹ ਕਹਾਣੀ, ਜੋ ਰਾਮ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਹਾਇਤਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਰਾਮ ਦੀ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਘਟਨਾਵਾਂ, ਉਸ ਦੀ ਵਿਆਹ, ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨਾਲ ਹੋਈਆਂ ਲੜਾਈਆਂ, ਸਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਾਲਮੀਕੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਾਲਮੀਕੀ ਦੇ ਲਿਖੇ ਰਾਮਾਯਣ ਦੀ ਕਹਾਣੀ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈ, ਸਦੀਵਾਂ ਤੱਕ ਚੱਲਦੀ ਰਹੇਗੀ, ਅਤੇ ਜਦ ਤੱਕ ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣੀ ਜਾਂਦੀ ਰਹੇਗੀ, ਤਦ ਤੱਕ ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਰਹਿਣਗੇ।