ਹਨੁਮਾਨ, ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਨੇਤਾ, ਰਾਵਣ ਦੇ ਮਹਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਡਰਮਾਂ, ਝੰਜਾਂ ਅਤੇ ਮਜ਼ਾਕੀ ਮੰਚਾਂ 'ਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਦੇਖਿਆ; ਕੁਝ ਮੁੱਖ ਸੋਫਿਆਂ 'ਤੇ ਆਰਾਮ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਰਾਵਣ, ਜੋ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ—ਉਹ ਸਤਰੀਆਂ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ, ਗੱਲਬਾਤ ਅਤੇ ਗੀਤ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਅਤੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਕਰਸ਼ਕ ਸਨ। ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਐਸੀ ਸਤਰੀ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਥਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਾਲੀ, ਉਚਿਤ ਬਾਤਾਂ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਅਤੇ ਆਨੰਦ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ। ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਮਹਲ ਦੇ ਹੋਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਨੌਜਵਾਨ ਸੁੰਦਰ ਸਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਆਰਾਮ ਕਰਦੀਆਂ, ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਸੁੱਤੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਦੇਖਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਜੋ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਥਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਦੀ ਅਤੇ ਉਚਿਤ ਬਾਤਾਂ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ ਸੁੱਤੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਰਾਵਣ, ਉਹ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਅਜਿਹੇ ਸਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹਾਥੀ ਮਾਦਾ ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਵੇ। ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਰਾਵਣ ਦੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਪੀਣ-ਪਾਵਣ ਵਾਲਾ ਹਾਲ ਵੀ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੁਖ-ਸਾਧਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਹਿਰਨ, ਮਹਿਸ, ਸੂਰ ਦੇ ਮਾਸ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਪਏ ਹੋਏ ਵੇਖੇ। ਚੌੜੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਬਰਤਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਮੋਰ ਅਤੇ ਕੁਕੜ ਵੀ ਪਏ ਹੋਏ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਾਲੇ ਕਿਸੇ ਨੇ ਛੋਇਆ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਸੂਰ ਦੇ ਸਿਰ, ਗੈਂਡੇ ਦਾ ਮਾਸ, ਦਹੀਂ ਅਤੇ ਨਮਕ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਹਿਰਨ ਤੇ ਮੋਰ ਦੇ ਮਾਸ ਦੇ ਸੂਏ ਵੇਖੇ। ਉੱਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਤਿਤਲੀਆਂ, ਬੱਕਰੀਆਂ, ਅੱਧ-ਖਾਧੇ ਖਰਗੋਸ਼, ਮਹਿਸ ਦੇ ਸੂਏ, ਅਤੇ ਖਾਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਹੋਈਆਂ ਭੇੜਾਂ ਵੀ ਸਨ। ਉੱਥੇ ਚਟਣ ਵਾਲੇ, ਪੀਣ ਵਾਲੇ, ਅਤੇ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਨਰਮ ਤੇ ਰੁੱਖੇ ਖਾਣੇ, ਰਸਦਾਰ ਅਤੇ ਸਾਦਾ, ਖੱਟੇ ਤੇ ਨਮਕੀਨ ਪਦਾਰਥ, ਅਤੇ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੀਆਂ ਮਿਠਾਈਆਂ ਵੀ ਸਨ। ਵੱਡੀਆਂ ਪੈਜਾਂ ਅਤੇ ਬਾਂਹ-ਬੰਦ ਪਾਸੇ ਪਏ ਹੋਏ, ਖਜ਼ਾਨੇ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ, ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਬਰਤਨ ਉਲਟੇ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮ ਦੇ ਫਲ ਵੀ ਪਏ ਹੋਏ ਸਨ। ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਭੇਟ ਦੇਣ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ; ਇੱਥੇ-ਉੱਥੇ ਸੋਫੇ ਤੇ ਬਿਸਤਰੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਗੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਹਾਲ, ਭਾਵੇਂ ਅੱਗ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਸੀ, ਪਰ ਚਾਨਣ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਲੱਗਦਾ ਸੀ; ਉੱਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਚੋਟੀ ਦੇ ਪਦਾਰਥ ਪਏ ਹੋਏ ਸਨ। ਮਾਸ ਦੇ ਪਦਾਰਥ ਨਿਪੁੰਨਤਾ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ ਪੀਣ ਵਾਲੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਰੱਖੇ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਮ liquors, ਸਾਫ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ, ਖਾਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਬਣੇ ਹੋਏ ਵੀ ਸਨ। ਉੱਥੇ ਚੀਨੀ, ਸ਼ਹਦ, ਫੁੱਲ, ਅਤੇ ਫਲਾਂ ਤੋਂ ਬਣੇ ਹੋਏ ਵਾਈਨ ਵੀ ਸਨ, ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਹਿਕਾਂ ਵਾਲੇ ਪਾਊਡਰ, ਹਰ ਇੱਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਲਗੇ ਹੋਏ। ਧਰਤੀ ਉੱਥੇ ਕਈ ਗੁਲਦਸਤਿਆਂ ਨਾਲ ਸੁੰਦਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ; ਸੋਨੇ ਦੇ ਬਰਤਨ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਦੇ ਪਿਆਲੇ ਵੀ ਪਏ ਹੋਏ। ਹੋਰ ਸੋਨੇ ਦੇ ਜਾਮ, ਚਮਕਦੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਜੱਗ, ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਘੜੇ ਵੀ ਉੱਥੇ ਸਨ। ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਪੀਣ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ; ਉੱਥੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਜਾਮ ਅਤੇ ਜਵੇਰਾਂ ਨਾਲ ਬਣੇ ਹੋਏ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਬਰਤਨ ਵੀ ਸਨ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬਰਤਨ—ਕਈ ਪੂਰੇ, ਕਈ ਅੱਧ-ਭਰੇ, ਕਈ ਖਾਲੀ—ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਵੇਖੇ। ਕੁਝ ਪੀਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਅਜੇ ਛੁਈਆਂ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਕੁਝ ਪਦਾਰਥ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਪੀਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਅੱਧ-ਵਰਤੀਆਂ ਹੋਈਆਂ। ਉਸ ਨੇ ਕੁਝ ਬਿਸਤਰੇ ਅੱਧ-ਢੱਕੇ ਹੋਏ ਵੇਖੇ, ਤੇ ਘੁੰਮਦਾ ਗਿਆ; ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਸਤਰੀਆਂ ਦੇ ਬਿਸਤਰੇ ਖਾਲੀ ਸਨ, ਤੇ ਕੁਝ ਸੁੰਦਰ ਸਤਰੀਆਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਜੱਫੀ ਪਾ ਕੇ ਸੁੱਤੀਆਂ ਹੋਈਆਂ। ਇੱਕ, ਦੂਜੇ ਦੀ ਪੋਸ਼ਾਕ ਲੈ ਕੇ, ਜੱਫੀ ਪਾ ਕੇ, ਨੀਂਦ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਸੁੱਤੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੌਲੇ ਸਾਹ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਪੜੇ ਤੇ ਗੁਲਦਸਤਿਆਂ ਉੱਤੇ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਹਿਲ ਚੱਲਦੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਹੌਲੀਆਂ ਹਵਾ ਨਾਲ। ਉੱਥੇ ਠੰਡੀ ਚੰਦਨ, ਮਿੱਠਾ ਪੀਣ ਵਾਲਾ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗੁਲਦਸਤਿਆਂ ਅਤੇ ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਹਿਕ ਸੀ। ਹਵਾ ਇੱਥੇ-ਉੱਥੇ ਇਨ੍ਹਾ ਮਹਿਕਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ—ਨਹਾਉਣ, ਚੰਦਨ, ਤੇ ਧੂਪ ਦੀ ਮਹਿਕ ਮਿਲੀ ਹੋਈ। ਪੁਸ਼ਪਕ ਵਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਮਹਿਕ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਸੀ; ਕੁਝ ਸਤਰੀਆਂ ਕਾਲੀਆਂ, ਕੁਝ ਗੋਰੀਆਂ, ਤੇ ਕੁਝ ਸੁੰਦਰ ਕਾਲੀ ਰੰਗ ਵਾਲੀਆਂ ਸਨ। ਕੁਝ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਸੋਨੇ ਵਰਗੀਆਂ ਚਮਕਦੀਆਂ, ਤੇ ਉਹ ਨੀਂਦ ਨਾਲ ਮਸਤ ਹੋ ਕੇ, ਵਾਸਨਾ ਨਾਲ ਮਗਨ ਹੋਈਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਕਮਲਾਂ ਵਾਂਗ ਸੀ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਰਾਵਣ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਲ ਦਾ ਪੂਰਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾਂਤ ਵੇਖਿਆ, ਪਰ ਜਾਨਕੀ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖੀ। ਫਿਰ, ਜਦ ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਹਨੁਮਾਨ ਨੂੰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਹੋਈ, ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਪ ਹੋਣ ਦਾ ਡਰ ਲੱਗਾ। "ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਹਰੇਮ ਦੀਆਂ ਸੁੱਤੀਆਂ ਸਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖਣਾ—ਇਹ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਧਰਮ ਦਾ ਉਲੰਘਣ ਹੈ," ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ। "ਮੇਰੀ ਨਜ਼ਰ ਕਦੇ ਵੀ ਹੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ 'ਤੇ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਰਹੀ; ਪਰ ਇੱਥੇ, ਮੈਂ ਹੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਹੈ।" ਫਿਰ, ਉਸ ਨਿਰਣਯਸ਼ੀਲ, ਧੀਰਜ ਵਾਲੇ ਨੇਤਾ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵਿਚਾਰ ਆਇਆ, ਜੋ ਸਹੀ ਰਸਤਾ ਜਾਣਦਾ ਸੀ। "ਸੱਚਮੁੱਚ, ਮੈਂ ਰਾਵਣ ਦੀਆਂ ਸਤਰੀਆਂ, ਜੋ ਅਸੁਰੱਖਿਤ ਹਨ, ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਕ੍ਰਿਤੀ ਨਹੀਂ ਆਈ।" "ਕਿਉਂਕਿ ਮਨ ਹੀ ਸਾਰੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਦੀ ਚਲਾਵਟ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਚੰਗੇ ਜਾਂ ਮੰਦੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ—ਤੇ ਮੇਰਾ ਮਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਹੈ।" "ਮੈਂ ਜਾਨਕੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਖੋਜ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ; ਕਿਉਂਕਿ, ਜਦ ਖੋਜ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਸਤਰੀਆਂ ਸਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ।" "ਜੋ ਜਿਹੜੇ ਜਣਨ-ਸਥਾਨ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਸੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਖੋਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਗੁੰਮ ਹੋਈ ਸਤਰੀ ਨੂੰ ਹਿਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਖੋਜਣਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ।" "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ੁੱਧ ਮਨ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਰਾਵਣ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਲ ਦੀ ਪੂਰੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਪਰ ਜਾਨਕੀ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ।" ਹਨੁਮਾਨ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਅਤੇ ਨਾਗਾਂ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵੇਖਿਆ, ਪਰ ਜਾਨਕੀ ਨਹੀਂ ਵੇਖੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਰਾਵਣ ਦੇ ਮਹਲ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਹਰੇਕ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਪੂਰੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ, ਹਰ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾਂਤ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਪਰ ਆਪਣੀ ਲਕਸ਼ਮੀ, ਜਾਨਕੀ, ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ ਲੱਭੀ।