ਉਥੇ, ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਨੇ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ ਮੰਦਰੋਦਰੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਰਾਵਣ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰੀ ਰਾਣੀ ਸੀ ਅਤੇ ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਵਿਛਾਈ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਸੋਹਣੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਦੇਖ ਕੇ, ਵਾਯੂਪੁੱਤਰ ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚਿਆ, "ਇਹ ਤਾਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਸੀਤਾ ਹੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ," ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦੀ ਸੋਹਣੀ, ਨੌਜਵਾਨੀ ਅਤੇ ਲਾਜਵਾਬ ਕ੍ਰਿਪਾ ਉਸ ਨੂੰ ਸੀਤਾ ਵਰਗੀ ਲੱਗੀ। ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ, ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਦਾ ਮਨ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ। ਉਹ ਉਲਾਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੁੱਛ ਨੂੰ ਚੁੰਮ ਕੇ, ਤਾਲੀਆਂ ਵੱਜਾ ਕੇ, ਖੇਡਣ, ਗਾਉਣ ਅਤੇ ਉੱਚਲਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਹ ਕਦੇ ਸਥੰਭਾਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਦੇ, ਕਦੇ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਦੇ, ਅਤੇ ਬਿਲਕੁਲ ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਹਾਰ ਕਰਦੇ। ਪਰ ਫਿਰ, ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਨੇ ਉਹ ਵਿਚਾਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਬਾਰੇ ਦੁਬਾਰਾ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਹ ਸਮਝ ਗਏ ਕਿ ਜੋ ਰਮਣੀ ਰਾਮ ਜੀ ਤੋਂ ਵਿਛੁੜੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਨ ਸੁੱਤੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਨ ਖਾਂਦੀ-ਪੀੰਦੀ, ਨ ਸਜ-ਧਜ ਕਰਦੀ, ਨ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਪੁਰਸ਼ ਦੇ ਨੇੜੇ ਜਾਂਦੀ। ਉਹ ਤਾਂ ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਮੰਨਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਸ ਦਾ ਜੋੜ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਨਿਸਚਿਤ ਕਰਕੇ ਕਿ "ਇਹ ਹੋਰ ਹੈ," ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ, ਜੋ ਸੀਤਾ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਉਤਸੁਕ ਸਨ, ਹੋਰ ਅੰਦਰ ਵਧ ਗਏ। ਉਹ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ—ਕਈ ਖੇਡ ਤੋਂ ਥੱਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਕਈਆਂ ਗਾਉਣ, ਨਚਣ ਜਾਂ ਮਦਿਰਾ ਪੀਣ ਨਾਲ ਮਤਵਾਲੀਆਂ। ਕੁਝ ਔਰਤਾਂ ਤਬਲਿਆਂ, ਝੰਜਰਾਂ ਕੋਲ ਖੜੀਆਂ, ਕੁਝ ਹਾਸ-ਮਜ਼ਾਕ ਦੇ ਮੰਚ ਉੱਤੇ, ਤੇ ਕੁਝ ਮੁੱਖ ਮੰਜਿਆਂ ਉੱਤੇ ਆਰਾਮ ਕਰਦੀਆਂ। ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਰਾਵਣ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸੋਹਣੀਆਂ, ਗੁਣਵਾਨ, ਗੱਲਬਾਤ ਅਤੇ ਗਾਇਨ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਜੋ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਥਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਾਲੀ, ਵਧੀਆ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੀਣ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਰਾਵਣ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਨੌਜਵਾਨ, ਸੋਹਣੀਆਂ, ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸੁੱਤੀਆਂ ਵੇਖਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਜੋ ਸਮੇਂ-ਥਾਂ ਦੀ ਸਮਝ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਸੁੱਤੀ ਪਈ ਸੀ, ਰਸ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਈ। ਰਾਵਣ, ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਬਿਲਕੁਲ ਜਿਵੇਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਹਾਥੀ ਆਪਣੇ ਗੋਹਣੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਵੇ, ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਨੇ ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਮਹਲ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ। ਉਥੇ ਹਿਰਣ, ਮਹਿਸ, ਸੂਰ ਆਦਿ ਦੇ ਮਾਸ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਰੱਖੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਚੌੜੀਆਂ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਥਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮੋਰ ਅਤੇ ਕੁਕੜ ਵੀ ਰੱਖੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੂਰ ਦੇ ਸਿਰ, ਗੈਂਡੇ ਦਾ ਮਾਸ, ਦਹੀਂ ਤੇ ਨਮਕ ਨਾਲ ਰਸੋਈ ਹੋਈਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਅਤੇ ਹਿਰਣ ਤੇ ਮੋਰ ਦੇ ਸਿਕੇ ਹੋਏ ਮਾਸ ਵੇਖੇ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀਆਂ ਤਿਤਲੀਆਂ, ਬੱਕਰੀਆਂ, ਅੱਧ-ਖਾਧੇ ਖਰਗੋਸ਼, ਕਈ ਸਿਕੇ ਹੋਏ ਮਹਿਸ, ਅਤੇ ਖਾਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਭੇੜਾਂ ਵੀ ਸਨ। ਉਥੇ ਚਟਣ ਵਾਲੀਆਂ, ਪੀਣ ਵਾਲੀਆਂ, ਖਾਣ ਵਾਲੀਆਂ, ਮਿੱਠੀਆਂ ਤੇ ਸਾਦੀਆਂ, ਖੱਟੀਆਂ ਤੇ ਨਮਕੀਨ, ਅਤੇ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੀਆਂ ਮਿਠਾਈਆਂ ਵੀ ਸਨ। ਵੱਡੀਆਂ ਪੈਜਾਂ ਤੇ ਬਾਂਹ-ਬੰਦ, ਖਜ਼ਾਨਾ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਵਿਖੇ, ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਿਆਲੇ ਉਲਟੇ ਪਏ, ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਭੇਟਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਹਰ ਥਾਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਖਟੀਆਂ ਤੇ ਬੈਠਕਾਂ ਲਗੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਹਿੱਸਾ, ਭਾਵੇਂ ਅੱਗ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਸੀ, ਪਰ ਚਮਕਦਾਰ ਵਿਅੰਜਨਿਆਂ ਨਾਲ ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਥੇ ਨਿਪੁੰਨਤਾ ਨਾਲ ਬਣੀਆਂ ਮਾਸ ਦੀਆਂ ਵਸਤਾਂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਮਦਿਰਾਵਾਂ—ਦੇਵਤਿਆਈ, ਸੁੱਚੀਆਂ, ਮਹਿਕਦਾਰ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ—ਪਈਆਂ ਸਨ। ਸ਼ੱਕਰ, ਸ਼ਹਦ, ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਫਲਾਂ ਤੋਂ ਬਣੀਆਂ ਵਾਈਨਾਂ, ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੁਗੰਧੀ ਚੂਰਨ ਵੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਵਿਖੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕਈ ਮਾਲਾਵਾਂ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਬਰਤਨ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਦੀਆਂ ਥਾਲੀਆਂ ਵਿਖੇ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਹੋਰ ਸੋਨੇ ਦੇ ਕਟੋਰੇ, ਚਮਕਦਾਰ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਘੜੇ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਜੱਗ ਵੀ ਪਏ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਥੇ ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪੀਣ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਵੇਖੀ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਪਿਆਲੇ ਅਤੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਬਣੇ ਪਾਨੀ ਦੇ ਬਰਤਨ ਵੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬਰਤਨ ਵੇਖੇ—ਕੁਝ ਪੂਰੇ ਭਰੇ ਹੋਏ, ਕੁਝ ਅੱਧੇ, ਤੇ ਕੁਝ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਾਲੀ। ਕੁਝ ਪਿਆਲੇ ਅਜੇ ਛੁਏ ਨਹੀਂ ਗਏ, ਕੁਝ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਪਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਕੁਝ ਜਗ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਅੱਧੀ ਪੀਤੀ ਮਦਿਰਾ ਸੀ। ਕੁਝ ਮੰਜਿਆਂ ਉੱਤੇ ਸਿਰਫ ਅੱਧੇ ਕਵਰ ਪਏ ਹੋਏ, ਤੇ ਕਈ ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਮੰਜੀਆਂ ਖਾਲੀ ਪਈਆਂ, ਜਦਕਿ ਕੁਝ ਸੋਹਣੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਚੰਬੜ ਕੇ ਸੁੱਤੀਆਂ ਹੋਈਆਂ। ਇੱਕ ਔਰਤ, ਦੂਜੀ ਦੀ ਚੁੰਨੀ ਲੈ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਚੰਬੜ ਕੇ, ਨੀਂਦ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਸੁੱਤੀ ਪਈ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਹੌਲੀ ਸਾਹ ਨਾਲ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕਪੜੇ ਅਤੇ ਮਾਲਾਵਾਂ ਹੌਲਿਆਂ ਹਿਲ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਹੌਲੀ ਹਵਾ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੋਵੇ। ਉਥੇ ਚੰਦੀ, ਮਿੱਠੀ ਮਦਿਰਾ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਾਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਹਿਕ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਹਵਾ ਉਥੇ ਇਤਰ, ਚੰਦਨ ਅਤੇ ਧੂਪ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਲੈ ਕੇ ਆ ਰਹੀ ਸੀ। ਪੁਸ਼ਪਕ ਵਿਮਾਨ ਵਿੱਚ ਸੁਗੰਧੀ ਫੈਲ ਰਹੀ ਸੀ; ਕੁਝ ਔਰਤਾਂ ਸ਼ਾਮਲੇ ਰੰਗ ਦੀਆਂ, ਕੁਝ ਗੋਰੀਆਂ, ਤੇ ਕੁਝ ਕਾਲੀ ਰੰਗ ਵਾਲੀਆਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਸਨ। ਕੁਝ ਦੀਆਂ ਸੋਨੇ ਵਰਗੀਆਂ ਭੁਜਾਂ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਰਾਵਣ ਦੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਨੀਂਦ ਅਤੇ ਕਾਮ ਵਾਸਨਾ ਨਾਲ ਮਤਵਾਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਪਈਆਂ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਦੱਸਣੀ ਬਿਲਕੁਲ ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਕਮਲਾਂ ਵਰਗੀ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਤੇਜਸਵੀ ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਨੇ ਰਾਵਣ ਦੇ ਪੂਰੇ ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਲ ਵੇਖ ਲਏ, ਪਰ ਜਾਨਕੀ, ਸੀਤਾ ਜੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ। ਇਹ ਸਭ ਵੇਖ ਕੇ, ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਾ ਆ ਗਈ ਅਤੇ ਉਹ ਅਪਵਾਦ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਘਬਰਾ ਗਏ।