ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਮਹਾਰਥੀ ਰਾਖਸ਼ਸ ਰਾਜਾ ਦੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ। ਉਹ ਇਕ ਉੱਚੇ ਚਬੂਤਰੇ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ ਅਤੇ ਬਲਸਟਰੇਡ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਓਟ ਲੈ ਕੇ, ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਚੂਰ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਘ ਵਾਂਗ ਬੈਠੇ ਰਾਵਣ ਵੱਲ ਨਿਹਾਰਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਰਾਵਣ ਦਾ ਚਮਕਦਾਰ ਬਿਸਤਰਾ, ਜਿਸ ‘ਤੇ ਉਹ ਸੁੱਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਇਕ ਵੱਡੀ ਝਰਨੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਕੋਲ ਇਕ ਮਹਾਨ ਹਾਥੀ ਆਰਾਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਰਾਵਣ ਦੇ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਬਾਂਹ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਕੜਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਝੰਡਿਆਂ ਵਾਂਗ ਫੈਲੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਹ ਬਾਂਹ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸੁੰਡਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ, ਵਿਜਲੀ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਵਰਗੇ ਚੌੜੇ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਾਂਗ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸੱਜਤ ਸੀ। ਉਹ ਮੋਟੇ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਣੇ ਹੋਏ, ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ ਹੋਏ, ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸੋਹਣੇ ਨਖਾਂ ਅਤੇ ਅੰਗੂਠਿਆਂ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਅੰਗੂਠੀਆਂ ਦੀਆਂ ਮੁੰਦਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸੀ। ਉਹ ਬਾਂਹ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ, ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਗਦਿਆਂ ਵਾਂਗ, ਗੋਲ ਅਤੇ ਹਾਥੀ ਦੀਆਂ ਸੁੰਡਾਂ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦੀਆਂ, ਚਮਕਦਾਰ ਬਿਸਤਰੇ ‘ਤੇ ਪਸਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਦੋ ਪੰਜ ਸਿਰ ਵਾਲੇ ਸੱਪ ਲੰਬੇ ਹੋਏ ਪਏ ਹੋਣ। ਠੰਢੇ, ਸੁਗੰਧਤ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਲਪੇਟੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਬਾਂਹ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਜਾਂ ਖਰਗੋਸ਼ ‘ਤੇ ਲਗਾਏ ਚੰਦਨ ਵਾਂਗ ਸੋਹਣੇ ਲੱਗ ਰਹੇ ਸਨ। ਵਧੀਆ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਮਲਿਆ ਹੋਇਆ, ਸੁਗੰਧਤ ਇਤਰਾਂ ਨਾਲ ਰਚਿਆ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਯਕਸ਼, ਨਾਗ, ਗੰਧਰਵ, ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਨਮਾਨਤ, ਉਹ ਬਾਂਹ ਵਿਲੱਖਣ ਲੱਗ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਬਾਂਹ, ਸੋਫੇ ‘ਤੇ ਪਈਆਂ, ਐਵੇਂ ਲੱਗਦੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਦੋ ਵੱਡੇ ਸੱਪ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਦੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਏ ਹੋਏ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਹੋਣ। ਉਹ ਦੋ ਭਰੇ ਹੋਏ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ, ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਵੱਡਾ, ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਦੇ ਦੋ ਚੋਟਿਆਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਆਮ, ਚੰਪਕ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬਕੁਲ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਸੁਗੰਧ, ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਵਧੀਆ ਖੁਸ਼ਬੂਆਂ ਵਿੱਚ ਰਲ ਕੇ ਆ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਾਖਸ਼ਸ ਰਾਜਾ ਦੇ ਵੱਡੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ, ਜਦ ਉਹ ਸੁੱਤਾ ਸੀ, ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਨਿਕਲਦੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਪੂਰੇ ਮਹਲ ਨੂੰ ਭਰ ਰਹੀਆਂ ਹੋਣ। ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ‘ਤੇ ਤਾਜ ਸੀ, ਮੋਤੀਆਂ ਅਤੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਥੋੜ੍ਹਾ ਝੁਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਚਮਕਦਾਰ ਕੰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਨਾਲ ਰੌਸ਼ਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਲਾਲ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਸੋਹਣੇ ਹਾਰ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਉਸ ਦੀ ਚੌੜੀ, ਭਰੀ ਹੋਈ ਛਾਤੀ ਨਿਕਰ ਕੇ ਆ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਜਖਮੀ ਪਾਸੇ ਨੂੰ ਹਲਕੀ, ਵਿਛੁੜੀ ਰੇਸ਼ਮੀ ਚਾਦਰ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਮਹਿੰਗੇ ਪੀਲੇ ਉਪਰਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਵਿੱਚ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਸਾਹ ਲੈਂਦਾ, ਕਾਲੀਆਂ ਮਸੂਰਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦਾ, ਮਹਾਨ ਗੰਗਾ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਸੋਇਆ ਹੋਇਆ ਹਾਥੀ ਲਗਦਾ ਸੀ। ਚਾਰ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਦੀਵਤੀਆਂ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਾਲ, ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਬੱਦਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਚਮਕਦੀ ਹੋਵੇ। ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਕੋਲ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਅਤਮਾ ਰਾਖਸ਼ਸ ਰਾਜਾ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਪਿਆਰੀਆਂ ਸਨ, ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਦਿਸ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਸੋਹਣੀਆਂ ਕੰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹਾਰ ਤੇ ਗਹਣੇ ਤਾਜ਼ਾ ਤੇ ਖਿੜੇ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਿਹਾਰਿਆ। ਨਾਚ ਤੇ ਸੰਗੀਤ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਰਾਖਸ਼ਸ ਰਾਜਾ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ‘ਤੇ ਬੈਠੀਆਂ, ਸੋਹਣੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ, ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਆਰਾਮ ਕਰਦੀਆਂ ਦਿਸਦੀਆਂ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੰਨਾਂ ਦੇ ਕੋਨੇ ‘ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਤੇ ਬਾਂਹ-ਕੜੇ, ਹੀਰਿਆਂ ਅਤੇ ਲਹੂ-ਪਤਥਰਾਂ ਨਾਲ ਜੜੇ ਹੋਏ, ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਰਗੇ ਚਿਹਰੇ, ਸੋਹਣੀਆਂ ਕੰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ, ਉਹ ਮਹਲ ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਤਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਰੌਸ਼ਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਮਦ ਅਤੇ ਖੇਡ ਨਾਲ ਥੱਕੀਆਂ, ਰਾਖਸ਼ਸ ਰਾਜਾ ਦੀਆਂ ਪਤਲੀਆਂ ਕਮਰ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਸੁੱਤੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਇਕ ਹੋਰ, ਨਾਚ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਆਪਣੇ ਅੰਗ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਵਿਖਾ ਰਹੀ, ਸਾਰੀ ਸੋਹਣੀ ਦੇਹ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੀ ਸੀ, ਸੁੱਤੀ ਹੋਈ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਇਕ ਲੂਟ ਨੂੰ ਚੰਬੜੀ ਹੋਈ ਸੁੱਤੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਵੱਡੇ ਦਰਿਆ ‘ਚ ਕਮਲ ਫੁੱਲ ਕਿਸੇ ਪੱਟੇ ਨੂੰ ਫੜੇ ਹੋਏ ਹੋਵੇ। ਇਕ ਹੋਰ, ਕਾਲੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਡੰਕੇ ਨੂੰ ਕੋਲ ਰੱਖ ਕੇ ਸੁੱਤੀ ਹੋਈ, ਮਾਂ ਦੀ ਮਮਤਾ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਲਪੇਟੇ ਹੋਈ ਲੱਗਦੀ ਸੀ। ਇਕ ਸੋਹਣੇ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਸੁੰਦਰ ਛਾਤੀ ਵਾਲੀ ਔਰਤ, ਆਪਣਾ ਡੰਕਾ ਪਾਸੇ ਰੱਖ ਕੇ ਸੁੱਤੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰੇਮੀ ਲੰਮੇ ਮਿਲਾਪ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮ ਨੂੰ ਲਪੇਟ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਕ ਕਮਲ-ਨੇਤ੍ਰੀ, ਆਪਣੀ ਲੂਟ ਨੂੰ ਚੰਬੜੀ ਹੋਈ, ਐਵੇਂ ਲੱਗਦੀ ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰੇਮ ਭਰੀ ਔਰਤ ਆਪਣਾ ਮਨਪਸੰਦ ਪ੍ਰੇਮੀ ਲਪੇਟ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਦੂਜੀ, ਨਾਚ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਆਪਣੇ ਵਿਪੰਚੀ ਨੂੰ ਫੜੇ ਹੋਏ ਸੁੱਤੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਚਮਕਦਾਰ ਔਰਤ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਨਾਲ ਆਲਿੰਗਨ ਕਰਦੀ ਹੋਵੇ। ਇਕ ਹੋਰ, ਨਸ਼ੇ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਭਰ ਆਈਆਂ, ਸੁੱਤੀ ਹੋਈ, ਉਸਦੇ ਅੰਗ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਡੰਕੇ ਨੂੰ ਛੂਹ ਰਹੇ ਸਨ, ਜੋ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਕ ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਨਿਸਕਲੰਕ ਔਰਤ, ਨਸ਼ੇ ਨਾਲ ਥੱਕੀ ਹੋਈ, ਛੋਟਾ ਡੰਕਾ ਬਾਂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਫੜ ਕੇ ਸੁੱਤੀ ਸੀ। ਦੂਜੀ, ਆਪਣੇ ਡੰਕੇ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ, ਉਸਨੂੰ ਚੰਬੜੀ ਹੋਈ ਸੁੱਤੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਚਮਕਦਾਰ ਔਰਤ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਲਪੇਟ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਇਕ ਕਮਲ-ਨੇਤ੍ਰੀ, ਨਸ਼ੇ ਨਾਲ ਮਨ ਭਟਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਡਫਲੀ ਨੂੰ ਦਬਾ ਕੇ, ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜਫੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੁਚਲ ਕੇ ਸੁੱਤੀ ਸੀ। ਹੋਰ ਇਕ ਚਮਕਦਾਰ ਔਰਤ, ਆਪਣਾ ਘੜਾ ਪਾਸੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਸੁੱਤੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਵਸੰਤ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਪਾਈ ਲਤਾ ਹੋਵੇ, ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ। ਇਕ ਨੌਜਵਾਨ ਔਰਤ, ਨੀਂਦ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ, ਦੋਵੇਂ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਛਾਤੀ ਨੂੰ ਚੰਬੜੀ ਹੋਈ ਸੁੱਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਸੋਨੇ ਦੇ ਘੜਿਆਂ ਵਾਂਗ ਲੱਗ ਰਹੀ ਸੀ। ਇਕ ਹੋਰ ਕਮਲ-ਨੇਤ੍ਰੀ, ਪੂਰਨ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਰਗੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ, ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ ਹੋਈ, ਦੂਜੀ ਸੋਹਣੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਨੂੰ ਚੰਬੜੀ ਹੋਈ ਸੁੱਤੀ ਸੀ। ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਗੀਤ-ਸਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਛਾਤੀ ਨਾਲ ਲਪੇਟ ਕੇ, ਐਵੇਂ ਸੁੱਤੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰੇਮੀ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਨੂੰ ਲਪੇਟ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਔਰਤਾਂ ਵਿਚ, ਇਕ ਸੋਹਣੇ ਪਲੰਗ ‘ਤੇ ਵੱਖਰੇ ਪਈ ਹੋਈ, ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਨੇ ਇਕ ਅਤਿ ਅਸਧਾਰਣ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ। ਮੋਤੀ ਅਤੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਜੜੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਹੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਮਹਲ ਦੀ ਸੋਭਾ ਵਧਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਥੇ ਹੀ, ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ, ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਲਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਿਯਾ ਰਾਣੀ ਮੰਦੋਦਰੀ ਨੂੰ ਸੁੱਤੀ ਹੋਈ ਦੇਖਿਆ।