ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਲੰਕਾ ਵਿਚ ਰਾਵਣ ਦੇ ਮਹਲ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਮਹਲ ਚਮਕਦਾਰ ਚਾਂਦੀ ਨਾਲ ਮੰਡਿਤ ਦਰਵਾਜਿਆਂ, ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਸਜਾਵਟਾਂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅੰਗਣਾਂ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਬੂਹਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਮਹਲ ਦੇ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਉੱਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹਾਥੀ-ਸਵਾਰ, ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਅਤੇ ਅਥਾਹ ਜੁਆਨ, ਅਜੈਯ ਘੋੜੇ ਅਤੇ ਰਥ-ਸਵਾਰ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਸ ਮਹਲ ਵਿਚ ਕਈ ਕੀਮਤੀ ਰਤਨ, ਉੱਚੀ ਕੀਮਤ ਵਾਲੀਆਂ ਅਸਨ, ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਰਥ-ਸਵਾਰ ਤੇ ਉੱਚ ਦਰਜੇ ਦੇ ਸਿੰਘਾਸਨ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੀ ਅਤੇ ਉੱਚੀ ਸ਼ਾਨ ਵਾਲੀਆਂ ਵਸਤਾਂ, ਅਣਗਿਣਤ ਪਸ਼ੂਆਂ ਅਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਮਹਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਾਲੇ ਰਾਖਸ਼ਸ ਅਤੇ ਚੁਸਤ ਸਿਪਾਹੀ, ਮਹਲ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਰਾਖਸ਼ਸੀ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਮਹਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਰਾਵਣ ਦੇ ਮਹਲ ਦੀ ਚਮਕ, ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਭਰੀਆਂ ਸੁੰਦਰ ਮਹਿਲਾਵਾਂ, ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਣਿਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਸੀ। ਰਾਜਸੀ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਮਹਕਦਾਰ ਚੰਦਨ ਦੀ ਸੁਗंध, ਵੱਡੀ ਭੀੜ, ਜਿਵੇਂ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸਿੰਘਾਂ ਦੀ ਭੀੜ, ਉਥੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਸੀ। ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਡੋਲਾਂ, ਮ੍ਰਿਦੰਗਾਂ ਦੀ ਧੁਨ, ਸ਼ੰਖ ਵੱਜਣ ਦੀ ਗੂੰਜ, ਤੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ 'ਤੇ ਸਦਾ ਪੂਜਾ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆਦਰ ਮਿਲਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਮਹਲ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਡੂੰਘਾ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਗੂੰਜ ਵਰਗਾ, ਅਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਦੌਲਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਮਹਾਨ ਵਾਨਰ ਨੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਕੀਮਤੀ ਰਤਨਾਂ, ਚਮਕਦਾਰ ਰੋਸ਼ਨੀ, ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਰਥਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਦੇਖੀ। ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, "ਇਹ ਲੰਕਾ ਦਾ ਅਸਲੀ ਸਿੰਗਾਰ ਹੈ," ਅਤੇ ਉਹ ਰਾਵਣ ਦੇ ਨੇੜੇ-ਨੇੜੇ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਉਹ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਘਰ-ਘਰ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਬਾਗਾਂ ਵਿਚ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ, ਮਹਲਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਗਿਆ। ਵੱਡੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉੱਚ-ਉਚਾਲ ਕਰਕੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਹਸਤ ਦੇ ਘਰ ਗਿਆ, ਫਿਰ ਮਹਾਪਰਸ਼ਵ ਦੇ ਘਰ। ਫਿਰ ਕੁੰਭਕਰਨ ਦੇ ਘਰ, ਜੋ ਬੱਦਲ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹੋਦਰ, ਵੀਰੂਪਾਖਸ਼, ਵਿਦ੍ਯੁਜ੍ਝਿਵ, ਵਿਦ੍ਯੁਨਮਾਲੀ ਦੇ ਘਰ ਵੀ ਵੇਖੇ। ਉਹ ਵਜਰਦੰਸ਼ਟਰ, ਸ਼ੁਕ, ਤੇਜ਼-ਚਲਣ ਵਾਲਾ ਸਾਰਣ, ਅਤੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਦੇ ਘਰ ਵੀ ਗਿਆ। ਇੰਦ੍ਰਜਿਤ ਦੇ ਮਹਲ, ਜੰਬੂਮਾਲੀ ਅਤੇ ਸੁਮਾਲੀ ਦੇ ਘਰ ਵੀ ਵੇਖੇ। ਰਸ਼ਮਿਕੇਤੁ, ਸੂਰ੍ਯਸ਼ਤ੍ਰੁ, ਅਤੇ ਵਜਰਕਾਇਆ ਦੇ ਘਰ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਵੇਖੇ। ਫਿਰ ਧੂਮਰਾਖਸ਼, ਸੰਪਾਤੀ, ਵਿਦ੍ਯੁਦ੍ਰੂਪ, ਭੀਮ, ਘਨਾ ਅਤੇ ਵਿਘਨਾ ਦੇ ਘਰ ਵੀ ਵੇਖੇ। ਉਹ ਸ਼ੁਕਨਾਭਾ, ਚਕ੍ਰ, ਸ਼ਠ, ਕਪਟ, ਹ੍ਰਸਵਕਰਨ, ਦੰਸ਼ਟਰ, ਅਤੇ ਲੋਮਸ਼ਾ ਦੇ ਘਰ ਵੀ ਗਿਆ। ਯੁੱਧੋਨਮੱਤਾ, ਮੱਤਾ, ਧਵਜਗਰੀਵ ਘੋੜਸਵਾਰ, ਵਿਦ੍ਯੁਜ੍ਝਿਵ, ਵਿਜਿਹਵਾ, ਅਤੇ ਹਸਤੀਮੁਖ ਦੇ ਘਰ ਵੀ ਵੇਖੇ। ਉੱਚ-ਉਚਾਲ ਕਰਕੇ, ਹਨੁਮਾਨ ਕਰਾਲਾ, ਪਿਸ਼ਾਚਾ, ਅਤੇ ਸ਼ੋਣਿਤਾਕਸ਼ਾ ਦੇ ਘਰ ਵੀ ਗਿਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਚਮਕਦਾਰ ਮਹਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਉੱਤਮ ਵਾਨਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਧੀਆ ਦੌਲਤ, ਵਧੀਆ ਜੀਵਨ ਦੇਖਿਆ। ਹਰ ਪਾਸੇ ਦੇ ਘਰ ਵੇਖ ਕੇ, ਆਖਿਰਕਾਰ ਚਮਕਦਾਰ ਰਾਵਣ ਦੇ ਮਹਲ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਵਾਨਰਾਂ ਵਿਚ ਸਿੰਘ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮਦਾ ਹੋਇਆ, ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਰਾਵਣ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ, ਰਾਖਸ਼ਸੀ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੇਖੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅਜੀਬ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੌਜਾਂ, ਕੁਝ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ, ਕੁਝ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਤੋਮਰਾਂ ਨਾਲ, ਦੇਖੀਆਂ। ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਰਾਖਸ਼ਸ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ, ਲਾਲ, ਚਿੱਟੇ, ਪੀਲੇ, ਤੇ ਤੇਜ਼ ਵਾਨਰ ਵੀ ਉਥੇ ਸਨ। ਉਚੀ ਜਾਤੀ ਦੇ, ਸੁੰਦਰ ਹਾਥੀ, ਯੁੱਧ ਦੀ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ, ਵੈਰੀ ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਤਕਲੀਫ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਐਰਾਵਤ ਵਰਗੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਦੇਖਿਆ। ਉਸ ਮਹਲ ਵਿੱਚ, ਵੈਰੀ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਵਗਦੇ, ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ ਵਗਦੇ ਰਾਖਸ਼ਸ ਵੀ ਵੇਖੇ। ਫੌਜਾਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ, ਬਿਜਲੀ ਵਾਲੀ ਗੂੰਜ, ਵੈਰੀਆਂ ਲਈ ਅਜੈਯ, ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ, ਉਥੇ ਸਨ। ਰਾਵਣ ਦੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਜੋ ਉਗਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ, ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਜਾਲੀਆਂ ਨਾਲ ਰੋਕੇ ਨਹੀਂ ਗਏ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਵੇਖਿਆ। ਪਵਨ ਪੁੱਤਰ ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਕਾਰ ਦੀਆਂ ਪਲਕੀਨ, ਚਮਕਦਾਰ ਬੇਲਾਂ ਵਾਲੇ ਘਰ, ਅਤੇ ਚਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹਾਲਾਂ ਵੀ ਦੇਖੀਆਂ। ਖੇਡ-ਘਰ, ਲੱਕੜ ਦੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਮਾਡਲ, ਪ੍ਰੇਮ ਦਾ ਸੁੰਦਰ ਘਰ, ਅਤੇ ਦਿਨ-ਹਾਲ ਵੀ ਉਥੇ ਸਨ। ਰਾਵਣ ਦੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ, ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਵਰਗਾ ਉੱਚਾ, ਮੋਰਾਂ ਦੇ ਸਿੰਘਾਸਨ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਵੇਖਿਆ। ਉੱਚੀ ਕਦਰ ਵਾਲਾ ਮਹਲ, ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਅਣਗਿਣਤ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਉਸ ਦੀ ਬਣਾਵਟ ਪੱਕੀ, ਜਿਵੇਂ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਘਰ, ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਵੇਖਿਆ। ਰਾਵਣ ਦੀ ਚਮਕ ਅਤੇ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ, ਉਹ ਮਹਲ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ। ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਣੇ ਹੋਏ ਪਲੰਗ, ਅਸਨ, ਅਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਭਾਂਡੇ ਵੀ ਵੇਖੇ। ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਭਾਂਡੇ, ਮਧ ਤੇ ਸ਼ਰਾਬ ਨਾਲ ਭਰੇ, ਆਕਰਸ਼ਕ ਅਤੇ ਖੁਲ੍ਹੇ, ਕੁਬੇਰ ਦੇ ਮਹਲ ਵਾਂਗ, ਉਸ ਨੇ ਵੇਖੇ। ਪੈਰਾਂ ਦੀਆਂ ਪਾਜੇਬਾਂ, ਕਮਰਬੰਦਾਂ ਦੀਆਂ ਗੂੰਜ, ਡੋਲਾਂ ਦੀਆਂ ਗੂੰਜਾਂ, ਤੇ ਸੁਰੀਲੀ ਧੁਨ ਨਾਲ ਮਹਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਹਨੁਮਾਨ ਵੱਡੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਪਲਕੀਨਾਂ ਦੇ ਗੁੱਛ, ਸੈਂਕੜੇ ਸੁੰਦਰ ਮਹਿਲਾਵਾਂ, ਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਜੀਆਂ ਅੰਗਣਾਂ ਸਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਲੰਕਾ ਦੇ ਰਾਵਣ ਦੇ ਮਹਲ ਦੀ ਵਿਲੱਖਣ ਚਮਕ, ਦੌਲਤ, ਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਨ-ਸ਼ੌਕਤ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਅੱਖੀਂ ਵੇਖਿਆ।