ਜਦੋਂ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਥਾ ਸਮਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਰਾਮ ਚੰਦਰ ਜੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਸਨ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ, ਮਹਿਲਾ ਰੂਪ ਧਾਰਣ ਕਰਕੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਬੋਲੇ, "ਮੁਝੇ ਇਹ ਕਥਾ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸੁਣਾਉ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ! ਮੇਰੇ ਪੂਰਵਜ ਸਗਰ ਨੇ ਯਜ੍ਯ ਕਿਵੇਂ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ, ਇਹ ਜਾਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਜੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਤਸੁਕਤਾ ਸੀ, ਰਾਮ ਵਲ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਬੋਲੇ, "ਰਾਮ! ਤੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਸਗਰ ਦੀ ਕਥਾ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਉਸ ਦੇ ਸੱਸੁਰ ਹਿਮਾਵਤ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਵਿਂਧਯ ਪਹਾੜ ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ, ਦੋਵੇਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਰਹੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਥੇ ਹੀ ਉਹ ਯਜ੍ਯ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਸਥਾਨ, ਰਾਮ, ਯਜ੍ਯਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ, ਸਗਰ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ 'ਤੇ, ਉਸ ਦਾ ਪੋਤਾ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਧਨੁਰਧਾਰੀ ਅੰਸ਼ੁਮਾਨ ਯਜ੍ਯ ਘੋੜੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਪਰ ਯਜ੍ਯ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਇੰਦਰ ਨੇ ਇੱਕ ਦੈਤਿਆਨੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਉਹ ਯਜ੍ਯ ਘੋੜਾ ਚੋਰੀ ਕਰ ਲਿਆ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਘੋੜਾ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਰਿਤਵਿਜ, ਯਜਮਾਨ ਸਗਰ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, "ਇਹ ਯਜ੍ਯ ਦਾ ਘੋੜਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚੋਰੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹੇ ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ੀ, ਚੋਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਘੋੜਾ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਯਜ੍ਯ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ ਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਜੋ ਸਾਡੇ ਲਈ ਅਸ਼ੁਭ ਹੋਵੇਗਾ।" ਸਾਰੇ ਪੁਜਾਰੀ ਬੋਲੇ, "ਹੇ ਰਾਜਨ, ਐਸਾ ਹੀ ਕਰ, ਤਾਂ ਜੋ ਯਜ੍ਯ ਅਧੂਰਾ ਨਾ ਰਹਿ ਜਾਵੇ।" ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਸਗਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਠ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, "ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰੋ, ਮੈਨੂੰ ਹੋਰ ਕੋਈ ਉਪਾਇ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ, ਤੁਸੀਂ ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰੋ। ਮੈਂ ਇਹ ਮਹਾਨ ਯਜ੍ਯ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਰਿਤਵਿਜ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਜਾਓ, ਹਰ ਥਾਂ ਖੋਜੋ, ਤੁਹਾਡੀ ਜਿੱਤ ਹੋਵੇ।" "ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਵੇਖੋ ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਹਰ ਇੱਕ ਯੋਜਨ ਚੌੜਾਈ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਕਰੋ। ਜਿੱਥੇ ਤੱਕ ਘੋੜੇ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਤੱਕ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਖੋਦੋ ਅਤੇ ਚੋਰ ਨੂੰ ਲੱਭੋ। ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਹੀ ਆਪਣੇ ਪੋਤਿਆਂ ਅਤੇ ਰਿਤਵਿਜਾਂ ਸਮੇਤ ਰਹਾਂਗਾ, ਜਦ ਤੱਕ ਘੋੜਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਤੁਹਾਡੀ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਹੁਕਮ 'ਤੇ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਨਿਕਲ ਪਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ ਵੇਖ ਲਈ, ਪਰ ਘੋੜਾ ਨਾ ਲੱਭਿਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਹਰ ਇੱਕ ਯੋਜਨ ਚੌੜਾਈ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਬਿਜਲੀ ਵਰਗੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤੀਖੇ ਭਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਡਰਾਉਣੇ ਹਲਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਚੀਰਿਆ। ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵੱਡਾ ਸ਼ੋਰ ਹੋਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਹਾਥੀ, ਦੈਤ, ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਰਾਖਸ਼ਸ ਮਾਰੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹੋਣ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਠ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਤੱਕ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਭੰਨ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਰਸਾਤਲ ਦੇ ਉੱਤਮ ਭਾਗ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਖੋਦਦੇ ਹੋਏ, ਪਹਾੜਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਜੰਬੂਦਵੀਪ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਗਏ। ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ, ਅਸੁਰ ਅਤੇ ਨਾਗ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਭਯ ਭਰ ਗਿਆ ਸੀ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਹ ਸਭ ਡਰੇ ਹੋਏ ਚਿਹਰੇ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਆਏ ਅਤੇ ਬੋਲੇ, "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਸਗਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਖੋਦ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਅਨੇਕ ਮਹਾਨ ਜੀਵ ਮਾਰੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਯਜ੍ਯ ਦਾ ਘੋੜਾ ਕਿਸੇ ਨੇ ਚੋਰੀ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਦੁਖੀ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।" ਇਸ ਉੱਤੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ, ਜੋ ਸਭ ਦੇ ਪਿਤਾ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਡਰੇ ਹੋਏ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਇਹ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ ਗਿਆਨੀ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਮਾਧਵ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹੀ ਪ੍ਰਭੂ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਹਨ। ਉਹ ਕਪਿਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਸਦਾ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਪ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸਗਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਭਸਮ ਹੋ ਜਾਣਗੇ। ਧਰਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਵੰਡ ਅਤੇ ਸਗਰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦਾ ਨਾਸ, ਸਭ ਕੁਝ ਹੋਵੇਗਾ ਜਿਵੇਂ ਦੂਰਦਰਸ਼ੀ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਹੈ।" ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਤੈਂਤੀਸ ਉੱਤਮ ਦੇਵਤੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਥੇ, ਸਗਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਲੋਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦਾ ਵੱਡਾ ਗੱਜਦਾ ਹੋਇਆ ਸ਼ੋਰ ਹੋਇਆ। ਜਦ ਉਹ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਭੰਨ ਚੁੱਕੇ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਕੋਲ ਆਏ ਤੇ ਆਖਿਆ, "ਅਸੀਂ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ ਵੇਖ ਲਈ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਜੀਵ - ਦੇਵ, ਦੈਤ, ਰਾਖਸ਼ਸ, ਪਿਸ਼ਾਚ, ਸਪ, ਨਾਗ - ਸਭ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਪਰ ਨਾ ਤਾਂ ਘੋੜਾ ਮਿਲਿਆ, ਨਾ ਉਹ ਚੋਰ। ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਕੀ ਕਰੀਏ? ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਚੰਗਾ ਸਮਝੋ, ਆਦੇਸ਼ ਦਿਓ।" ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਸਗਰ ਨੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, "ਫੇਰ ਖੋਦੋ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਫਿਰੋਂ ਚੀਰੋ। ਜਦ ਤੱਕ ਚੋਰ ਨਾ ਮਿਲੇ, ਖੋਜ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ।" ਪਿਤਾ ਦਾ ਹੁਕਮ ਮਿਲਦੇ ਹੀ, ਸਾਠ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਰ ਰਸਾਤਲ ਵੱਲ ਦੌੜ ਪਏ। ਜਦ ਉਹ ਖੋਦ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ, ਪਹਾੜ ਵਰਗਾ, ਵਿਲੱਖਣ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਹਾਥੀ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਥਾਮਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।