ਜਦੋਂ ਮਹਾਂਵੀਰ ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਲੰਕਾ ਦੀ ਰੱਖਵਾਲੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਰੂਪਧਾਰੀ ਨਾਰੀ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਡਿੱਗਿਆ ਦੇਖਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਦਇਆ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਔਰਤ ਸਮਝਦੇ ਸਨ। ਫਿਰ, ਲੰਕਾ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਘਬਰਾਈ ਹੋਈ ਸੀ, ਹਨੁਮਾਨ ਨਾਲ ਕੰਪਦੇ ਬੋਲਾਂ ਵਿਚ, ਪਰ ਅਹੰਕਾਰ ਭਰੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨ ਲੱਗੀ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਵਾਨਰ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰ, ਮੈਨੂੰ ਬਚਾ ਲੈ। ਜੋ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਧਰਮਾਤਮਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੀ ਹੱਦ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਮृਦੁ-ਸਭਾਵ ਵਾਲੇ।" ਲੰਕਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਸਲੀ ਰੂਪ ਦਾ ਪਰਚਿਆ ਦਿੱਤਾ, "ਹੇ ਵਾਨਰ, ਮੈਂ ਲੰਕਾ ਸ਼ਹਿਰ ਖੁਦ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਮਹਾਨ ਵੀਰਤਾ ਅਤੇ ਬਲ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਹੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ: ਮੈਨੂੰ ਸਵੈੰਭੂ ਨੇ ਇੱਕ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਵੀ ਕੋਈ ਵਾਨਰ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਕਰ ਲਏ, ਤਾਂ ਸਮਝ ਲੈਣਾ ਕਿ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਉੱਤੇ ਸੰਕਟ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।" "ਹੇ ਮ੍ਰਿਦੁ-ਸਭਾਵ ਵਾਲੇ, ਤੇਰੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਉਹੀ ਸ਼ਰਤ ਪੂਰੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਸਵੈੰਭੂ ਵੱਲੋਂ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਸੀ, ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਤੋੜ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਸੀਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਦੁਸਟ ਰਾਵਣ ਦੇ ਕਰਤੂਤਾਂ ਕਰਕੇ ਹੁਣ ਸਾਰੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਵਿਨਾਸ਼ ਘੜੀ ਆ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤੂੰ ਰਾਵਣ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵਾਲੀ ਇਸ ਨਗਰੀ ਵਿਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਸਿਰੇ ਚਾੜ੍ਹ।" "ਇਹ ਸ਼ੁਭ ਲੰਕਾ ਨਗਰੀ, ਜੋ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਅਗਵਾਂ ਨਾਲ ਰੱਖੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਕਿਸੇ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਕਾਰਨ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਜਾ ਅਤੇ ਜਨਕਨੰਦਿਨੀ ਸੀਤਾ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰ, ਜਿਵੇਂ ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਹੋਵੇ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਲੰਕਾ ਦੀ ਰੱਖਵਾਲੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਨੇ ਹਨੁਮਾਨ ਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ। ਹੁਣ, ਮਹਾਨ ਹਨੁਮਾਨ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਲੰਕਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਵਾਲੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਸੀ, ਰਾਤ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਗੇਟ ਦੀ ਥਾਂ ਕੰਧ ਉੱਤੇ ਛਲਾਂਗ ਮਾਰ ਕੇ ਲੰਕਾ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਵਾਨਰ ਰਾਜਾ ਸੁਗਰੀਵ ਦੇ ਹਿਤ ਲਈ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਜਦ ਉਹ ਅੰਦਰ ਗਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਖੱਬੇ ਪੈਰ ਨਾਲ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਸਿਰਾਂ ਉੱਤੇ ਪੈਰ ਰੱਖਿਆ। ਫਿਰ, ਹਨੁਮਾਨ ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਵਾਧੂ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਗੂੰਜ ਵਿਚ, ਉਸ ਸੋਹਣੀ ਲੰਕਾ ਨਗਰੀ ਵੱਲ ਵਧਿਆ। ਉਹ ਨਗਰੀ ਮਹਲਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜਾਲੀਆਂ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਸਖ਼ਤ ਸਨ ਅਤੇ ਵਜ੍ਰ ਅਤੇ ਹੀਰਿਆਂ ਦੇ ਜਾਲ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਲਟਕਦੀਆਂ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਲੰਕਾ ਦੇ ਮਹਲਾਂ, ਜੋ ਚਿੱਟੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਕਮਲ ਅਤੇ ਸਵਸਤਿਕ ਚਿੰਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਚਾਰੋ ਪਾਸੇ ਵਧਦੇ ਹੋਏ ਸੋਹਣੇ ਘਰ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਾਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਵੇਖੇ। ਉਹ ਰਾਮਚੰਦਰ ਜੀ ਦੇ ਹਿਤ ਲਈ ਹਰ ਥਾਂ ਜਾ ਕੇ ਮਹਲਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਈ। ਉਸ ਨੇ ਹਰ ਥਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਰੂਪਾਂ ਦੇ ਮਹਲ ਵੇਖੇ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਸੁਰਾਂ ਨਾਲ ਗਾਏ ਹੋਏ ਸੁਰੀਲੇ ਗੀਤ ਸੁਣੇ। ਉਸ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਕੰਧੇ ਦੀਆਂ ਘੁੰਘਰੂਆਂ ਅਤੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀਆਂ ਪਾਇਲਾਂ ਦੀ ਝੰਕਾਰ, ਜਿਵੇਂ ਸਵਰਗ ਦੀਆਂ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਹੋਣ। ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਵੱਡੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ, ਹੱਥੀਆਂ ਦੀ ਤਾਲੀ ਅਤੇ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਸੀਟੀ ਦੀ ਧੁਨ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਕੰਨਾਂ ਵਿਚ ਪਈ। ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿਚ, ਉਹ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਜਾਪ ਸੁਣਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਭਟਕਣ ਵਾਲੇ ਆਪਣੇ ਪਾਠ ਵਿਚ ਲੀਨ ਵੇਖੇ। ਉਸ ਨੇ ਮਹਾਨ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵੇਖੇ, ਜੋ ਰਾਵਣ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਗੱਜ ਰਹੇ ਸਨ, ਤੇ ਰਾਜ ਮਾਰਗ ਨੂੰ ਭਰ ਕੇ ਖੜੇ ਸਨ। ਲੰਕਾ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚ, ਉਸ ਨੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਅਨੇਕੋ ਜਾਸੂਸ ਵੇਖੇ, ਜੋ ਜਟਾਧਾਰੀ, ਮੁੰਡੇ ਸਿਰ, ਚਮੜੇ ਦੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਕਿਸੇ ਕੋਲ ਦਰਭਾ ਘਾਸ, ਕਿਸੇ ਕੋਲ ਅੱਗ ਦੇ ਚੁਲ੍ਹੇ, ਕੁਝ ਲਾਠੀਆਂ, ਕੁਝ ਗਦਾਂ, ਕੁਝ ਸਟਿਕਾਂ, ਅਜੀਬ-ਅਜੀਬ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਸਨ। ਕੋਈ ਇਕ-ਅੱਖੀ, ਕੋਈ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗਾ, ਕੋਈ ਮਟਕਾ-ਪੇਟ, ਕੋਈ ਵੱਡੀ ਛਾਤੀ ਵਾਲਾ, ਡਰਾਉਣਾ, ਤਿੱਖੀ ਬੋਲੀ ਵਾਲਾ, ਵਿਅਕ੍ਰਿਤ ਰੂਪ ਵਾਲਾ, ਬੌਨਾ। ਕਿਸੇ ਕੋਲ ਧਨੁਸ਼, ਕਿਸੇ ਕੋਲ ਤਲਵਾਰ, ਕਿਸੇ ਕੋਲ ਮੁਸਲ, ਕਿਸੇ ਕੋਲ ਵੱਡੀਆਂ ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਛੜਾਂ, ਚਮਕਦਾਰ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿਚ। ਉਹ ਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮੋਟੇ, ਨਾ ਪਤਲੇ, ਨਾ ਲੰਬੇ, ਨਾ ਨਿੱਕੇ, ਨਾ ਬਹੁਤ ਚਿੱਟੇ, ਨਾ ਕਾਲੇ, ਨਾ ਕੁਬੜ, ਨਾ ਬੌਨੇ—ਸਭ ਕਿਸਮ ਦੇ ਰੂਪ। ਕੋਈ ਵਿਅਕ੍ਰਿਤ, ਕੋਈ ਸੋਹਣਾ, ਕੋਈ ਚਮਕਦਾਰ, ਕੋਈ ਝੰਡੀਆਂ ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਿਆ ਹੋਇਆ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ। ਸਪੇਅਰ, ਰੁੱਖ, ਤਲਵਾਰਾਂ, ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਹਥਿਆਰ, ਸਲਿੰਗ, ਫੰਦੇ—ਸਭ ਕਿਸਮ ਦੇ ਯੋਧੇ। ਕੁਝ ਫੁੱਲਾਂ, ਚੰਦਨ, ਸੋਹਣੇ ਗਹਿਣੇ ਪਹਿਨੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿਚ, ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਘੁੰਮਦੇ। ਉਸ ਨੇ ਤੀਖੇ ਭਾਲੇ, ਮਹਾਨ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਹਥਿਆਰ, ਲੱਖਾਂ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਜਥੇ, ਜੋ ਸਾਵਧਾਨ ਅਤੇ ਅਟੱਲ ਸਨ, ਵੇਖੇ। ਅੰਦਰਲੇ ਭਾਗਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਉਸ ਨੇ ਰਾਖਸ਼ਸ ਰਾਜਾ ਵੱਲੋਂ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਘਰ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਸੋਨੇ ਦਾ ਮਹਾਨ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਰਾਖਸ਼ਸ ਰਾਜਾ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਵेली ਵੇਖੀ, ਜੋ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਬਣੀ ਸੀ, ਕਮਲ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਖਾਈਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ। ਉਹ ਘਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੰਧਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਦਿਵ੍ਯ ਰੂਪ ਵਾਲਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਾਂਗ, ਜਿੱਥੇ ਸਵਰਗ-ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਧੁਨ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸ ਘਰ ਵਿਚ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਹਿਨਿਹਿਨਾਹਟ, ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੀ ਖਣਕ, ਸੋਹਣੇ ਰਥ, ਵਾਹਨ, ਵਿਮਾਨ, ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਘੋੜੇ-ਹਾਥੀ ਸਨ। ਚਾਰ-ਦੰਦ ਵਾਲੇ ਹਾਥੀ, ਜਿਵੇਂ ਚਿੱਟੇ ਬੱਦਲ, ਸੋਹਣੇ ਗੇਟਾਂ ਉੱਤੇ ਖੜੇ, ਅਤੇ ਮਸਤ ਜਾਨਵਰ-ਪੰਛੀ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੇਠ, ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਹਿਫ਼ਾਜ਼ਤ ਵਿਚ, ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਉਸ ਘਰ ਵਿਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਉਹ ਰਾਵਣ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਲ ਵਿਚ ਗਿਆ, ਜੋ ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਰਤਨਾਂ ਦੀਆਂ ਜਾਲੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਮੂਲਾਂ ਅਤੇ ਚੰਦਨ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਮੋਤੀਆਂ ਅਤੇ ਹੀਰਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ।