ਹਨੁਮਾਨ, ਵਾਯੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਗਹਿਰੀ ਸੋਚ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਮਝਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਫੈਸਲਾ ਲਾਭ ਤੇ ਹਾਨੀ ਦੀ ਪਹਚਾਨ ਕਰਕੇ ਲਿਆ ਜਾਵੇ, ਪਰ ਉਹ ਮਕਸਦ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਚਮਕਦਾ ਨਹੀਂ। ਦੂਤ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਚਤੁਰ ਸਮਝਦੇ ਹਨ, ਅਕਸਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਖਰਾਬ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਹਨੁਮਾਨ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚਦੇ ਹਨ: "ਇਸ ਕੰਮ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਣਾ, ਭੈ ਡੋਲਣਾ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਬੇਕਾਰ ਹੋ ਜਾਣਾ—ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਨਾ ਹੋਵੇ?" ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੇਕਰ ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਵੱਲੋਂ ਦੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਮਿਸ਼ਨ ਰਾਵਣ ਲਈ, ਜੋ ਨੁਕਸਾਨ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਰਾਮ ਲਈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਉਹ ਸਮਝਦੇ ਹਨ ਕਿ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਤੋਂ ਛੁਪ ਕੇ ਰਹਿਣਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ, ਭਾਵੇਂ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ—ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਹੋਰ ਵੀ ਅਸੰਭਵ ਹੈ। ਹਨੁਮਾਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇੱਥੇ ਹਵਾ ਵੀ ਬਿਨਾ ਨਜ਼ਰ ਆਏ ਨਹੀਂ ਚਲ ਸਕਦੀ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਪਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਭਿਆਨਕ ਕਰਤੂਤਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਛੁਪ ਕੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਣਗੇ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਦਾ ਮਕਸਦ ਵੀ ਖੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ, ਹਨੁਮਾਨ ਨਿਸਚੈ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਰਾਤ ਨੂੰ ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਛੋਟਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਜਾਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਕਿ ਰਾਘਵ ਦਾ ਮਕਸਦ ਪੂਰਾ ਹੋ ਸਕੇ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਮੈਂ ਰਾਵਣ ਦੀ ਸ਼ਹਿਰ, ਜੋ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਹਰ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਜਾਵਾਂਗਾ ਅਤੇ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਵੇਖਾਂਗਾ।" ਇਸ ਨਿਸਚੈ ਨਾਲ, ਹਨੁਮਾਨ, ਜੋ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹਨ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਡੁੱਬਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਤ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਦ ਵਾਯੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸਿਕੋੜ ਕੇ ਬਿੱਲੀ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦਾ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਅਜਬ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਸੰਧਿਆ ਵੇਲੇ, ਹਨੁਮਾਨ, ਜੋ ਉਤਸਾਹ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉੱਠਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੋਹਣੀ ਲੰਕਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਹਲਾਂ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਹਨ, ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਸਤੰਭ ਹਨ, ਅਤੇ ਜਾਲੀਆਂ ਸੁਤਿਆ ਹੋਇਆ ਸੋਨਾ ਵਾਂਗ ਹਨ—ਸ਼ਹਿਰ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦੀ ਹੈ। ਹਨੁਮਾਨ ਵੱਡੇ ਮਹਲ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਅਤੇ ਅੱਠ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਫਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਸਜਾਵਟਾਂ ਹਨ। ਬੇਰਿਲ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਨਕਸ਼, ਮੋਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਲੜੀਆਂ, ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਮਹਲ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦੇ ਹਨ। ਸੋਨਿਆਂ ਦੇ ਅਜਬ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਚਾਰ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਚਮਕਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਜਾਏ ਹੋਏ। ਇਸ ਅਸੰਭਵ ਤੇ ਅਜਬ ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਵਾਨਰ ਹਨੁਮਾਨ ਇਕ ਵਾਰੀ ਉਦਾਸ, ਇਕ ਵਾਰੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚਿੱਟੇ ਮੀਨਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਮਹਲ ਹਨ, ਕੀਮਤੀ ਸੋਨੇ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਹਨ, ਜੋ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ, ਰਾਵਣ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖਿਆ ਹੋਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹਨ। ਚੰਦ, ਤਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ, ਲੰਕਾ ਦੀ ਸਾਥੀ ਵਾਂਗ ਲਗਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੀਆਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਉੱਠਦਾ ਹੋਇਆ, ਦੁਨੀਆਂ 'ਤੇ ਚੰਦਨੀ ਦੀ ਚਾਦਰ ਪਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਨੁਮਾਨ, ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਚੰਦ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਿੰਘੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ, ਦੁੱਧ ਜਾਂ ਕਮਲ ਦੇ ਰੇਸ਼ੇ ਵਾਂਗ ਚਿੱਟਾ, ਉੱਠਦਾ ਤੇ ਚਮਕਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਹੰਸ ਝੀਲ ਵਿੱਚੋਂ ਉੱਠ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਇਹਾਂ ਤੋਂ, ਤੀਸਰਾ ਅਧਿਆਇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹਨੁਮਾਨ, ਵਾਯੂ ਦੇ ਬੁਧਵਾਨ ਪੁੱਤਰ, ਸੁਖਮ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਇਕ ਉੱਚੀ ਚੋਟੀ ਤੇ ਖੜੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਬਦਲ ਵਾਂਗ ਲਟਕ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਵਾਨਰ, ਹਨੁਮਾਨ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਸੋਹਣੀਆਂ ਬਾਗਾਂ ਅਤੇ ਪਾਵਣੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਰਾਵਣ ਦਾ ਰਾਜ ਹੈ। ਹਨੁਮਾਨ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਫਲ-ਫੂਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੇ ਦਰੱਖਤਾਂ, ਸੋਹਣੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ, ਚਿੱਟੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਅਤੇ ਆਰਚਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ, ਸੱਪਾਂ ਦੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਂਗ, ਰਾਵਣ ਦੇ ਸੱਪਾਂ ਵਾਲੇ ਰਸਤੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਬਦਲਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਚਮਕ ਰਹੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ, ਭਿਆਨਕ ਹਵਾਵਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਅਮਰਾਵਤੀ ਦੀ ਸ਼ਹਿਰ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਚਮਕਦੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਵੱਡੀ ਕੰਧ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਬੈਨਰਾਂ ਅਤੇ ਘੰਟੀਆਂ ਦੀ ਟਨ-ਟਨ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਹਨੁਮਾਨ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਰੰਪਾਰਤ ਨੂੰ ਲੰਘ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਅਜਬੀ ਹੋ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਵੇਖਦੇ ਹਨ—ਸੋਨੇ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ, ਬਿਲੌਰ ਦੀਆਂ ਪਲੇਟਾਂ, ਅਤੇ ਕੈਟਸ-ਆਈ ਰਤਨਾਂ ਦੀਆਂ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ। ਫਰਸ਼ਾਂ ਹੀਰੇ, ਕ੍ਰਿਸਟਲ, ਮੋਤੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹਨ; ਰਸਤੇ ਸੁਤਿਆ ਹੋਇਆ ਸੋਨਾ ਅਤੇ ਚਮਕਦਾ ਚਾਂਦੀ ਨਾਲ ਬਣੇ ਹਨ। ਕੈਟਸ-ਆਈ ਰਤਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸੀੜੀਆਂ, ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਦੀ ਧੂੜ ਨਾਲ, ਸੁਹਣੀਆਂ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਰਸਤੇ, ਜੋ ਅਸਮਾਨ ਵੱਲ ਉੱਠਦੇ ਦਿਸਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਾਂ, ਮੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ, ਰਾਜ ਹੰਸਾਂ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ, ਸੰਗੀਤ ਤੇ ਗਹਣਿਆਂ ਦੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਨੂੰ ਟੱਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਹਨੁਮਾਨ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਉੱਠੀ ਹੋਈ ਵਾਂਗ ਵੇਖਦੇ ਹਨ। ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਇਸ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਹਨੁਮਾਨ ਸੋਚਦੇ ਹਨ—ਕੋਈ ਹੋਰ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਜਿੱਤ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਰਾਵਣ ਦੇ ਫੌਜੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਧਰਤੀ ਕਮੁਦਾ, ਅੰਗਦ, ਮਹਾਨ ਵਾਨਰ ਸੁਸ਼ੇਨ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮਾਇੰਦਾ ਤੇ ਦਵੀਵਿਦਾ ਲਈ ਹੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜਾਂ ਵਿਵਸਵਤ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਹਰੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕੁਸ਼ਪਰਵਣ, ਰਿਕਸ਼ਾ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ, ਜਾਂ ਖੁਦ ਹਨੁਮਾਨ ਲਈ ਹੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹਨੁਮਾਨ, ਰਾਮ ਦੀ ਮਹਾਨ ਬਾਂਹਾਂ ਅਤੇ ਲਖਸ਼ਮਣ ਦੀ ਵਿਰਤਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਵੇਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਆਭੂਸ਼ਣਾਂ ਵਾਲੀ, ਗੋਧਾ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੇ ਉੰਗਣ ਲਗੀ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਸਜੀ ਹੋਈ ਵੈਦੇਹੀ ਹੈ। ਮਹਾਨ ਹਨੁਮਾਨ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਲਾਮਪਾਂ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਫਿਰ, ਲੰਕਾ, ਆਪਣੇ ਅਸਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸ਼ੇਰ, ਵਾਯੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਮਹਾਨ ਹਨੁਮਾਨ ਨੂੰ ਦਾਖਲ ਹੋਦੇ ਵੇਖਦੀ ਹੈ। ਲੰਕਾ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਰਾਵਣ ਦਾ ਰਾਜ ਹੈ, ਹਨੁਮਾਨ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਖੁਦ ਉੱਠ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਡਰਾਉਣਾ ਚਿਹਰਾ ਵਿਖਾਉਂਦੀ ਹੋਈ।