ਸਾਗਰ ਰਾਜਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੰਮਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਧਾਇਣਾਂ ਨੇ ਘਿਉਂ ਵਾਲੀਆਂ ਘੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਲਿਆ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਜਵਾਨੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਏ। ਇੰਝ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਸਾਗਰ ਦੇ ਸਾਠ ਹਜ਼ਾਰ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤ ਪੁੱਤਰ ਹੋ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਅਸਮੰਜਸ ਸੀ, ਉਹ ਬੜਾ ਨਿਰਦਈ ਸੀ। ਉਹ ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਸਰਯੂ ਦਰਿਆ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਡੁੱਬਣ ਤੇ ਹੱਸਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੁਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਾਹ ਰੋਕਦਾ ਸੀ। ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੇ ਹਿਤ ਵਿਰੁੱਧ ਕੰਮ ਕਰਨ ਕਰਕੇ, ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਨਿਕਾਲ ਦਿੱਤਾ। ਅਸਮੰਜਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅੰਸ਼ੁਮਾਨ ਸੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਸਭ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦਾ ਤਾਰਾ, ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸਮਝਦਾਰ ਸੀ। ਇਕ ਵਾਰ, ਸਾਗਰ ਰਾਜਾ ਨੇ ਵੱਡਾ ਯਜ੍ਨ ਕਰਨ ਦਾ ਨਿਸਚੈ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਵੈਦਿਕ ਯਜ੍ਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਗਿਆ। ਹੁਣ, ਸੁਣੋ, ਰਾਮ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਜੀ ਦੀ ਕਥਾ ਅੱਗੇ ਵਧਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਮੁਕਾਈ, ਤਾਂ ਰਾਮ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ ਤੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, “ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਮੇਰੇ ਪੂਰਵਜ ਸਾਗਰ ਨੇ ਇਹ ਯਜ੍ਨ ਕਿਵੇਂ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ?” ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਜੀ ਨੇ ਮੋਹ ਨਾਲ ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, “ਰਾਮ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ। ਸਾਗਰ ਦਾ ਸੱਸਰਾ ਪਰਸਿੱਧ ਹਿਮਵੰਤ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਵਿਂਧਯ ਪਹਾੜੀ ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ, ਉਥੇ ਹੀ ਯਜ੍ਨ ਹੋਇਆ।” ਉਹ ਥਾਂ ਯਜ੍ਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਉੱਤਮ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਉਥੇ, ਅੰਸ਼ੁਮਾਨ, ਜੋ ਤੀਰ-ਕਮਾਨ ਚਲਾਉਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਦਾਦਾ ਸਾਗਰ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ ਯਜ੍ਨ ਦੇ ਘੋੜੇ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਪਰ, ਇੰਦਰ ਨੇ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਉਹ ਘੋੜਾ ਚੁੱਕ ਲਿਆ। ਜਦੋਂ ਘੋੜਾ ਚੋਰੀ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਸਭ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਰਾਜਾ ਸਾਗਰ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, “ਯਜ੍ਨ ਦਾ ਘੋੜਾ ਚੋਰੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜੇ ਘੋੜਾ ਵਾਪਸ ਨਾ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਯਜ੍ਨ ਅਧੂਰਾ ਰਹਿ ਜਾਵੇਗਾ ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਅਸ਼ੁਭ ਹੋਵੇਗਾ।” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਸਾਗਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਠ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, “ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰੋ, ਮੈਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ। ਤੁਸੀਂ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰੋ, ਜੋ ਘੋੜਾ ਲੈ ਗਏ ਹਨ। ਮੈਂ ਇਥੇ ਆਪਣੇ ਪੋਤਿਆਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਾਂਗਾ। ਤੁਸੀਂ ਧਰਤੀ ਦੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਜਾਓ, ਹਰ ਇੱਕ ਆਪਣੇ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਧਰਤੀ ਖੋਜੋ। ਜਿੱਥੇ ਤੱਕ ਘੋੜੇ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਮਿਲਣ, ਉਥੇ ਤੱਕ ਧਰਤੀ ਖੋਦੋ ਤੇ ਚੋਰ ਨੂੰ ਲੱਭੋ।” ਚੰਗੀ ਭਾਗਤ ਹੋਵੇ, ਇਹ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ ਧਰਤੀ ਦੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਨਿਕਲ ਪਏ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਛਾਣ ਮਾਰੀ, ਪਰ ਘੋੜਾ ਨਾ ਮਿਲਿਆ। ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਬਿਜਲੀ ਵਰਗੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਖੋਦਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਬਿਜਲੀ ਵਰਗੀਆਂ ਭਾਲਾਂ ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਹਲਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਚੀਰਿਆ। ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਡਰਾਉਣੀ ਗੂੰਜ ਆਉਣ ਲੱਗੀ, ਜਿਵੇਂ ਹਾਥੀ, ਦੈਤ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਮਾਰੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹੋਣ। ਉਹ ਸਾਠ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਲੰਬੀ ਧਰਤੀ ਖੋਦਦੇ-ਖੋਦਦੇ ਰਸਾਤਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਧਰਤੀ ਦੇ ਹਰ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਖੋਦਦੇ ਹੋਏ, ਪਹਾੜਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਜੰਬੂਦਵੀਪ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਗਏ। ਇਹ ਸਭ ਦੇਖ ਕੇ, ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ, ਅਸੁਰ ਅਤੇ ਨਾਗ—all ਬੜੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਏ। ਉਹ ਸਭ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਕੋਲ ਗਏ, ਚਿਹਰੇ ਉੱਤੇ ਡਰ ਲੈ ਕੇ, ਤੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ, “ਪ੍ਰਭੂ, ਸਾਗਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਖੋਦ ਰਹੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਕਈ ਮਹਾਨ ਜੀਵ ਮਾਰੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਯਜ੍ਨ ਦਾ ਘੋੜਾ ਚੋਰੀ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਪੀੜਤ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।” ਇਸ ਉੱਤੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ, “ਇਹ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਮਾਧਵ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹੀ ਪ੍ਰਭੂ ਉਸਦੇ ਮਾਲਕ ਹਨ। ਉਹ ਕਪਿਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਦਾ ਸੰਭਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਰੋਸ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸਾਗਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸੜ ਜਾਣਗੇ। ਧਰਤੀ ਦੀ ਪੁਰਾਣੀ ਵੰਡ ਫਿਰ ਤੋਂ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇਗੀ, ਅਤੇ ਸਾਗਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਦੂਰ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਵੇਖ ਲਿਆ ਸੀ।” ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਤੈਂਤੀਸੋਂ ਦੇਵਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ।