ਸੁਮਤੀ ਨੇ, ਜਿਸ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਮਹਾਨ ਪੁਰਖਾਂ ‘ਚ ਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਇਕ ਵੱਡੇ ਘੀਆ ਵਰਗੇ ਗਰਭ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਣ ‘ਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚੋਂ ਸੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰ ਜਰਾਂ ਵਿੱਚ ਘੀ ਭਰ ਕੇ ਪਾਲੇ ਗਏ, ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਹ ਸਭ ਨੌਜਵਾਨੀ ਅਤੇ ਸੋਹਣੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕਾਫੀ ਸਮਾਂ ਬਾਅਦ, ਸਗਰ ਰਾਜਾ ਦੇ ਕੋਲ ਸੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਨੌਜਵਾਨ ਤੇ ਸੋਹਣੇ ਪੁੱਤਰ ਹੋ ਗਏ। ਸਗਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਅਸਮੰਜਸ ਸੀ, ਉਹ ਬੜੀ ਬੁਰਾਈ ਵਾਲੀ ਆਦਤ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਹੋਰ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਸਰਯੂ ਦਰਿਆ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡੁੱਬਦੇ ਵੇਖ ਕੇ ਹੱਸਦਾ ਸੀ, ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਵੱਡੀ ਮੁਸੀਬਤ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ। ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਨਿਕਾਲ ਦਿੱਤਾ। ਅਸਮੰਜਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅੰਸ਼ੁਮਾਨ ਸੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਬਲਵਾਨ, ਸਿਆਣਪ ਵਾਲਾ, ਅਤੇ ਸਭ ਦੀ ਪਸੰਦ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ; ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਦਾ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਸ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਬੁਧੀ ਆ ਗਈ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਸਗਰ ਰਾਜਾ ਨੇ ਵੱਡਾ ਯਜ్ఞ ਕਰਨ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਯ ਕੀਤਾ। ਆਪਣੇ ਗੁਰੂਆਂ ਅਤੇ ਪੰਡਤਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਉਹ ਵੈਦਿਕ ਯਜ्ञ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਯਜ्ञ ਸਮੇਂ, ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ ਇੱਕ ਦੈਤਿਆਨੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਯਜਮਾਨ ਦਾ ਘੋੜਾ ਚੁਰਾ ਲਿਆ। ਜਦ ਘੋੜਾ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਸਭ ਪੰਡਤਾਂ ਨੇ ਸਗਰ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਇਹ ਯਜ्ञ ਦਾ ਘੋੜਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਲੈ ਜਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹੇ ਰਘੁ ਵੰਸ਼ੀ, ਚੋਰ ਨੂੰ ਮਾਰੋ ਤੇ ਘੋੜਾ ਵਾਪਸ ਲਿਆਓ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਯਜ्ञ ਅਧੂਰਾ ਰਹਿ ਜਾਵੇਗਾ ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਸਭ ਨੂੰ ਅਪਸ਼ਗੁਨ ਹੋਵੇਗਾ।” ਸਗਰ ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਮੈਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ, ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰੋ। ਮੈਂ ਇੱਥੇ, ਆਪਣੇ ਪੋਤਿਆਂ ਅਤੇ ਪੰਡਤਾਂ ਨਾਲ, ਯਜ्ञ ਕਰਦਾ ਰਹਾਂਗਾ। ਤੁਸੀਂ ਧਰਤੀ ਦੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਜਾਓ, ਹਰ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਇੱਕ ਯੋਜਨ ਚੌੜਾ ਹਿੱਸਾ ਵੇਖੇ। ਜਿੱਥੇ ਤੱਕ ਘੋੜੇ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਤੱਕ ਧਰਤੀ ਖੋਦੋ ਤੇ ਚੋਰ ਨੂੰ ਲੱਭੋ।” ਸਾਰੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ‘ਤੇ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਦੇ ਹਰ ਕੋਨੇ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਏ। ਜਦ ਉਹ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਘੋੜਾ ਨਾ ਲੱਭ ਸਕੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਵੱਜਰ ਵਰਗੇ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਖੋਦਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਹ ਵੱਡੀਆਂ ਬਰਛੀਆਂ, ਬਿਜਲੀ ਵਰਗੀਆਂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਅਤੇ ਡਰਾਉਣੇ ਹਲਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਭੇਦਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ‘ਤੇ ਭਾਰੀ ਗੂੰਜ ਹੋਈ, ਜਿਵੇਂ ਹਾਥੀ, ਦੈਤ, ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸ ਮਾਰੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹੋਣ। ਉਹ ਸੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਧਰਤੀ ਖੋਦ ਕੇ ਰਸਾਤਲ ਦੇ ਅਤਿ ਉੱਤਮ ਖੇਤਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਜੰਬੂਦਵੀਪ, ਜੋ ਪਰਬਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਹਰ ਥਾਂ ਖੋਦ ਕੇ ਨਿਕਲ ਗਏ। ਇਹ ਸਭ ਦੇਖ ਕੇ, ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ, ਅਸੁਰ ਅਤੇ ਨਾਗ ਆਦਿ ਸਭ ਡਰ ਗਏ ਤੇ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਕੋਲ ਗਏ। ਉਹ ਡਰੇ ਹੋਏ ਚਿਹਰੇ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਅੱਗੇ ਬੇਨਤੀ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ, “ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਗਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਖੋਦ ਰਹੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਅਨੇਕ ਮਹਾਨ ਜੀਵ ਮਾਰੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਯਜ्ञ ਦਾ ਘੋੜਾ ਵੀ ਕਿਸੇ ਨੇ ਚੁੱਕ ਲਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਇਹ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਵਿਦਵਾਨ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਮਾਧਵ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹੀ ਪ੍ਰਭੂ ਇਸ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹਨ। ਉਹ ਕਪਿਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹਦੇ ਕ੍ਰੋਧ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸਗਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸੜ ਜਾਣਗੇ। ਧਰਤੀ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਹਿੱਸੇ ਫਿਰ ਨਜ਼ਰ ਆਉਣਗੇ, ਅਤੇ ਸਗਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਮਹਾਨ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਵੇਖ ਲਿਆ ਹੈ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਗਰ ਰਾਜਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਘੋੜੇ ਦੀ ਖੋਜ ‘ਚ ਧਰਤੀ ਖੋਦਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਵੱਲ ਵਧ ਰਹੇ ਸਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੀਲਾ ਅੱਖਰਾਂ ‘ਚ ਲਿਖੀ ਹੋਈ ਨਸੀਬ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵੱਲ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ।