ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹਰੇ-ਭਰੇ ਸਾਲ ਦੇ ਦਰੱਖਤ, ਕਰਣਿਕਾਰਾ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫੁੱਲੇ ਹੋਏ ਖਜੂਰ, ਪ੍ਰਿਯਾਲਾ, ਮੁਚੁਲਿੰਦਾ, ਕੁਟਜਾ ਅਤੇ ਕੇਤਕਾ ਦੇ ਰੁੱਖ ਵੇਖੇ। ਉਹ ਫੁਲਾਂ ਦੀ ਮਹਿਕ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਪ੍ਰਿਯੰਗੁ ਦੇ ਰੁੱਖ, ਨੀਪਾ, ਸਪਤਛੜਾ, ਆਸਨਾ, ਕੋਵਿਦਾਰ ਅਤੇ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਕਰਵੀਰਾ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਵੀ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਉਹ ਰੁੱਖ ਵੀ ਵੇਖੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਫੁੱਲ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਕੁਝ ਫੁੱਲ ਕਲੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਨ, ਹਵਾ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਛਤਾਂ ਹਿਲ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਅਤੇ ਪੰਛੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਉਡਦੇ ਫਿਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਉਹਤਾਂ ਸੂਆ ਅਤੇ ਬਗਲੇ ਵਾਲੇ ਤਲਾਵ, ਕਮਲ ਅਤੇ ਨੀਲੋਫਰ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਹੋਏ, ਮਨਮੋਹਣ ਖੇਡਣ ਵਾਲੇ ਸਥਾਨ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਲਾਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵੇਖਿਆ। ਤਾਕਤਵਰ ਵਾਨਰ ਨੇ ਉਹ ਬਾਗਾਂ ਵੇਖੀਆਂ, ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਫਲ ਅਤੇ ਫੁੱਲ ਲੱਗਦੇ ਸਨ। ਹਨੁਮਾਨ ਰਾਵਣ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ, ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਲੰਕਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਕਮਲ ਅਤੇ ਨੀਲੋਫਰ ਵਾਲੀਆਂ ਖਾਈਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਹ ਲੰਕਾ, ਰਾਵਣ ਦੁਆਰਾ ਸੀਤਾ ਦੇ ਹਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰੱਖੀ ਗਈ, ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸੀ, ਜੋ ਭਿਆਨਕ ਧਨੁਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਘੁੰਮਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਲੰਕਾ ਸੋਨੇ ਦੀ ਕੰਧ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਘਰ ਪਹਾੜਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਰਦ ਰੁੱਤ ਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਦਿਖਦੇ ਸਨ। ਲੰਕਾ ਉੱਚੀਆਂ, ਚਿੱਟੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਸੈਂਕੜੇ ਮਿਨਾਰਾਂ, ਚਮਕਦਾਰ ਝੰਡਿਆਂ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨਿਆਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਸੀ। ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਲੰਕਾ ਦੇਵ-ਨਗਰੀ ਵਾਂਗ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਅਤੇ ਬੇਲਾਂ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀ ਹੋਈ ਵੇਖੀ। ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਾਨਰ ਨੇ ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ 'ਤੇ, ਉੱਚੀਆਂ ਚਿੱਟੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਨਾਲ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉੱਡਦੀ ਹੋਈ ਜਿਹਾ ਵੇਖਿਆ। ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਰਾਵਣ ਦੁਆਰਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਹੋਈ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਤੈਰਦੀ ਹੋਈ ਜਿਹਾ ਵੇਖਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਲੰਕਾ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਅਤੇ ramparts ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਹਿੱਪ ਵਾਂਗ, ਵੱਡੇ ਜਲ-ਸਰੋਵਰ ਉਸ ਦੇ ਵਸਤ੍ਰ ਵਾਂਗ, ਹਥਿਆਰ ਅਤੇ ਮਿਨਾਰਾਂ ਉਸ ਦੇ ਗਹਣਿਆਂ ਵਾਂਗ ਵੇਖੇ। ਉੱਤਰੀ ਦਰਵਾਜੇ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਦੀ ਕਲਾ ਜਿਹਾ, ਮਨ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੋਈ ਜਿਹਾ ਸੋਚਿਆ। ਉੱਚੀਆਂ ਹਵੈਲੀ ਜਿਹੀਆਂ, ਕੈਲਾਸ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਵਾਂਗ, ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਰੰਗਦੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਥਾਂ ਦੇ ਰਹੀਆਂ ਹੋਣ। ਇਹ ਲੰਕਾ ਉੱਤਮ, ਡਰਾਵਨੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ, ਭੋਗਵਤੀ ਵਿੱਚ ਸੱਪਾਂ ਵਾਂਗ, ਅਚਿੰਤਯ, ਵਧੀਆ ਬਣੀ ਹੋਈ, ਸਾਫ, ਅਤੇ ਕਦੇ ਕੁਬੇਰਾ ਦੁਆਰਾ ਵਸਾਈ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਹ ਲੰਕਾ ਕਈ ਭਿਆਨਕ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸੀ, ਜੋ ਭਾਲੇ ਅਤੇ ਬਰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਲੈਸ, ਦੰਦਾਂ ਵਾਲੇ, ਜਿਵੇਂ ਜਹਿਰੀਲੇ ਸੱਪਾਂ ਨਾਲ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੀ ਗੁਫਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੋਈ ਹੋਵੇ। ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਵਣ — ਡਰਾਵਨਾ ਦੁਸ਼ਮਣ — ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਸੋਚ ਵਿਚ ਪੈ ਗਿਆ। "ਜੇ ਵਾਨਰ ਇੱਥੇ ਆਉਣ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿਅਰਥ ਰਹੇਗੀ; ਲੰਕਾ ਲੜਾਈ ਨਾਲ ਜਿੱਤੀ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੀ, ਇ'en devta ਵੀ ਨਹੀਂ।" ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, "ਜੇ ਤਾਕਤਵਰ ਰਾਘਵ ਇੱਥੇ ਆਉਣ, ਇਸ ਅਟੱਲ, ਰਾਵਣ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖੀ ਲੰਕਾ 'ਤੇ, ਉਹ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ?" "ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਵਿਚ, ਨਾ ਸਮਝੌਤਾ, ਨਾ ਦਾਨ, ਨਾ ਵੰਡ, ਨਾ ਲੜਾਈ — ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ।" ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, "ਕੇਵਲ ਚਾਰ ਤੇਜ਼ ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਹੀ ਕੋਈ ਰਾਹ ਹੈ: ਵਾਲੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਨੀਲਾ, ਮੈਂ, ਅਤੇ ਬੁਧਿਮਾਨ ਰਾਜਾ।" "ਜਦ ਤੱਕ ਮੈਂ ਜਾਣ ਨਾ ਲਵਾਂ ਕਿ ਵੈਦੇਹੀ ਜੀਵਿਤ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਮੈਂ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਸੋਚਾਂਗਾ।" ਫਿਰ, ਵਾਨਰਾਂ ਵਿਚ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ, ਹਨੁਮਾਨ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਮ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਸੋਚਦਾ ਰਿਹਾ। "ਇਸ ਰੂਪ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਜੋ ਕਰੂੜ ਅਤੇ ਤਾਕਤਵਰ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ।" "ਸਾਰੇ ਰਾਖਸ਼, ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ, ਮੈਨੂੰ ਛਲ ਨਾਲ ਹੀ ਜਨਕੀ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦਿਆਂ ਧੋਖਾ ਦੇਣਾ ਪਵੇਗਾ।" "ਦਿਨ-ਰਾਤ, ਦਿਖਾਈ ਅਤੇ ਅਦਿੱਖ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਮੈਂ ਲੰਕਾ ਵਿਚ ਠੀਕ ਸਮੇਂ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰਾਂਗਾ, ਤਾਂ ਕਿ ਆਪਣਾ ਵੱਡਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰ ਸਕਾਂ।" "ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ, ਇੰਨਾ ਭਿਆਨਕ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਲਈ ਵੀ ਅਜਿੱਤ, ਵੇਖ ਕੇ, ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਆਹ ਭਰੀ ਅਤੇ ਸੋਚਿਆ।" "ਕਿਹੜਾ ਤਰੀਕਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਮੈਥਲੀ, ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਸਕਾਂ, ਰਾਵਣ — ਦੁਰਾਚਾਰੀ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ — ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਤੋਂ ਬਚ ਕੇ?" "ਕਿਵੇਂ ਰਾਮ ਦਾ ਉਦੇਸ਼, ਜੋ ਆਪਣੀ ਆਪੀ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਵਿਅਰਥ ਨਾ ਹੋਵੇ? ਮੈਂ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਗੁਪਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੇਖਣਾ ਪਵੇਗਾ।" "ਜਦੋਂ ਸਥਾਨ ਤੇ ਸਮਾਂ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਡਰਪੋਕ ਦੂਤ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਦੇਸ਼ ਮਿਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹੀ ਹਨੇਰਾ ਮਿਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਲਾਭ-ਹਾਨੀ ਦੀ ਸਮਝ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਫੈਸਲਾ ਵੀ, ਜੇ ਉਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਚਮਕਦਾ ਨਹੀਂ; ਦੂਤ ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬੁਧਿਮਾਨ ਸਮਝਦੇ ਹਨ, ਇੱਥੇ ਮਾਮਲਾ ਖ਼ਰਾਬ ਕਰਦੇ ਹਨ।" "ਕਿਵੇਂ ਉਦੇਸ਼ ਨਸ਼ਟ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਕਿਵੇਂ ਡਰਪੋਕੀ ਨਾ ਆਵੇ, ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਵਿਅਰਥ ਨਾ ਹੋ ਜਾਵੇ?" "ਜੇ ਮੈਂ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰ ਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਇਹ ਮਿਸ਼ਨ ਰਾਵਣ ਲਈ, ਜੋ ਨੁਕਸਾਨ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਰਾਮ ਲਈ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਆਪੀ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।" "ਇੱਥੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਦਾਨਵਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਤੋਂ ਬਚਨਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ, ਦਾਨਵ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਹੀਂ — ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਤਾਂ ਹੋਰ ਵੀ ਨਹੀਂ।" "ਮੇਰੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਹਵਾ ਵੀ ਇੱਥੇ ਬਿਨਾ ਨਜ਼ਰ ਆਏ ਨਹੀਂ ਹਿਲ ਸਕਦੀ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਡਰਾਵਨੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦਾਨਵਾਂ ਲਈ ਕੁਝ ਵੀ ਅਣਜਾਣ ਨਹੀਂ।" "ਜੇ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਰਹਾਂ, ਲੁਕ ਕੇ, ਤਾਂ ਮੁਹੰਮਦ ਹੋ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।" "ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਲੰਕਾ ਵਿਚ ਛੋਟਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰਾਂਗਾ, ਤਾਂ ਕਿ ਰਾਘਵ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਪੂਰਾ ਹੋ ਸਕੇ।" "ਰਾਤ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਰਾਵਣ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ, ਜੋ ਪਹੁੰਚਣਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਹਰ ਹਵੈਲੀ ਵਿਚ ਜਾਵਾਂਗਾ ਅਤੇ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਵੇਖਾਂਗਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਸ਼ਚੈ ਕਰਕੇ, ਵਾਨਰ ਹਨੁਮਾਨ, ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਡੁੱਬਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।