ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਗਹਿਰਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਪਹਾੜ, ਮੈਨਾਕਾ, ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਨਰਕ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ ਖੜਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਥੇ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਫਿਰ ਉੱਠ ਨਾ ਸਕਣ। ਉਸ ਪਹਾੜ ਦੀ ਤਾਕਤ ਚਹੁੰ ਪਾਸੇ, ਉਪਰ ਤੇ ਹੇਠਾਂ ਤੱਕ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਸਮੁੰਦਰ ਨੇ ਮੈਨਾਕਾ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, "ਹੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ, ਉਠੋ।" ਇਸ ਵੇਲੇ, ਰਾਮ ਦੇ ਕਾਰਜ ਲਈ ਹਨੂਮਾਨ, ਜੋ ਬਾਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਰਲ, ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਦੌੜਦਾ ਹੋਇਆ ਮੈਨਾਕਾ ਵੱਲ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਮੁੰਦਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੇਰਾ ਫਰਜ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਾਂ, ਜੋ ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਕਸ਼ਵਾਕੁਆਂ ਦੀ ਮੈਨੂੰ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਤੂੰ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ।" "ਸਾਡੀ ਮਦਦ ਕਰ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਾਡਾ ਕੰਮ ਰੁਕੇ ਨਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਧੂਰਾ ਕੰਮ ਧਰਮਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਗੁੱਸਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਪਾਣੀ ਵਿੱਚੋਂ ਉੱਠ, ਤੇ ਇਸ ਬਾਂਦਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਖੜਾ ਹੋਣ ਦੇ। ਉਹ ਸਾਡਾ ਮਹਿਮਾਨ ਹੈ, ਤੇ ਸਨਮਾਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ।" "ਹੇ ਮੈਨਾਕਾ, ਤੇਰੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਚੋਟੀ ਵਾਲੇ ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵਤਾ ਤੇ ਗੰਧਰਵ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹਨੂਮਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਆਰਾਮ ਕਰਨ ਦੇ, ਫਿਰ ਉਹ ਆਪਣਾ ਯਾਤਰਾ ਜਾਰੀ ਰਖੇਗਾ। ਕਕੁਤਸਥ ਰਾਮ ਦੀ ਦਇਆ, ਸੀਤਾ ਦੀ ਵਨਵਾਸ ਤੇ ਬਾਂਦਰ ਮੁਖੀ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਨੂੰ ਵਿਚਾਰ ਕੇ, ਤੂੰ ਉੱਠਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਾਲਾ ਮੈਨਾਕਾ, ਵੱਡੇ ਵਿਰਖ ਤੇ ਬੇਲਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਖਾਰਾ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚੋਂ ਉੱਠ ਗਿਆ। ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਚੀਰ ਕੇ, ਮੈਨਾਕਾ ਅਸਮਾਨ ਵੱਲ ਉੱਚਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਬੱਦਲਾਂ ਨੂੰ ਚੀਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਾਣੀ ਵਿੱਚੋਂ ਝਟਕਿਆਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਦਿਸ ਗਈਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਨੇ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਹੋਵੇ। ਉਸ ਦੇ ਚੋਟੀਆਂ, ਜੰਬੂਨਾਦ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀਆਂ, ਕਿਨਨਰਾਂ ਤੇ ਮਹਾ-ਨਾਗਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਚਮਕ ਵਾਂਗ, ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਪੂਰੇ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਮੈਦਾਨ ਹੋਵੇ। ਮੈਨਾਕਾ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ, ਇੱਕ-ਸੋ ਸੂਰਜਾਂ ਵਾਂਗ ਜਗਮਗਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਅਚਾਨਕ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਉੱਠਦੇ ਹੋਏ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਖੜਾ ਸੀ, ਤੇ ਸੋਚਿਆ, "ਇਹ ਤਾਂ ਰੋਕ ਹੈ।" ਪਰ, ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼, ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਛਾਤੀ ਨਾਲ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਝਟਕਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਬੱਦਲ ਨੂੰ ਧੱਕ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ, ਮੈਨਾਕਾ ਨੇ ਹਨੂਮਾਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਸਮਝਿਆ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਗੂੰਜਿਆ। ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨੂਮਾਨ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੈਨਾਕਾ ਨੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਅਨੰਦ ਲਿਆ, ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਬਾਂਦਰ ਨੂੰ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਆਖੇ। ਮੈਨਾਕਾ ਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ, ਤੂੰ ਇਹ ਔਖਾ ਕੰਮ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ।" "ਮੇਰੇ ਪਹਾੜਾਂ ਉੱਤੇ ਆ ਕੇ ਆਰਾਮ ਕਰ, ਫਿਰ ਆਪਣਾ ਰਸਤਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖ। ਰਘੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਵਧਾਇਆ ਹੈ।" "ਸਮੁੰਦਰ, ਰਾਮ ਦੇ ਕਾਰਜ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ, ਤੇਰੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਮਿਹਨਤ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਪਕਾਰ ਦਾ ਉਤਰਦਾਤਾ ਬਣਨਾ ਚਿਰਕਾਲੀ ਧਰਮ ਹੈ।" "ਇਸ ਲਈ, ਉਹ ਤੇਰੇ ਉਪਕਾਰ ਦਾ ਉਤਰਦਾਤਾ ਬਣਨ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਤੇਰੇ ਲਈ, ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਵੱਡੀ ਇੱਜ਼ਤ ਨਾਲ ਉਭਾਰਿਆ ਹੈ।" "ਇਹ ਬਾਂਦਰ ਨੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚੋਂ ਸੌ ਯੋਜਨ ਲੰਘ ਕੇ ਛਾਲ ਮਾਰੀ ਹੈ; ਉਸ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਆਰਾਮ ਕਰਨ ਦੇ, ਫਿਰ ਬਾਕੀ ਰਸਤਾ ਤੈਅ ਕਰੇ।" "ਇਥੇ ਰਹਿ, ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਆਰਾਮ ਕਰ, ਫਿਰ ਜਾਂ। ਇਥੇ ਕਈ ਸੁਗੰਧਤ, ਮਿੱਠੇ ਜੜਾਂ, ਕੰਦ ਤੇ ਫਲ ਹਨ।" "ਇਹ ਸਭ ਚੱਖ ਕੇ, ਆਰਾਮ ਕਰ, ਫਿਰ ਰਵਾਨਾ ਹੋ। ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਵੀ ਸਬੰਧਿਤ ਹੈ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਰੀ ਮਹਾਨਤਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।" "ਛਾਲ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਬਾਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਪਵਨਪੁਤ੍ਰ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੇ ਹਾਥੀ।" "ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਮ ਮਹਿਮਾਨ ਵੀ ਪੰਡਿਤ ਤੋਂ ਸਨਮਾਨ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਾਲਾ ਤਾਂ ਹੋਰ ਵਧੇਰੇ - ਫਿਰ ਤੈਨੂੰ ਕਿੰਨਾ ਸਨਮਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ!" "ਤੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੇਵਤਾ, ਵੱਡੀ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਪਵਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹੈਂ; ਹੇ ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੇ ਹਾਥੀ, ਤੂੰ ਉਸ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈਂ।" "ਜਦ ਤੂੰ, ਜੋ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਪਵਨ ਆਪ ਵੀ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਨਮਾਨ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ - ਸੁਣ, ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਣ ਵੀ।" "ਪੁਰਾਣੇ ਕ੍ਰਿਤ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ, ਪਿਆਰੇ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਪੰਖ ਹੁੰਦੇ ਸਨ; ਉਹ ਵੀ ਗਰੁੜਾਂ ਵਾਂਗ ਚਹੁੰ ਪਾਸੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।" "ਜਦ ਉਹ ਚਲਦੇ, ਦੇਵਤਾ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਡਰ ਜਾਂਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਡਿੱਗਣ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ।" "ਫਿਰ, ਇੰਦਰ, ਹਜ਼ਾਰ-ਅੱਖ ਵਾਲਾ ਪਹਾੜਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੀ ਵਜਰ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੰਖ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ - ਲੱਖਾਂ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ।" "ਜਦ ਰਾਜਾ ਇੰਦਰ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਵਜਰ ਲੈ ਕੇ ਮੇਰੇ ਵੱਲ ਆਇਆ, ਮੈਨੂੰ ਵੱਡੀ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਪਵਨ ਨੇ ਅਚਾਨਕ ਉੱਠਾ ਕੇ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।" "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ, ਮੈਂ ਇਸ ਖਾਰਾ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਪੈਂ ਗਿਆ, ਪੰਖ ਲੁਕ ਗਏ, ਪਰ ਮੇਰੀ ਅਸਲ ਸ਼ਕਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹੀ, ਤੇਰਾ ਪਿਤਾ ਪਵਨ ਨੇ ਮੇਰੀ ਰਾਖੀ ਕੀਤੀ।" "ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਨਮਾਨ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ; ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਆਦਰ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈਂ, ਹੇ ਪਵਨਪੁਤ੍ਰ। ਤੇਰੇ ਰਾਹੀਂ, ਮੇਰਾ ਤੇਰਾ ਸਬੰਧ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਗੁਣਵਾਨਤਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।" "ਇਸ ਕੰਮ ਵਿੱਚ, ਮੇਰੇ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਹਿਤ ਲਈ, ਤੂੰ, ਹੇ ਗਿਆਨੀ, ਖੁਸ਼ ਮਨ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰ, ਤਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਅਨੰਦ ਪਾਵਾਂ।" "ਆਪਣੀ ਥਕਾਵਟ ਦੂਰ ਕਰ, ਮੇਰਾ ਉਪਹਾਰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ, ਹੇ ਬਾਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ। ਮੇਰਾ ਪਿਆਰ ਲੈ, ਤੂੰ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੈਂ; ਤੇਰੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਮੈਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ ਹਾਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬਾਂਦਰ ਮੁਖੀ ਨੇ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ; ਮਹਿਮਾਨ-ਨਵਾਜੀ ਹੋ ਚੁਕੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਕੋਈ ਗਿਲਾ ਨਾ ਰੱਖੋ।" "ਕੰਮ ਦੀ ਘੜੀ ਆ ਗਈ ਹੈ, ਤੇ ਦਿਨ ਲੰਘ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਵਚਨ ਦੇ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ; ਹੁਣ ਇੱਥੇ ਰਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਹੱਥ ਲਾਇਆ, ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ, ਤੇ ਹੱਸਦਾ ਹੋਇਆ, ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧ ਗਿਆ।