ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਈ ਤੇ ਫਿਰ ਅੱਗੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ, "ਹੇ ਕਕੁਤਸਥ, ਇਕ ਵਾਰ ਅਯੋਧਿਆ ਵਿੱਚ ਸਗਰ ਨਾਂ ਦਾ ਇਕ ਧਰਮਾਤਮਾ ਰਾਜਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਚਿਰ ਤੋਂ ਸੰਤਾਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਸਗਰ ਦੀ ਵੱਡੀ ਰਾਣੀ ਕੇਸ਼ਿਨੀ ਸੀ, ਜੋ ਵਿਦਰਭ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਧੀ ਤੇ ਬੜੀ ਸਤਵੰਤ ਅਤੇ ਸੱਚੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਦੂਜੀ ਪਤਨੀ ਸੁਮਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਸੁਪਰਨ ਦੀ ਭੈਣ ਤੇ ਅਰਿਸ਼ਟਨੇਮੀ ਦੀ ਧੀ ਸੀ। ਇਹ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਆਪਣੀਆਂ ਦੋਵਾਂ ਪਤਨੀਆਂ ਸਮੇਤ ਵੱਡੀਆਂ ਤਪੱਸਿਆਵਾਂ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਉਹ ਹਿਮਾਲਿਆ ਪਹਾੜ ਦੇ ਭਰਿਗੁ ਪ੍ਰਸਰਵਣ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਗਿਆ। ਸੋ ਸੌ ਸਾਲ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਤਵੰਤ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਭਰਿਗੁ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਅਤੇ ਸਗਰ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਰਾਜਨ, ਤੈਨੂੰ ਮਹਾਨ ਪੁੱਤਰ ਹੋਣਗੇ ਤੇ ਤੇਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਯਸ਼ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਗਾ। ਤੇਰੀ ਇੱਕ ਪਤਨੀ ਤੋਂ ਇਕ ਪੁੱਤਰ ਹੋਵੇਗਾ ਜੋ ਤੇਰਾ ਵੰਸ਼ ਚਲਾਵੇਗਾ, ਤੇ ਦੂਜੀ ਤੋਂ ਸਾਠ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਰ ਹੋਣਗੇ।" ਜਦੋਂ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਇਹ ਕਿਹਾ, ਦੋਵਾਂ ਰਾਣੀਆਂ ਨੇ ਜੋੜੀਆਂ ਹਥੀਂ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਦੱਸੋ ਕਿ ਸਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸ ਤੋਂ ਇਕ ਪੁੱਤਰ ਹੋਵੇ ਤੇ ਕਿਸ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪੁੱਤਰ ਹੋਣ?" ਭਰਿਗੁ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿਤਾ, "ਜੋ ਜਿਹੜਾ ਵਰ ਚਾਹੇ, ਉਹੀ ਮਿਲ ਜਾਵੇ।" ਕੇਸ਼ਿਨੀ ਨੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਇਕ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ ਜੋ ਵੰਸ਼ ਚਲਾਵੇ, ਤੇ ਸੁਮਤੀ ਨੇ ਸਾਠ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਰ ਚੁਣੇ, ਜੋ ਤਾਕਤਵਰ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਣ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ, ਰਾਜਾ ਆਪਣੀਆਂ ਦੋਵਾਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਆ ਗਿਆ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਕੇਸ਼ਿਨੀ ਨੇ ਸਗਰ ਨੂੰ ਇਕ ਪੁੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਅਸਮੰਜਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਸੁਮਤੀ ਨੇ ਇਕ ਲਉਕੀ ਵਰਗਾ ਗਰਭ ਜੰਮਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਫਾੜਣ 'ਤੇ ਸਾਠ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਰ ਨਿਕਲੇ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦਾਈਆਂ ਨੇ ਘਿਉਂ ਦੇ ਘੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਲਿਆ, ਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਉਹ ਸਭ ਜਵਾਨ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਹੋ ਗਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਸਗਰ ਦੇ ਕੋਲ ਸਾਠ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਰ ਹੋ ਗਏ। ਪਰ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਅਸਮੰਜਾ, ਸ਼ਰਾਰਤੀ ਸੀ। ਉਹ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਸਰਯੂ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੰਦਾ ਤੇ ਹੱਸਦਾ ਰਹਿੰਦਾ। ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰੋਂ ਨਿਕਾਲ ਦਿੱਤਾ। ਅਸਮੰਜਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅੰਸ਼ੁਮਾਨ ਸੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਬਲਵਾਨ ਤੇ ਸਭ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਸੀ। ਉਹ ਸਿਆਣਪ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਵਧ ਗਿਆ। ਇਕ ਵਾਰ, ਸਗਰ ਨੇ ਵੱਡਾ ਯਜ੍ਨ ਕਰਨ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂਆਂ ਤੇ ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਵੇਦਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਯਜ੍ਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਹੁਣ, ਹੇ ਰਾਮ, ਇਹ ਮਹਾਨ ਕਥਾ ਸੁਣ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸਗਰ ਦਾ ਸੱਸਰਾ ਹਿਮਵਤ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜ ਪਹੁੰਚੇ, ਦੋਵੇਂ ਪਹਾੜ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਤੱਕਦੇ ਰਹੇ। ਉਥੇ ਹੀ ਉਹ ਯਜ੍ਨ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਥਾਂ ਯਜ੍ਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਥੇ, ਸਗਰ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੇ, ਉਸਦਾ ਪੌਤਰ ਅੰਸ਼ੁਮਾਨ, ਜੋ ਬੜਾ ਧਨੁਰਧਾਰੀ ਸੀ, ਯਜ੍ਨ ਘੋੜਾ ਸੰਭਾਲ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ ਇੱਕ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਯਜ੍ਨ ਦਾ ਘੋੜਾ ਚੁੱਕ ਲਿਆ। ਜਦੋਂ ਘੋੜਾ ਚੋਰੀ ਹੋਇਆ, ਸਭ ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਨੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਯਜ੍ਨ ਦਾ ਘੋੜਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹੇ ਕਕੁਤਸਥ, ਚੋਰ ਨੂੰ ਮਾਰੋ ਤੇ ਘੋੜਾ ਵਾਪਸ ਲਿਆਓ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਯਜ੍ਨ ਅਧੂਰਾ ਰਹਿ ਜਾਵੇਗਾ ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਸਭ ਨੂੰ ਅਪਸ਼ਗੁਨ ਹੋਵੇਗਾ।" ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣਕੇ ਸਗਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਠ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰੋ, ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਕੋਈ ਹੋਰ ਰਸਤਾ ਨਹੀਂ। ਤੁਸੀਂ ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰੋ। ਮੈਂ ਇਸ ਮਹਾਨ ਯਜ੍ਨ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਹਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਤੱਕ ਖੰਗਾਲੋ। ਹਰ ਇਕ ਪੁੱਤਰ ਇਕ-ਇਕ ਯੋਜਨ ਚੌੜਾ ਹਿੱਸਾ ਖੋਦੋ ਤੇ ਘੋੜੇ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲੱਭੋ, ਚੋਰ ਨੂੰ ਲੱਭੋ, ਇਹ ਮੇਰਾ ਹੁਕਮ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸੁਣਾਇਆ, ਤੇ ਕਹਾਣੀ ਅੱਗੇ ਵਧੀ।