ਹਨੂਮਾਨ, ਪਵਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਆਪਣੀ ਪੂੰਛ ਨਾਲ ਗੋਲ ਚੱਕਰ ਬਣਾਈ ਹੋਈ, ਚਮਕਦਾਰ ਚਿੱਟੇ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲਾ, ਇੰਝ ਲਗ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਆਪਣੇ ਤੇਜ ਚਕਰ ਵਿਚ ਘਿਰਿਆ ਹੋਵੇ। ਉਸ ਮਹਾਨ ਵਾਨਰ ਦੀ ਲਾਲ ਚਮਕਦਾਰ ਕਮਰ ਉਸ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਲੱਗ ਰਹੀ ਸੀ ਜੋ ਲਾਲ ਗੇਰੂ ਨਾਲ ਰੰਗਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿਚ ਸਿੰਘ ਸਮਾਨ ਹਨੂਮਾਨ ਸਮੁੰਦਰ ਉੱਤੇ ਛਾਲ ਮਾਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਪਾਸੋਂ ਵੱਗਦੀ ਹਵਾ ਗੱਜਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਵਾਨਰ ਜਿਵੇਂ ਉੱਤਰੀ ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਪੈਂਦੇ ਉਲਕਾ ਪਿੰਡ ਵਾਂਗ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਚਮਕਦਾਰ ਪਿੱਛਲਾ ਹਿੱਸਾ ਸਪਸ਼ਟ ਸੀ। ਹਨੂਮਾਨ, ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਲੰਬਾ ਕਰਕੇ, ਉੱਡਦੇ ਹੋਏ ਅੱਗ ਦੇ ਸੁਲਗਦੇ ਟੁਕੜੇ ਵਾਂਗ ਲਗ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਹਾਥੀ, ਜਿਸਦੇ ਪਾਸੇ ਰੱਸੀ ਬੰਨੀ ਹੋਵੇ। ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਉੱਤੇ ਪਈ ਡੂੰਘੀ ਛਾਂਵ ਨਾਲ, ਉਹ ਵਾਨਰ ਹਵਾ ਨਾਲ ਚਲਦੀ ਕਿਸੇ ਨੌਕਾ ਵਾਂਗ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜੋ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਡੁੱਬੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇ। ਜਿਸ-ਜਿਸ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚ ਉਹ ਮਹਾਨ ਵਾਨਰ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪਾਣੀ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਪਾਣੀ ਉਸਦੇ ਬਲ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਤੇ ਉਤਲ-ਪਤਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਵੱਡੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ, ਪਰਬਤਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਉਚੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਉੱਤੇ ਛਾਲਾਂ ਮਾਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਵਾਨਰ ਦੀ ਹਵਾ ਅਤੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਹਵਾ ਮਿਲ ਕੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਗੂੰਜਦਾ ਸੀ। ਹਨੂਮਾਨ, ਜੋ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿਚ ਸਿੰਘ ਸੀ, ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਖਿੱਚਦਿਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਆਕਾਸ਼ ਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਉੱਡ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀਆਂ ਉਚੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ, ਜੋ ਮੈਰੂ ਤੇ ਮੰਦਰਾਚਲ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦੀਆਂ, ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਗਿਣ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਹਨੂਮਾਨ ਦੀ ਚੋਟ ਨਾਲ ਉੱਠੇ ਪਾਣੀ ਨੇ, ਬੱਦਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਪਸਰੇ ਹੋਏ ਪਤਝੜ ਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਦਿੱਤੀ। ਪਾਣੀ ਵਿਚੋਂ, ਜਿੱਥੇ-ਜਿੱਥੇ ਹਨੂਮਾਨ ਲੰਘਿਆ, ਉੱਥੇ ਮੱਛੀਆਂ, ਮਗਰਮੱਛ, ਕੁੰਭੀਆਂ ਤੇ ਕਛੂਏ ਆਪਣੇ ਆਵਰਨ ਤੋਂ ਖੁਲ੍ਹੇ ਹੋਏ ਦਿਸ ਰਹੇ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸੱਪਾਂ ਨੇ ਹਨੂਮਾਨ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਮਝਣ ਲੱਗ ਪਏ ਕਿ ਇਹ ਗਰੁੜ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਨੂਮਾਨ ਦੀ ਛਾਂ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲਣ ਕਰਕੇ ਦਸ ਯੋਜਨ ਚੌੜੀ ਤੇ ਤੀਹ ਯੋਜਨ ਲੰਮੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਬੜੀ ਸੋਹਣੀ ਲੱਗ ਰਹੀ ਸੀ। ਪਵਨ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਛਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਨਮਕੀਨ ਪਾਣੀ ਉੱਤੇ ਗੂੜ੍ਹੇ ਚਿੱਟੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਲਕੀਰ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਰੀਰ ਵਾਲਾ ਵਾਨਰ, ਹਵਾ ਦੇ ਰਸਤੇ, ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਸਹਾਰੇ, ਉੱਡਦੇ ਹੋਏ ਪੰਖੀ ਵਾਲੇ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਹਨੂਮਾਨ, ਜੋ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉੱਡ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਜਿਧਰੋਂ ਉਹ ਲੰਘਦਾ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਜਿਵੇਂ ਪੱਧੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਦਾ, ਤਾਂ ਰਾਜਾ ਪੰਛੀ ਵਾਂਗ, ਹਵਾ ਨਾਲ ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਹਟਾ ਦਿੰਦਾ। ਚਿੱਟੇ, ਲਾਲ, ਨੀਲੇ ਤੇ ਗੇਰੂ ਰੰਗ ਦੇ ਵੱਡੇ ਬੱਦਲ ਉਸ ਵਾਨਰ ਨਾਲ ਖਿੱਚੇ ਹੋਏ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਬੱਦਲਾਂ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਕੇ ਤੇ ਬਾਹਰ ਆ ਕੇ, ਕਦੇ ਲੁਕਦਾ ਤੇ ਕਦੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ, ਚੰਨ ਵਾਂਗ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਛਾਲ ਮਾਰਦੇ ਵਾਨਰ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ ਤੇ ਚਾਰਣ ਉੱਥੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਸੂਰਜ ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਵਾਨਰ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੂੰ ਛਾਲ ਮਾਰਦੇ ਹੋਏ ਨਹੀਂ ਸਾੜਿਆ, ਤੇ ਹਵਾ ਨੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਰਾਮ ਦੇ ਕੰਮ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਲਈ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਉੱਡ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਪਸਵੀ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਤੇ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਗੰਧਰਵ ਉਸ ਜੰਗਲ ਵਾਸੀ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਗੀਤ ਗਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਨਾਗ, ਯਕਸ਼ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਕਸ਼ਸ ਵੀ, ਉਸ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹਨੂਮਾਨ ਨੂੰ, ਜੋ ਥਕਾਵਟ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਵਡਿਆਈ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਹਨੂਮਾਨ, ਵਾਨਰਾਂ ਵਿਚ ਸਿੰਘ, ਉੱਡ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਸਮੁੰਦਰ, ਜੋ ਇक्षਵਾਕੂ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਕਿ ਜੇ ਮੈਂ ਹਨੂਮਾਨ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾ ਕਰਾਂ, ਤਾਂ ਲੋਕ ਮੇਰੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਨਗੇ। "ਮੈਨੂੰ ਸਾਗਰ, ਜੋ ਇक्षਵਾਕੂ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵੱਲੋਂ ਵਧਾਇਆ ਗਿਆ, ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਹੈ; ਇਹ ਹਨੂਮਾਨ ਵੀ ਇक्षਵਾਕੂਆਂ ਦਾ ਮੰਤਰੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਮੈਂ ਰੋਕਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ।" ਸਮੁੰਦਰ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, "ਮੈਂ ਅਜਿਹਾ ਕਰਾਂ ਕਿ ਇਹ ਵਾਨਰ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਆਰਾਮ ਕਰ ਲਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਅੱਗੇ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰ ਸਕੇ।" ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ, ਸਮੁੰਦਰ ਨੇ ਮੈਨਾ ਪਹਾੜ ਨੂੰ, ਜੋ ਸੋਨੇ ਦੇ ਨਾਭੀ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। "ਤੈਨੂੰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜ ਵੱਲੋਂ, ਇੱਥੇ ਆਸੁਰਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਲਈ ਰੋਕ ਵਜੋਂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।" "ਤੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਸਭ ਪਾਸਿਆਂ, ਉੱਤੇ, ਹੇਠਾਂ ਤੇ ਚਹੁੰਕੰਟ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉੱਠ। ਹਨੂਮਾਨ, ਜੋ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿਚ ਸਿੰਘ ਹੈ, ਰਾਮ ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇक्षਵਾਕੂ ਵੰਸ਼ ਮੇਰੀ ਇੱਜ਼ਤ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਹੈ, ਤੇ ਤੂੰ ਵੀ ਉਸਦੀ ਆਦਰ ਕਰ।" "ਸਾਡੀ ਮਦਦ ਕਰ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਾਡਾ ਕੰਮ ਰੁਕ ਨਾ ਜਾਵੇ; ਕਿਉਂਕਿ ਅਧੂਰਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਨਾਲ ਧਰਮਵਾਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਾਣੀ ਵਿਚੋਂ ਉੱਠ, ਤੇ ਇਸ ਵਾਨਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਆਰਾਮ ਕਰਨ ਦੇ; ਇਹ ਸਾਡਾ ਮਹਿਮਾਨ ਹੈ, ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਛਾਲ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਹੇ ਮੈਨਾ, ਆਪਣੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਸ਼ਿਖਰਾਂ ਨਾਲ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਗੰਧਰਵ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹਨੂਮਾਨ ਨੂੰ ਆਰਾਮ ਦੇਣ ਦੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਅੱਗੇ ਵਧ ਸਕੇ।" "ਕਕੁਤਸਥ ਦੀ ਦਇਆ, ਸੀਤਾ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਤੇ ਵਾਨਰ ਮੁਖੀ ਦੇ ਉੱਦਮ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਤੈਨੂੰ ਉੱਠਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।" ਇਹ ਸੁਣਕੇ, ਸੋਨੇ ਵਾਲੇ ਮੈਨਾ ਪਹਾੜ, ਵੱਡੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਤੇ ਲਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਨਮਕੀਨ ਪਾਣੀ ਵਿਚੋਂ ਤੁਰੰਤ ਉੱਠ ਆਇਆ।