ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ, ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਨਿਸਚਯ ਕਰਕੇ, ਬੜੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉੱਡ ਪਏ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਗਰੁੜ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝਦੇ ਹੋਏ, ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਖੜੇ ਹੋ ਕੇ ਉੱਚੀ ਛਾਲ ਮਾਰੀ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਨੇ ਜੋਰ ਨਾਲ ਛਾਲ ਮਾਰੀ, ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਉੱਗੇ ਹੋਏ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਟਹਿਣੀਆਂ ਅੰਦਰ ਵੱਲ ਖਿੱਚ ਲੀਆਂ ਅਤੇ ਹਨੁਮਾਨ ਦੇ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਉੱਡ ਗਏ। ਉਹ ਦਰੱਖਤ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਫੁੱਲ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ ਅਤੇ ਮਧੁਰਾ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਪੰਛੀ ਬੈਠੇ ਸਨ, ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉੱਡ ਗਏ। ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਉਹ ਦਰੱਖਤ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਏ ਰਹੇ, ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰ ਲੰਮੇ ਯਾਤਰਾ 'ਤੇ ਨਿਕਲੇ ਹੋਏ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਵੱਡੇ ਦਰੱਖਤ, ਹਨੁਮਾਨ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਉਖੜ ਗਏ, ਅਤੇ ਉਹ ਉਸ ਬਾਂਦਰ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਏ ਰਹੇ, ਜਿਵੇਂ ਫੌਜ ਆਪਣੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਲਦੀਆਂ ਟਹਿਣੀਆਂ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਪਹਾੜ ਵਰਗਾ ਆਕਾਰ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ, ਦੇਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਅਦਭੁਤ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਬਣ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਦਰੱਖਤ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜੜਾਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਨ, ਡਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਲੂਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਮਹੇਂਦਰ ਪਹਾੜ ਵਾਰੁਣ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਕਲੀਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਹੋਏ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਐਸਾ ਚਮਕਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਜुगਨੂਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਬੱਦਲ ਹੋਵੇ। ਹਨੁਮਾਨ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਫੁੱਲ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ, ਜੋ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵਿੱਖਰ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਮਿੱਤਰ ਵਿਦਾ ਹੋ ਕੇ ਵਾਪਸ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗਾ ਢੇਰ, ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਦੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਹਿਲਦਾ ਹੋਇਆ, ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਸਮੁੰਦਰ 'ਤੇ ਪੈ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਹਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਤਾਰਿਆਂ ਵਾਲੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਚਮਕਣ ਲੱਗਾ। ਸੁਗੰਧਿਤ ਅਤੇ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਾਰਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾਏ ਹੋਏ, ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਉਭਰਦੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਬਿਜਲੀ ਦੀਆਂ ਲੜੀਆਂ ਹੋਣ। ਪਾਣੀ, ਹਨੁਮਾਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਵਿੱਖਰੇ ਹੋਏ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕ ਗਿਆ, ਜੋ ਤਾਰਿਆਂ ਜਾਂ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦੇ ਦੀਆਂ ਦੀਆਂ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦੇ। ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਦੇ ਖਿੱਚੇ ਹੋਏ ਬਾਂਹ, ਐਸੇ ਲੱਗਦੇ ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੋਂ ਪੰਜ ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ ਦੋ ਅਜਗਰ ਨਿਕਲ ਰਹੇ ਹੋਣ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਬਾਂਦਰ ਐਸਾ ਚਮਕਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਵੱਡੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਪੀ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਪੀਣ ਦੀ ਤਲਬ ਰੱਖਦਾ ਹੋਵੇ। ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ, ਹਵਾ ਦੇ ਰਾਹ 'ਤੇ ਚਮਕਦੀਆਂ, ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਤਿੱਖੀਆਂ, ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਲੱਗੀਆਂ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਭੜਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ, ਗੋਲ, ਪੀਲੀਆਂ ਅੱਖਾਂ, ਚੰਨ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਟਿਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਚਿਹਰਾ, ਲਾਲ ਨੱਕ ਨਾਲ, ਐਸਾ ਲੱਗਦਾ ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਦੀ ਚਕਤੀ ਸੰਧਿਆ ਵੇਲੇ ਛੋਹ ਲੈ ਰਹੀ ਹੋਵੇ। ਉੱਡਦੇ ਹੋਏ ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਦੀ ਪੂੰਛ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਦੇ ਧਵਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ, ਵਾਯੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਪੂੰਛ ਦੇ ਘੇਰੇ ਅਤੇ ਚਮਕਦੀਆਂ ਸਫੈਦ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ, ਸੂਰਜ ਆਪਣੇ ਹਾਲੇ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਲੱਗਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਬਾਂਦਰ, ਆਪਣੀ ਲਾਲ ਕਮਰ ਨਾਲ, ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਲਾਲ ਗੇਰੂ ਲੱਗਣ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ, ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੇ ਸਿੰਘ, ਸਮੁੰਦਰ 'ਤੇ ਛਾਲ ਮਾਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਸੋਂ ਹਵਾ ਗੁਜ਼ਰਦੀ ਹੋਈ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਗੜਗੜਾਹਟ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਸੀ। ਉੱਤਰ ਦੇ ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਜਿਵੇਂ ਉਲਕਾ ਪਤਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੀਕ ਸਪਸ਼ਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਵੱਡਾ ਬਾਂਦਰ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ, ਖਿੱਚੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਉੱਡਦੇ ਹੋਏ, ਜਿਵੇਂ ਉਡਦੀ ਹੋਈ ਅੱਗ ਦੀ ਲੱਕੀ ਹੋਵੇ, ਵੱਡੇ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦੇ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਪਾਸਲੀਆਂ 'ਤੇ ਰੱਸੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਉਪਰ ਪਿਆ ਡੂੰਘਾ ਸਾਇਆ, ਹਵਾ ਨਾਲ ਚਲਦੀ ਹੋਈ ਕਿਸੇ ਨੌਕਾ ਵਾਂਗ, ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ ਹੋਈ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਜਿੱਥੇ-ਜਿੱਥੇ ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਸਮੁੰਦਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਦੇ, ਓਸ ਜਗ੍ਹਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਪਾਗਲ ਹੋਈ ਦਿਸਦੀ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਬਾਂਦਰ, ਵੱਡੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ ਉੱਚੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ 'ਤੇ ਛਾਲ ਮਾਰਦੇ ਰਹੇ। ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੀ ਹਵਾ ਅਤੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਹਵਾ ਮਿਲ ਕੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਜੋ ਡਰਾਉਣੀ ਗੂੰਜ ਕਰਦਾ। ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ, ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੇ ਤੀਗਰ, ਲੂਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਖਿੱਚਦੇ ਹੋਏ, ਆਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਵਿੱਖਰਦੇ ਹੋਏ ਲੱਗਦੇ। ਉਹ ਵੱਡੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ, ਮਹਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ, ਜੋ ਮੇਰੂ ਅਤੇ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਉੱਚੀਆਂ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੰਘਦੇ ਹੋਏ, ਗਿਣਦੇ ਹੋਏ ਪਾਰ ਕਰ ਗਏ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦੇ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਬੱਦਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਪਸਰੇ ਹੋਏ ਸ਼ਰਦ ਰੁੱਤ ਦੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ। ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਕ, ਮਗਰਮੱਛ, ਮੱਛੀਆਂ ਅਤੇ ਕਛੂਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਉਭਰ ਆਏ, ਜਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਵਰਨ ਤੋਂ ਖੁਲ ਗਏ ਹੋਣ। ਜਦੋਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਸੱਪਾਂ ਨੇ ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਨੂੰ ਉਡਦੇ ਹੋਏ ਦੇਖਿਆ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਗਰੁੜ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਦੀ ਛਾਂ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉੱਡਦਿਆਂ, ਦਸ ਯੋਜਨ ਚੌੜੀ ਅਤੇ ਤੀਹ ਯੋਜਨ ਲੰਬੀ, ਸੁੰਦਰ ਲੱਗ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹ ਛਾਂ, ਵਾਯੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਲੱਗੀ, ਲੂਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ 'ਤੇ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਗੂੜ੍ਹੇ, ਸਫੈਦ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਲੀਕ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਬਾਂਦਰ, ਵੱਡੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲਾ, ਹਵਾ ਦੇ ਰਾਹ 'ਤੇ ਅਸਮਰਥਿਤ, ਪੰਖ ਵਾਲੇ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ, ਬਾਂਦਰ-ਹਾਥੀ, ਜਿੱਥੇ-ਜਿੱਥੇ ਗਏ, ਉਸ ਰਾਹ 'ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਪਿਆਲਿਆਂ ਵਾਂਗ ਹੋ ਗਿਆ। ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ, ਜਦੋਂ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘ ਰਹੇ ਸਨ, ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵਾਂਗ, ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਨੂੰ ਵਾਯੂ ਵਾਂਗ ਉਡਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਵੱਡੇ ਬੱਦਲ, ਸਫੈਦ, ਲਾਲ, ਨੀਲੇ ਅਤੇ ਮਧਰ ਰੰਗ ਦੇ, ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਨਾਲ ਖਿੱਚੇ ਹੋਏ, ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਦਾਖਲ ਹੋ ਕੇ ਅਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਨਿਕਲ ਕੇ, ਚੰਨ ਵਾਂਗ ਕਦੇ ਲੁਕਦੇ, ਕਦੇ ਦਿਸਦੇ। ਉਸ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉੱਡਦੇ ਬਾਂਦਰ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਦੇਵਤਾ, ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਚਾਰਣ ਉਥੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਦੀ ਛਾਲ, ਆਕਾਸ਼, ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ 'ਤੇ ਅਦਭੁਤ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਬਣੀ, ਜਿਸ ਦੇਖ ਕੇ ਸਭ ਵਿਅਕਤੀ, ਜੀਵ ਅਤੇ ਦੇਵਤਾ ਅਚੰਭਿਤ ਹੋ ਗਏ।