ਤਾਕਤਵਾਨ ਅਤੇ ਅਟੱਲ ਹਨੁਮਾਨ ਸੁਹਾਵਣੀਆਂ ਹਰੀ-ਭਰੀਆਂ ਘਾਹੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਘੁੰਮਦੇ, ਜਿੱਥੇ ਜਗਮਗਾਉਂਦੇ ਪੱਥਰ ਬਿੱਲੀ ਦੀ ਅੱਖ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਥਾਵਾਂ ਤਾਂ ਪਾਣੀ ਵਰਗੀਆਂ ਲੱਗਦੀਆਂ ਸਨ। ਉਹ ਜਿੱਥੇ-ਜਿੱਥੇ ਜਾਂਦੇ, ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਉੱਡਾ ਦਿੰਦੇ, ਆਪਣੇ ਛਾਤੀ ਨਾਲ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨੂੰ ਟੋੜਦੇ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾ ਦਿੰਦੇ, ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਡੇ ਸਿੰਘ ਵਾਂਗ ਚਲਦੇ। ਉਹ ਖੁਦ ਕੁਦਰਤੀ ਬਣੇ ਨਿਰਮਲ ਨੀਲੇ, ਲਾਲ, ਮੰਜੀਠੀ, ਕਮਲ ਰੰਗ ਦੇ, ਚਿੱਟੇ ਤੇ ਕਾਲੇ ਖਣਿਜਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਜੋ ਬਿਲਕੁਲ ਦਾਗ ਰਹਿਤ ਸਨ। ਉਹ ਥਾਂ ਸਦਾ ਰੂਪ ਬਦਲਣ ਵਾਲੇ ਯਕਸ਼, ਕਿੰਨਰ, ਗੰਧਰਵ, ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਵਰਗੇ ਜੀਵਾਂ ਅਤੇ ਨਾਗਾਂ ਦੀ ਟੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਰਹਿੰਦੀ। ਉਥੇ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਪਹਾੜ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਹੇਠਾਂ, ਚੰਗੇ ਨਾਗਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਨੁਮਾਨ ਖੜਾ ਸੀ, ਜੋ ਜਲ ਵਿੱਚ ਨਾਗ ਵਾਂਗ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਸੂਰਜ, ਇੰਦਰ, ਵਾਯੂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਵਾਯੂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਸਲਾਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਜਾਣ ਦੀ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਜਦੋ ਵਧੀਆ ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਹਨੁਮਾਨ ਨੂੰ ਜੰਪ ਲਈ ਤਿਆਰ ਦੇਖਿਆ, ਉਹ ਰਾਮ ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਵਧ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਜੁਆਰ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਫੁੱਲਦਾ ਹੈ। ਆਪਣਾ ਅਥਾਹ ਸਰੀਰ ਕਰਕੇ, ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਜੰਪ ਵਿੱਚ ਪਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਤੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਦਬਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਪਹਾੜ, ਵਾਨਰ ਦੀ ਦਬਾਅ ਨਾਲ, ਝਟਕਿਆਂ ਨਾਲ ਕੰਬਣ ਲੱਗਿਆ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲ ਝੜ ਪਏ। ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਸੁਗੰਧਤ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਪਹਾੜ ਹਰ ਪਾਸੇ ਢੱਕ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਪੂਰਾ ਪਹਾੜ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਵੇ। ਹਨੁਮਾਨ ਦੀ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਦਬਾਏ ਹੋਏ, ਪਹਾੜ ਵਿੱਚੋਂ ਪਾਣੀ ਵਗਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਬਿਲਕੁਲ ਗਰਭੀਲੇ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ। ਉਹ ਮਹਿੰਦਰ ਪਹਾੜ, ਵੱਡੇ ਵਾਨਰ ਦੀ ਦਬਾਅ ਨਾਲ, ਸੋਨੇ, ਕਾਜਲ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਛੱਡਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਪਹਾੜ ਨੇ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਪੱਥਰ ਵੀ ਛੱਡੇ, ਤੇ ਵਿਚਕਾਰ ਭੜਕਦੀਆਂ ਲਕੀਰਾਂ ਨਾਲ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਲੱਗਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਜਦ ਪਹਾੜ ਦਬਾਇਆ ਗਿਆ, ਉਸਦੇ ਅੰਦਰ ਲੁਕਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਅਣੋਖੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਕਰਦੇ ਬਾਹਰ ਆ ਗਏ। ਉਹ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਗੜਬੜ, ਜੋ ਪਹਾੜ ਦੀ ਦਬਾਅ ਨਾਲ ਹੋਈ, ਧਰਤੀ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਗਈ। ਚੌੜੇ ਸਿਰ ਵਾਲੇ ਨਾਗ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੱਥੇ ਤੇ ਸਵਸਤਿਕ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਸੀ, ਭਿਆਨਕ ਅੱਗ ਉਗਲਣ ਲੱਗੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਪੱਥਰਾਂ ਨੂੰ ਚੀਰਣ ਲੱਗੇ। ਉਹ ਪੱਥਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਹਿਰੀਲੇ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਚੜ੍ਹੇ ਨਾਗਾਂ ਨੇ ਕਟਿਆ, ਅੱਗ ਨਾਲ ਭੜਕਣ ਲੱਗ ਪਏ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਟੁੱਟ ਗਏ। ਉਹ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਉੱਗਣ ਵਾਲੀਆਂ ਜ਼ਹਿਰ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਗੁਣ ਵਾਲੀਆਂ ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ ਵੀ, ਨਾਗਾਂ ਦੇ ਜ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਨਾ ਕਰ ਸਕੀਆਂ। ਆਸਪਾਸ ਦੇ ਤਪੱਸਵੀ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਏ ਕਿ “ਇਹ ਪਹਾੜ ਕਿਸੇ ਅਲੌਕਿਕ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਟੁੱਟ ਰਿਹਾ ਹੈ,” ਤੇ ਡਰ ਕੇ, ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਸਮੇਤ ਭੱਜ ਗਏ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਪਿਆਲਿਆਂ, ਕੀਮਤੀ ਕਟੋਰੀਆਂ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਜਾਮ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਹੀ ਛੱਡ ਗਏ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਿਠਾਈਆਂ, ਖਾਣ-ਪੀਣ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਾਸ, ਸਾਂਡਾਂ ਦੀਆਂ ਖਾਲਾਂ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਮੁਠੀ ਵਾਲੀਆਂ ਤਲਵਾਰਾਂ ਵੀ ਛੱਡ ਗਏ। ਹਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ, ਲਾਲ ਗੁਲਾਬ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸੁਗੰਧਤ ਲੇਪ ਲਗਾਏ ਹੋਏ, ਲਾਲ ਤੇ ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਉਹ ਆਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਚੜ੍ਹ ਗਏ। ਔਰਤਾਂ, ਗਲੇ, ਪੈਰਾਂ, ਹੱਥਾਂ ਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ, ਆਪਣੇ ਪਿਆਰਿਆਂ ਨਾਲ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਖੜੀਆਂ, ਹੈਰਾਨ ਤੇ ਮੁਸਕਰਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਵਿਦਿਆਧਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਆਪਣੀ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਦਿਖਾਉਂਦੇ, ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਖੜੇ ਹੋਏ, ਪਹਾੜ ਵੱਲ ਨਿਹਾਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਸਮੇਂ, ਸੁਧ ਮਨ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਚਾਰਣਾਂ ਅਤੇ ਸਿੱਧਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਸੁਣੀਆਂ, ਜੋ ਨੀਲੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਖੜੇ ਸਨ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ, “ਇਹ ਹਨੁਮਾਨ, ਵਾਯੂ ਪੁੱਤਰ, ਪਹਾੜ ਵਰਗਾ, ਭਾਰੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ, ਸਮੁੰਦਰ, ਜੋ ਵਰੁਣ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਹੈ, ਪਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਰਾਮ ਅਤੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਖਾਤਰ ਇਹ ਅਸੰਭਵ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪਾਰ, ਜੋ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਔਖਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਪਹੁੰਚਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।” ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਦਿਆਧਰਾਂ ਤੇ ਤਪੱਸਵੀਆਂ ਨੇ, ਉਸ ਅਥਾਹ ਵਾਨਰ ਮੁਖੀ ਨੂੰ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਖੜਾ ਦੇਖਿਆ। ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰੋਆਂ ਖੜੇ ਕਰ ਲਏ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਕੰਬਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਤੇ ਬਿਜਲੀ ਵਾਲੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜਦੀਆਂ ਗੱਜਣੀਆਂ ਕਰਦਿਆਂ ਬਲਕਾਰਾ ਮਾਰਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਲੰਮੀ ਪੂੰਛ, ਰੋਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ, ਲਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੋੜੀ ਹੋਈ, ਉਹ ਜੰਪ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਕੇ ਇਉਂ ਹਿਲਾਈ ਜਿਵੇਂ ਗਰੁੜ ਪੰਛੀ ਸੱਪ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਪੂੰਛ, ਪਿੱਛੇ ਵੱਲ ਲਪੇਟੀ ਹੋਈ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹਿਲਦੀ, ਵੱਡੇ ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਲੱਗ ਰਹੀ ਸੀ, ਜੋ ਗਰੁੜ ਵੱਲੋਂ ਉੱਡਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਵਾਨਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਾਹਾਂ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਲੋਹੇ ਦੇ ਸੰਡਿਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਸਨ, ਆਪਣੀ ਕਮਰ ਵੱਲ ਲਿਆਈਆਂ ਅਤੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਮੋੜ ਲਿਆ। ਆਪਣੇ ਹੱਥ, ਗਰਦਨ ਅਤੇ ਸਾਰੀ ਤਾਕਤ ਇਕੱਠੀ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸ਼ਕਤੀ, ਉਰਜਾ ਅਤੇ ਬਲ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਦੂਰ ਤੱਕ ਰਾਹ ਵੇਖਦਾ, ਨਜ਼ਰ ਉੱਤੇ ਟਿਕਾਈ ਹੋਈ, ਸਾਹ ਅੰਦਰ ਰੋਕ ਕੇ, ਆਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਤੱਕਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਠੀਕ ਰੱਖ ਕੇ, ਮਹਾਂਬਲੀ ਹਨੁਮਾਨ, ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਆਪਣੇ ਕੰਨ ਦਬਾ ਕੇ, ਜੰਪ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਵਧੀਆ ਵਾਨਰ, ਬਾਕੀ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗਾ, “ਜਿਵੇਂ ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ ਰਾਮ ਦਾ ਤੀਰ, ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼, ਛੱਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਮੈਂ ਰਾਵਣ ਦੀ ਲੰਕਾ ਵੱਲ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਜੇਕਰ ਮੈਂ ਉਥੇ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖ ਸਕਿਆ, ਤਾਂ ਏਸੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ, ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਲਗਾ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਜਾਂ ਫਿਰ, ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਵਾਪਸ ਲਿਆਵਾਂਗਾ; ਹਰ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ, ਸੀਤਾ ਸਮੇਤ ਵਾਪਸ ਆਵਾਂਗਾ।