ਜਦੋਂ ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਮਹਾਂਬਲਸ਼ਾਲੀ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਦਬਾਇਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਹਾੜ ਸ਼ੇਰਾਂ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜ ਉਠਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਹਾਥੀ ਚੀਖਦਾ ਹੋਵੇ। ਉਸ ਪਹਾੜ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਉਖੜ ਗਈਆਂ, ਵੱਡੇ ਦਰੱਖ਼ਤ ਹਿਲ ਗਏ, ਹਿਰਣ ਅਤੇ ਹਾਥੀ ਡਰ ਕੇ ਭੱਜ ਪਏ, ਅਤੇ ਪਹਾੜ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ ਪਾਣੀ ਦੇ ਚਸ਼ਮੇ ਵਗਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਉੱਥੇ ਗੰਧਰਵ ਜੋੜੇ, ਮਦਿਰਾ ਨਾਲ ਉਤਸ਼ਾਹਤ, ਉੱਡਦੇ ਪੰਛੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਧਰਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵੀ ਉਲਝਣ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ। ਉਸ ਪਹਾੜ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪਲੇਟੂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਵੱਡੇ ਸੱਪ ਆਪਣੇ ਬਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲੁਕ ਗਏ, ਅਤੇ ਚੋਟੀਆਂ ਤੇ ਪੱਥਰ ਉਥਲੇ ਹੋ ਗਏ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਸੱਪ ਅੱਧੇ-ਬਾਹਰ ਆ ਕੇ ਫੂੰਕਾਰ ਮਾਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਪਹਾੜ ਇਉਂ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ। ਡਰੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਘਬਰਾਏ ਹੋਏ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਡਿੱਗ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਅਤੇ ਪਹਾੜ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਇਉਂ ਡਿੱਗ ਪਿਆ ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਯਾਤਰੀ ਆਪਣੀ ਟੋਲੀ ਤੋਂ ਵਿੱਛੁੜ ਜਾਵੇ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸੋਚ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਬੀਰ ਹਨੁਮਾਨ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਵੀਰਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਲੰਕਾ ਵੱਲ ਲੈ ਗਿਆ। ਇਥੋਂ ਸੁੰਦਰ ਕਾਂਡ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹਨੁਮਾਨ, ਜੋ ਅਸੰਭਵ ਤੇ ਅਦੁੱਤੀਯ ਕਾਰਜ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਤੇ ਗਰਦਨ ਉੱਚੀ ਕਰਕੇ ਇਉਂ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੋਵੇ। ਫਿਰ ਉਹ ਮਹਾਬਲੀ ਤੇ ਅਡੋਲ ਮਨ ਵਾਲਾ ਹਨੁਮਾਨ, ਹਰੇ-ਭਰੇ ਮੈਦਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜੋ ਬਿਲਕੁਲ ਬਿੱਲੀ ਦੀ ਅੱਖਾਂ ਜਿਹੇ ਰਤਨਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਜਲ-ਸਰੂਪ ਥਾਵਾਂ ਵਰਗੇ ਦਿਸ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਉਡਾਉਂਦਾ, ਆਪਣੇ ਸੀਨੇ ਨਾਲ ਦਰੱਖ਼ਤ ਤੋੜਦਾ, ਅਤੇ ਕਈ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਡਿੱਗਾਉਂਦਾ, ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਪਹਾੜ ਕੁਦਰਤੀ ਨੀਲੇ, ਲਾਲ, ਮੰਜੀਠੀ, ਕਮਲ ਵਰਗੇ ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਸ਼ੁੱਧ ਖਣਿਜਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਚਿੱਟੇ ਤੇ ਕਾਲੇ ਰੰਗਾਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਕੁਦਰਤ ਨੇ ਆਪ ਹੀ ਬਣਾਏ ਤੇ ਨਿਰਮਲ ਸਨ। ਉਹ ਪਹਾੜ ਸਦਾ ਰੂਪ ਬਦਲਣ ਵਾਲੇ ਯਕਸ਼, ਕਿੰਨਰ, ਗੰਧਰਵ, ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਨਾਗਾਂ ਨਾਲ ਵੱਸਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉੱਥੇ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਪਹਾੜ ਦੇ ਤਲ ਉੱਤੇ, ਚੰਗੇ ਨਾਗਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਵਧੀਆ ਵਾਨਰ ਹਨੁਮਾਨ ਖੜਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਜਲ ਵਿੱਚ ਸੱਪ ਹੋਵੇ। ਉਸ ਨੇ ਸੂਰਜ, ਇੰਦਰ, ਵਾਯੂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜ ਕੇ ਹੱਥ ਜੋੜੇ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਰਵਾਨਗੀ ਵੱਲ ਲਾਇਆ। ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੁੰਹ ਕਰਕੇ, ਵਾਯੂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਜਾਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਛਲਾਂਗ ਲਾਉਣ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਯ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਹਨੁਮਾਨ ਰਾਮ ਚੰਦ੍ਰ ਜੀ ਦੇ ਕਾਰਜ ਲਈ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਆਪਣਾ ਅਪਾਰ ਸਰੀਰ ਕਰਕੇ, ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਛਲਾਂਗ ਵਿੱਚ ਪਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਅਤੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਦਬਾਇਆ। ਉਸ ਵਾਨਰ ਦੇ ਦਬਾਉਣ ਨਾਲ ਪਹਾੜ ਝੱਟਕਿਆਂ ਨਾਲ ਕੰਬ ਗਿਆ ਤੇ ਸਾਰੇ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਦਰੱਖ਼ਤਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲ ਝੜ ਪਏ। ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਸੁਗੰਧਤ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਪਹਾੜ ਹਰ ਪਾਸੇ ਢੱਕ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਪੂਰਾ ਪਹਾੜ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਵੇ। ਉਸ ਦੀ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਦਬਾਉਣ ਨਾਲ, ਪਹਾੜ ਵਿੱਚੋਂ ਪਾਣੀ ਵਗਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਹਾਥੀ ਹੋਵੇ। ਮਹਾਬਲੀ ਹਨੁਮਾਨ ਦੇ ਦਬਾਉਣ ਨਾਲ, ਮਹੇਂਦਰ ਪਹਾੜ ਵਿਚੋਂ ਸੋਨਾ, ਅੰਜਨ ਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਚਸ਼ਮੇ ਨਿਕਲ ਆਏ। ਪਹਾੜ ਨੇ ਵੱਡੇ ਪੱਥਰ ਸੁੱਟੇ, ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਦੀ ਲੀਕਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਜਿਵੇਂ ਧੂੰਏਂ ਵਾਲੀ ਅੱਗ ਹੋਵੇ। ਉਸ ਵਾਨਰ ਦੇ ਦਬਾਉਣ ਨਾਲ, ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲੁਕੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੇ ਅਜੀਬ ਅਵਾਜ਼ਾਂ ਕੱਢੀਆਂ। ਪਹਾੜ ਦੇ ਕੰਬਣ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਹਲਚਲ ਧਰਤੀ, ਦਿਸਾਵਾਂ ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜ ਗਈ। ਵਿਸ਼ਾਲ ਸੱਪ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੱਥੇ ਤੇ ਸਵਸਤਿਕਾ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਸਨ, ਉੱਗਣੀ ਅੱਗ ਛੱਡ ਰਹੇ ਸਨ ਤੇ ਪੱਥਰਾਂ ਨੂੰ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਚੀਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਪੱਥਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੇ ਸੱਪਾਂ ਨੇ ਡੰਸਿਆ, ਅੱਗ ਨਾਲ ਭੜਕ ਉਠੇ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਗਏ। ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਉੱਗੀਆਂ ਦਵਾਈ ਵਾਲੀਆਂ ਜੜੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ ਨੂੰ ਨਿਵਾਰ ਨਾ ਸਕੀਆਂ। ਜਦੋਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, "ਇਹ ਪਹਾੜ ਕਿਸੇ ਅਲੌਕਿਕ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਟੁੱਟ ਰਿਹਾ ਹੈ," ਤਾਂ ਉਹ ਡਰ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਲੈ ਕੇ ਭੱਜ ਪਏ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਦਰੂ ਦੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਪਿਆਲੇ, ਕੀਮਤੀ ਕਟੋਰੇ, ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਗੋਬਲੇ ਛੱਡ ਗਏ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਿਠਾਈਆਂ, ਭੋਜਨ, ਮਾਸ, ਸਾਂਡਾਂ ਦੀਆਂ ਖਾਲਾਂ, ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਵੀ ਉੱਥੇ ਹੀ ਰਹਿ ਗਏ। ਸੁੰਦਰ ਗਲੇ ਦੇ ਹਾਰ, ਲਾਲ ਮਾਲਾਵਾਂ, ਲਾਲ ਲਗਾਈਆਂ ਤੇ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਚੂਰ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹ ਗਏ। ਔਰਤਾਂ, ਗਲਿਆਂ, ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਗਹਿਣੇ ਪਾ ਕੇ, ਅਪਨੇ ਪਿਆਰਿਆਂ ਨਾਲ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਖੜੀਆਂ, ਆਸ਼ਚਰਜ ਤੇ ਹਾਸਾ ਕਰਦੀਆਂ ਦਿਸਦੀਆਂ ਸਨ। ਵਿਦਿਆਧਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿਖਾ ਰਹੇ ਸਨ ਤੇ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਨਿਹਾਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉੱਥੇ ਖੜੇ ਸ਼ੁੱਧ ਮਨ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਚਾਰਣ ਤੇ ਸਿੱਧਾਂ ਦੀਆਂ ਅਵਾਜ਼ਾਂ ਸੁਣੀਆਂ, ਜੋ ਨੀਲੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਖੜੇ ਸਨ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਕਹਿ ਰਹੇ ਸਨ, "ਇਹ ਹਨੁਮਾਨ, ਵਾਯੂ ਪੁੱਤਰ, ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ, ਜੋ ਕਿ ਵਰੁਣ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਹੈ, ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਰਾਮ ਅਤੇ ਵਾਨਰਾਂ ਲਈ ਇਹ ਅਸੰਭਵ ਕਾਰਜ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪਾਰ, ਜੋ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ, ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।" ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਦਿਆਧਰ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ, ਉਸ ਅਪਾਰ ਹਨੁਮਾਨ ਨੂੰ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਦੇਖਿਆ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਵਾਲ ਉਤਲੇ ਕਰਕੇ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਕੰਬ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤੇ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜਦਾ ਹੋਇਆ ਮਹਾਨ ਨਾਦ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਲੰਮੀ, ਵਾਲਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ ਪੂਛ ਨੂੰ ਲਹਿਰਾ ਕੇ, ਉਹ ਛਲਾਂਗ ਲਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਪੰਛੀਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੱਪ ਨੂੰ ਫੜ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਅਦੁੱਤੀਯ ਸ਼ਕਤੀ, ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ, ਰਾਮ ਕਾਰਜ ਲਈ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਲਈ।