ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ, “ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਕਾਰਤਿਕੇਯ ਹੋਵੇਗਾ; ਉਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਡਾ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਵੇਗਾ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।” ਇਸ ਵਚਨ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਜੋ ਭ੍ਰੂਣ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਵਿੱਚੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਚਮਕਦਾਰ ਦੇਹ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਵਾਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਕੰਦ ਵੀ ਕਿਹਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਭ੍ਰੂਣ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਿਆ ਸੀ; ਹੇ ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ਜ, ਕਾਰਤਿਕੇਯ, ਜੋ ਮਹਾਬਲੀ ਅਤੇ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਕ੍ਰਿਤਿਕਾਵਾਂ ਦਾ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਦੁਧ ਆਇਆ; ਛੇ ਮੂੰਹ ਵਾਲਾ ਕਾਰਤਿਕੇਯ, ਛੇ ਮਾਵਾਂ ਦੇ ਛਾਤੀ ਵਿੱਚੋਂ ਦੁਧ ਲਿਆ। ਇਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ, ਨਰਮ ਦੇਹ ਵਾਲਾ, ਪਰ ਮਹਾਬਲੀ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਲ ਨਾਲ ਦੈਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਤੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਈ। ਫਿਰ, ਅਗ्नਿ ਦੇ ਨੇਤ੍ਰਤਵ ਹੇਠ, ਸਾਰੇ ਅਮਰ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਦਾ ਸਨਾਧਕ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ। ਹੇ ਰਾਮਾ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਗੰਗਾ ਅਤੇ ਉਸ ਸੁਭਾਗੀ ਅਤੇ ਮੁਬਾਰਕ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕਥਾ ਸੁਣਾਈ ਹੈ। ਹੇ ਕਕੁਤਸਥ, ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕਾਰਤਿਕੇਯ ਦੀ ਭਕਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਪੋਤਿਆਂ ਨਾਲ ਸੁਭਾਗੀ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਸਕੰਦ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਗਾ। ਇੱਥੇ ਬਾਲਕਾਂਡ ਦੇ ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਸਤਾਈਸਵੇਂ ਸਰਗ ਦਾ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਬਾਲਕਾਂਡ ਦੇ ਅਠਤੀਸਵੇਂ ਸਰਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਮਿੱਠੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਕਥਾ ਸੁਣਾ ਕੇ, ਫਿਰ ਕਕੁਤਸਥ ਨੂੰ ਹੋਰ ਬਾਤਾਂ ਦੱਸਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। “ਹੇ ਵੀਰ, ਇਕ ਵਾਰੀ ਅਯੋਧਿਆ ਦੇ ਰਾਜਾ ਸਗਰ ਸੀ, ਜੋ ਧਰਮਵਾਨ ਅਤੇ ਨਿਰਪੱਖ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਸੀ ਤੇ ਉਹ ਨਿਸ਼ੰਤਾਨ ਸੀ। ਹੇ ਰਾਮਾ, ਸਗਰ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਰਾਣੀ ਕੇਸ਼ਿਨੀ ਸੀ, ਜੋ ਵਿਦਰਭ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਧੀ ਸੀ, ਨੇਕ ਅਤੇ ਸੱਚੀ। ਦੂਜੀ ਪਤਨੀ ਸੁਮਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਸੁਪਰਣ ਦੀ ਭੈਣ ਅਤੇ ਅਰਿਸ਼ਟਨੇਮੀ ਦੀ ਧੀ ਸੀ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਦੋਨੋ ਪਤਨੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਹਿਮਵਤ ਪਹਾੜ ਦੇ ਭ੍ਰਿਗੁ ਪ੍ਰਸਰਵਣ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਤਪ ਕਰਣ ਲੱਗਾ। ਸੌ ਸਾਲ ਬੀਤ ਗਏ, ਫਿਰ ਸਤਿਆਚਾਰੀ ਭ੍ਰਿਗੁ ਰਿਸ਼ੀ, ਤਪਸਿਆ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਸਗਰ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। “ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਤੈਨੂੰ ਮਹਾਨ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲਣਗੇ ਅਤੇ ਤੂੰ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਦਵਿਤੀਯ ਯਸ਼ ਪਾਵੇਂਗਾ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਨੁੱਖ। ਤੇਰੀ ਇਕ ਪਤਨੀ ਇਕ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮੇਗੀ ਜੋ ਤੇਰੀ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਚਲਾਵੇਗੀ; ਦੂਜੀ ਪਤਨੀ ਸਾਠ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮੇਗੀ।” ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੋਨੋ ਰਾਣੀਆਂ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਕਿਸ ਨੂੰ ਇਕ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲੇਗਾ ਤੇ ਕਿਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ? ਅਸੀਂ ਇਹ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ; ਤੁਹਾਡਾ ਵਚਨ ਸੱਚ ਹੋਵੇ।” ਭ੍ਰਿਗੁ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਜੋ ਤੁਹਾਡੀ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਹੋਵੇ; ਇਕ ਨੂੰ ਇਕ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲੇ ਜਾਂ ਦੂਜੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਤੇਜ, ਯਸ਼ਸਵੀ ਅਤੇ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਪੁੱਤਰ—ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਾ ਵਰ ਚੁਣੋ।” ਹੇ ਰਘੁਵੰਸ਼ਜ, ਕੇਸ਼ਿਨੀ ਨੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਵੰਸ਼ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਇਕ ਪੁੱਤਰ ਚੁਣਿਆ। ਫਿਰ ਸੁਮਤੀ, ਸੁਪਰਣ ਦੀ ਭੈਣ, ਨੇ ਸਾਠ ਹਜ਼ਾਰ energetic ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੁੱਤਰ ਚੁਣੇ। ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰ ਕੇ, ਸਿਰ ਨੋਏ, ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਕੇਸ਼ਿਨੀ ਨੇ ਸਗਰ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਅਸਮੰਜਾ ਹੋਇਆ। ਪਰ, ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸ਼ੇਰ, ਸੁਮਤੀ ਨੇ ਇਕ ਲੌਕੀ-ਜਿਹਾ ਭ੍ਰੂਣ ਜਨਮਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਤੋੜਿਆ ਗਿਆ, ਸਾਠ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਰ ਨਿਕਲੇ। ਦਾਈਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਘੀ ਭਰੇ ਘੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਲਿਆ, ਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਸਭ ਨੌਜਵਾਨ ਹੋ ਗਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਸਗਰ ਦੇ ਸਾਠ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਰ ਹੋ ਗਏ, ਜੋ ਸਭ ਸੋਹਣੇ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਸਨ। ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਮਨੁੱਖ, ਅਸਮੰਜਾ, ਪਿੰਡ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਹੇ ਰਘੁਵੰਸ਼ਜ, ਸਰਯੂ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੱਸਦਾ ਸੀ ਜਦ ਉਹ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਡੁੱਬਦੇ ਵੇਖਦਾ, ਅਜਿਹੀ ਪਾਪੀ ਕਰਤੂਤ ਕਰਦਾ, ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਾਹ ਰੋਕਦਾ। ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਰਤੂਤਾਂ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਪਿਤਾ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਨਿਕਾਲ ਦਿੱਤਾ; ਅਸਮੰਜਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅੰਸ਼ੁਮਾਨ ਸੀ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਬਲ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਹ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਸੀ ਅਤੇ ਸਭ ਨਾਲ ਮਿੱਠੀ ਬਾਤ ਕਰਦਾ; ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਗਿਆਨ ਆ ਗਿਆ। ਸਗਰ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਮਨੁੱਖ, ਯਜਨਾ ਕਰਨ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ; ਫਿਰ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਚਾਰਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਵਿਦੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਯਜਨਾ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕੀਤੀ। ਹੁਣ, ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਉਨਤਾਲੀਸਵੇਂ ਸਰਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾ, “ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਤੁਹਾਡੀ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇ, ਇਹ ਕਥਾ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸੁਣੀ ਜਾਵੇ: ਮੇਰੇ ਪੂਰਵਜ ਨੇ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਯਜਨਾ ਕਿਵੇਂ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ?” ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਉਤਸੁਕਤਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਕਕੁਤਸਥ ਨੂੰ ਹੱਸ ਕੇ ਕਹਿੰਦਾ, “ਹੇ ਰਾਮਾ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਸਗਰ ਦੀ ਕਥਾ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ। ਉਸ ਦਾ ਸਸੁਰ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਾਮ ਵਾਲਾ, ਹਿਮਵਤ ਸੀ।” ਉਹ ਮਾਊਂਟ ਵਿਂਧਿਆ ਪਹੁੰਚੇ, ਤੇ ਦੋਨੋ ਨੇ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਮਨੁੱਖ, ਉਹ ਯਜਨਾ ਹੋਈ।