ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਦੇ ਚਮਤਕਾਰਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਉਸ ਵੱਲ ਤੱਕ ਰਹੇ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਲੋਕ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਵਿਰਾਤ ਰੂਪ ਨੂੰ ਨਿਹਾਰਦੇ ਹਨ। ਸਭ ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਹਨੁਮਾਨ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿਚ ਹੋਰ ਵਧੇਰੇ ਵੱਡੇ ਹੋ ਗਏ; ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਪੁੱਛ ਨੂੰ ਗੁੰਝਦੇ ਹੋਏ, ਖੁਸ਼ੀ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਰਹੇ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਵਧੇਰੇ ਉਮਰ ਵਾਲੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਹਨੁਮਾਨ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਉਹ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਬੇਮਿਸਾਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਬਿਲਕੁਲ ਜਿਵੇਂ ਸਿੰਘ ਖੁਲ੍ਹੀ ਪਹਾੜੀ ਗੁਫਾ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਫੈਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਹਨੁਮਾਨ, ਪਵਨਪੁਤ੍ਰ, ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਵਧਾ ਲੈਣ ਲੱਗੇ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਵਧੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਚਮਕਦਾਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਗਿਆਨਵਾਨ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਦਿਸਦੇ ਸੀ, ਅੰਬਰਿਸ਼ ਵਾਂਗ, ਜਾਂ ਧੂੰਏ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਅੱਗ ਵਾਂਗ। ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰੋਂ ਉੱਠ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਕੰਪਨ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਵਧੇਰੇ ਉਮਰ ਵਾਲੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਪਵਨ, ਜੋ ਅਗਨਿ ਦਾ ਮਿਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੇ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ ਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਭਟਕਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬੇਅੰਤ ਤੇ ਤਾਕਤਵਰ ਹੈ। ਮੈਂ ਪਵਨ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਹਾਂ, ਤੇ ਉਸ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹਾਂ; ਜਿਹੜਾ ਕੂਦਣ ਵਿਚ ਉਹਦੀ ਬਰਾਬਰੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਮੈਰੂ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਾਰੀ ਘੇਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਬਿਨਾ ਛੂਹੇ, ਜਿਵੇਂ ਵੱਡਾ ਅਕਾਸ਼ ਨਾਪਦਾ। ਮੇਰੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ, ਉਸ ਦੇ ਪਹਾੜਾਂ, ਦਰਿਆਵਾਂ ਤੇ ਝੀਲਾਂ ਸਮੇਤ, ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਡੁੱਬਾ ਸਕਦਾ ਹਾਂ। ਮੇਰੇ ਰਾਨਾਂ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ, ਸਮੁੰਦਰ, ਜੋ ਵਰੁਣ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਹੈ, ਉੱਭਰ ਆਵੇਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਵੱਡਾ ਮਗਰਮੱਛ ਉਭਰ ਆਇਆ ਹੋਵੇ। ਮੈਂ ਗਰੁੜ, ਜੋ ਸੱਪਾਂ ਦਾ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਉਡਦੇ ਹੋਏ, ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਾਰੀ ਘੇਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ। ਸੂਰਜ, ਜੋ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਤੇ ਕਿਰਣਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਨਵੇਂ ਉਗਿਆ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਅਜੇ ਡੁੱਬਿਆ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਮੈਂ ਉਸ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹਾਂ। ਫਿਰ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਛੂਹੇ ਬਿਨਾ, ਮੈਂ ਵਾਪਸ ਆ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਤੇ ਭਯਾਨਕ ਗਤੀ ਨਾਲ, ਹੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ। ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਜਿਹੜੇ ਜੀਵ ਚਲਦੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਤੇਜ਼ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਨੂੰ ਸੁੱਕਾ ਸਕਦਾ ਹਾਂ ਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਚੀਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ। ਕੂਦਣ ਵਿਚ, ਮੈਂ ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪੀਸ ਸਕਦਾ ਹਾਂ; ਕੂਦਣ ਵਿਚ, ਮੈਂ ਵੱਡਾ ਸਮੁੰਦਰ ਵੀ ਆਪਣੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਠਾ ਸਕਦਾ ਹਾਂ। ਅੱਜ, ਜਦ ਮੈਂ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਕੂਦਾਂਗਾ, ਲਤਾਵਾਂ ਤੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲ ਮੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਆਉਣਗੇ। ਮੇਰਾ ਰਾਸਤਾ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਪਵਨ ਦੇ ਰਾਹ ਵਾਂਗ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਦ ਮੈਂ ਭਿਆਨਕ ਅਕਾਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ ਵਿਚ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਉਪਰ ਵੱਲ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਸਾਰੇ ਜੀਵ, ਹੇ ਵਾਨਰੋ, ਮੈਨੂੰ ਅਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਡਿੱਗਦੇ ਵੇਖਣਗੇ, ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਮਹਾਨ ਮੈਰੂ ਪਹਾੜ ਵਰਗਾ ਦਿਸਦੇ ਵੇਖੋਗੇ। ਜਦ ਮੈਂ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਢੱਕ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਆਸਮਾਨ ਨੂੰ ਨਿਗਲ ਲਿਆ ਹੋਵੇ, ਮੈਂ ਬੱਦਲਾਂ ਨੂੰ ਉਡਾ ਦਿਆਂਗਾ, ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਦਿਆਂਗਾ, ਤੇ ਨਿਰਣੈ ਨਾਲ ਕੂਦ ਕੇ, ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਸੁੱਕਾ ਦਿਆਂਗਾ। ਗਰੁੜ, ਪੰਛੀਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਜਾਂ ਤਾਕਤਵਰ ਪਵਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਮੈਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਜੀਵ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ ਜੋ ਮੇਰੀ ਕੂਦਣ ਦੀ ਗਤੀ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰ ਸਕੇ। ਕੇਵਲ ਪਲਕ ਝਪਕਣ ਵਿਚ, ਮੈਂ ਅਸਥਿਰ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚੋਂ ਡਿੱਗ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਬੱਦਲ ਵਿਚੋਂ ਬਿਜਲੀ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ। ਅਸਲ ਵਿਚ, ਜਦ ਮੈਂ ਸਮੁੰਦਰ ਉੱਤੇ ਕੂਦਾਂਗਾ, ਮੇਰਾ ਰੂਪ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪੈਰਾਂ ਵਰਗਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਆਪਣੀ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਮੈਂ ਇਹ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਤੇ ਮੇਰਾ ਮਨ ਨਿਰਣੈ ਕਰ ਚੁਕਾ ਹੈ; ਮੈਂ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਵੇਖਾਂਗਾ—ਖੁਸ਼ ਹੋਵੋ, ਹੇ ਵਾਨਰੋ! ਮੈਂ ਪਵਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਤੇਜ਼ ਹਾਂ, ਗਰੁੜ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਤੇਜ਼ੀ ਵਾਲਾ ਹਾਂ; ਮੇਰਾ ਨਿਰਣੈ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਪਾਰ ਕਰਾਂਗਾ। ਜੇ ਇੰਦਰ, ਜੋ ਵਜਰ ਧਾਰੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਹੈ, ਹੋਣ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਅਮ੍ਰਿਤ ਜਬਰਦਸਤੀ ਛੀਨ ਸਕਦਾ ਹਾਂ। ਮੇਰਾ ਨਿਰਣੈ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਵੀ ਉਠਾ ਕੇ ਲੈ ਜਾਵਾਂਗਾ; ਇੰਝ ਹੀ ਉਹ ਅਤੁੱਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਾਲਾ ਮਹਾਨ ਵਾਨਰ ਗਰਜਿਆ। ਉਥੇ, ਖੁਸ਼ ਹੋਏ ਵਾਨਰ ਉਸ ਵੱਲ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਤੱਕ ਰਹੇ; ਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਸੰਗੀਆਂ ਦਾ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਾਂਬਵੰਤ, ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਕਿਹਾ: “ਹੇ ਕੇਸਰੀ ਦੇ ਬੀਰ ਪੁੱਤਰ, ਤੇਜ਼ ਵਾਨਰ, ਪਵਨਪੁਤ੍ਰ!” “ਤੇਰੇ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਪਿਆਰੇ, ਤੇਰੇ ਸੰਗੀਆਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ; ਸਰਵੋਤਮ ਵਾਨਰ, ਜੋ ਸ਼ੁਭਤਾ ਵਿਚ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਦੇਸ਼ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ, ਉਹ ਸ਼ੁਭ ਕਰਤਬ ਕਰਨਗੇ; ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਉਮਰ ਵਾਲੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਾਲ। ਵਧੇਰੇ ਉਮਰ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਵੱਡਾ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰ; ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਵਾਪਸੀ ਤੱਕ ਇਕ ਪੈਰ ਤੇ ਖੜੇ ਰਹਾਂਗੇ। ਸਾਰੇ ਜੰਗਲ ਵਾਸੀਆਂ ਦੀਆਂ ਜਿੰਦਾਂ ਤੇਰੇ ਆਉਣ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹਨ; ਫਿਰ, ਵਾਨਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਬਾਘ ਵਾਂਗ, ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹਨ: “ਕੋਈ ਵੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਮੇਰੀ ਕੂਦਣ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ; ਇਹ ਪਹਾੜਾਂ, ਪੱਥਰਾਂ ਤੇ ਚੱਟਾਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਮਹਿੰਦਰ ਦੇ ਸਥਿਰ ਤੇ ਵੱਡੇ ਚੋਟੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਤੇਜ਼ੀ ਲਗਾਵਾਂਗਾ, ਮਹਿੰਦਰ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਉੱਤੇ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਧਾਤਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ, ਇਹ ਵੱਡੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਮੇਰੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਸਹਾਰਨਗੀਆਂ। ਜਦ ਮੈਂ ਕੂਦਾਂਗਾ, ਇਹ ਵੱਡੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਇੱਥੋਂ ਸੌ ਯੋਜਨਾ ਤੱਕ ਮੇਰੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨੂੰ ਝੱਲਣਗੀਆਂ; ਫਿਰ, ਪਵਨ ਵਰਗਾ, ਪਵਨਪੁਤ੍ਰ, ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਵਧੀਆ ਪਹਾੜ, ਮਹਿੰਦਰ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ। ਉਹ ਪਹਾੜ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਘਾਹੀ ਟਕੀਆਂ ਵਿਚ ਹਿਰਣ ਆਉਂਦੇ, ਲਤਾਵਾਂ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਰੁੱਖਾਂ ਤੇ ਸਦਾ ਫੁੱਲ ਤੇ ਫਲ ਲੱਗਦੇ। ਸਿੰਘਾਂ ਤੇ ਬਾਘਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਮਸਤ ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦਾ, ਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਚਸ਼ਮੇ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ। ਉਹ ਮਹਿੰਦਰ, ਉੱਚੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਵਾਲਾ, ਮਹਾਨ ਵਾਨਰ, ਜੋ ਮਹਿੰਦਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸ਼ੂਰਵੀਰਤਾ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉਸ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਫਿਰਦਾ।