ਮਹਾਨ ਵਾਨਰ ਹਨੂਮਾਨ ਦੀ ਜਨਮ ਕਥਾ ਇਉਂ ਆਰੰਭ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਡੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਈ। ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਤੁਹਾਡਾ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ—ਤੁਸੀਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਲਸ਼ਾਲੀ, ਕੇਸਰੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ। ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ, ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦੇ ਦੇਖਿਆ, ਤੁਹਾਡਾ ਮਨ ਉਸਨੂੰ ਫਲ ਸਮਝ ਕੇ ਪਕੜਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹੋਇਆ। ਤੁਸੀਂ ਅਸਮਾਨ ਵੱਲ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਉਡ ਗਏ। ਤਿੰਨ ਸੌ ਯੋਜਨ ਪਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਹਤਾਸ ਨਹੀਂ ਹੋਏ। ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇ, ਇੰਦ੍ਰ—ਕ੍ਰੋਧ ਅਤੇ ਤਜ ਨਾਲ ਭਰਿਆ—ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਵਜਰ ਫੈਂਕਿਆ। ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ, ਤੁਹਾਡਾ ਖੱਬਾ ਜਬਾ ਟੁੱਟ ਗਿਆ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਤੁਸੀਂ "ਹਨੂਮਾਨ" ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਏ। ਜਦ ਵਜਰ ਦੀ ਚੋਟ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਡਿੱਗ ਗਏ, ਵਾਯੁਦੇਵ ਨੇ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਚਲਾਉਣੀ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਹੋ ਗਈ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਚਿੰਤਤ ਹੋ ਗਏ; ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵਾਯੁਦੇਵ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਆਏ। ਜਦ ਵਾਯੁਦੇਵ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ: "ਹਨੂਮਾਨ! ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ ਤੇਰਾ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।" ਇੰਦ੍ਰ, ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਜਰ ਦੀ ਚੋਟ ਤੋਂ ਅਟੁੱਟ ਵੇਖ ਕੇ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਵਰ ਦਿੱਤਾ: "ਤੇਰੀ ਮੌਤ ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਤੇ ਹੀ ਆਵੇਗੀ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਕੇਸਰੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹੋ, ਭਯਾਨਕ ਬਲ ਦੇ ਧਨੀ; ਵਾਯੁਦੇਵ ਦੇ ਅਸਲ ਪੁੱਤਰ ਹੋ, ਚਮਕ ਵਿੱਚ ਵਾਯੁਦੇਵ ਦੇ ਬਰਾਬਰ; ਛਾਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਾਯੁਦੇਵ ਵਰਗੇ। ਅੱਜ, ਸਾਡਾ ਜੀਵਨ ਪੂਰਾ ਹੋ ਚੁਕਾ, ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਹੁਣ ਸਾਡੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋ—ਕੌਸ਼ਲ ਅਤੇ ਬਲ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਦੂਜੇ ਰਾਜਾ ਵਾਂਗ। "ਤਿੰਨ ਛਾਲਾਂ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਧਰਤੀ, ਪਹਾੜ, ਜੰਗਲ ਅਤੇ ਬਾਗਾਂ ਨੂੰ ਇਕਵੀਂ ਵਾਰੀ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਘੁੰਮਿਆ।" "ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਨਾਲ, ਅਸੀਂ ਜੜੀਆਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਫਿਰ ਅਸੀਂ ਮਹਾਨ ਬਲ ਪਾ ਲਿਆ।" ਪਰ ਹੁਣ ਮੈਂ ਬੁੱਢਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਮੇਰਾ ਬਲ ਘੱਟ ਹੋ ਗਿਆ; ਇਸ ਵੇਲੇ, ਤੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸਾਡੀ ਆਸ ਹੈ। ਹੁਣ ਆਪਣਾ ਸ਼ਕਤਿ ਦਿਖਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਛਾਲਾਂ ਮਾਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਹੈ; ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਤੇਰੀ ਸ਼ਕਤਿ ਦੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਠ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸ਼ੇਰ, ਵੱਡਾ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰ; ਹਨੂਮਾਨ, ਤੇਰਾ ਰਸਤਾ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਹਤਾਸ ਹਨ, ਹਨੂਮਾਨ, ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਰੁਕਿਆ ਹੋਇਆ? ਵੱਡੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧ, ਜਿਵੇਂ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਤਿੰਨ ਛਾਲਾਂ ਮਾਰੀ। ਫਿਰ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਨੇਤਾ ਦੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ, ਵਾਯੁਦੇਵ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਆਪਣੀ ਤੇਜ਼ੀ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦਾ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਟੋਲੀ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵੱਡਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਚਪਟਰ ਸੜ੍ਹਸਠਵਾਂ ਸੁਣੋ। ਜਦ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਵਧਾਇਆ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਇੱਕ ਸੌ ਯੋਜਨ ਪਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕੀਤੀ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅਸਮਾਨ ਭਰਿਆ, ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ—ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ ਛੱਡ ਕੇ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਹਨੂਮਾਨ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਉਹ ਅਸ਼ਚਰਜ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਹਨੂਮਾਨ ਨੂੰ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਵੇਖਦੇ ਹਨ—ਉਹ ਜੋ ਤਿੰਨ ਛਾਲਾਂ ਮਾਰ ਚੁੱਕਾ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਲੋਕ ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹਨ। ਵਡਿਆਈ ਹੋਣ ਤੇ, ਹਨੂਮਾਨ, ਬਲ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ, ਹੋਰ ਵੱਡਾ ਹੋ ਗਿਆ; ਆਪਣੀ ਪੂੰਛ ਗੂੰਝ ਕੇ, ਖੁਸ਼ੀ ਤੋਂ ਬਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਜਦ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਨੇ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ, ਉਸ ਦੀ ਚਮਕ ਹੋਰ ਵਧ ਗਈ, ਉਸ ਦਾ ਰੂਪ ਅਤੁੱਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੇਰ ਖੁੱਲੀ ਪਹਾੜੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਪਸਾਰਦਾ ਹੈ, ਇਉਂ ਵਾਯੁਦੇਵ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਪਸਾਰਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਹਨੂਮਾਨ ਵਧਦਾ, ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਬਹੁਤ ਚਮਕਦਾ, ਸਮਝਦਾਰ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ, ਅੰਬਰਿਸ਼ ਵਾਂਗ, ਧੂੰਏ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਅੱਗ ਵਾਂਗ। ਵਾਨਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਉਠ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਉਤਸ਼ਾਹ ਦੀ ਲਹਿਰ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਹਨੂਮਾਨ, ਬਜ਼ੁਰਗ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। "ਹਵਾ, ਜੋ ਅਗਨਿ ਦੀ ਮਿੱਤਰ ਹੈ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਤੇ ਅਣਗਣ, ਪਹਾੜਾਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਦੀ ਹੈ ਤੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਤੁਰਦੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਵਾਯੁਦੇਵ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹਾਂ, ਤੇਜ਼ ਤੇ ਬਲਸ਼ਾਲੀ; ਛਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਮੈਰੂ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਾਰੀ, ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਬਿਨਾ ਛੁਹੇ, ਘੇਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ। ਮੇਰੀ ਬਾਂਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤਿ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ—ਪਹਾੜਾਂ, ਦਰਿਆ, ਝੀਲਾਂ ਸਮੇਤ—ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ ਭਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ। ਮੇਰੇ ਰਾਨਾਂ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ, ਸਮੁੰਦਰ, ਜੋ ਵਰੁਣ ਦਾ ਘਰ ਹੈ, ਉੱਚਾ ਚੜ੍ਹ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਵੱਡਾ ਮਗਰਮੱਛ ਉਭਰ ਆਇਆ ਹੋਵੇ। ਮੈਂ ਗਰੁੜ, ਸਰਪਾਂ ਦੇ ਭੋਜਨ, ਜੋ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਉਡਦਾ ਹੈ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਾਰੀ ਘੇਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਸੂਰਜ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਚਮਕਦਾ ਤੇ ਕਿਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਘਿਰਿਆ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਨਵੇਂ ਚੜ੍ਹਿਆ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਅਜੇ ਡੁੱਬਿਆ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਫਿਰ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਛੁਹੇ ਬਿਨਾ, ਮੈਂ ਵਾਪਸ ਆ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਤੇ ਭਯਾਨਕ ਗਤੀ ਨਾਲ, ਹੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ। ਮੈਂ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਤੁਰਦੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਸਮੁੰਦਰ ਸੁੱਕਾ ਸਕਦਾ, ਧਰਤੀ ਚੀਰ ਸਕਦਾ। ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ, ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਚਟ ਸਕਦਾ, ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ, ਵੱਡਾ ਸਮੁੰਦਰ ਆਪਣੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਲੈ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਅੱਜ, ਜਦ ਮੈਂ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਛਾਲਾਂ ਮਾਰਾਂਗਾ, ਲਤਾਵਾਂ ਤੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲ ਮੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਆਉਣਗੇ। ਮੇਰਾ ਰਸਤਾ, ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਦੇ ਰਸਤੇ ਵਾਂਗ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਦ ਮੈਂ ਭਯਾਨਕ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਛਾਲਾਂ ਮਾਰਾਂਗਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤਿ, ਉਤਸ਼ਾਹ, ਤੇ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟਤਾ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿਖਾਈ, ਤੇ ਵੱਡਾ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ।