ਇਕ ਵਾਰ, ਜਦੋਂ ਗੰਗਾ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਪ੍ਰਸੰਗ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਜਗ੍ਹਾ impurity (ਅਸ਼ੁੱਧਤਾ) ਟਿਨ ਅਤੇ ਸੀਸਾ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਈ; ਅਤੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਾਤਾਂ ਵਧ ਗਈਆਂ। ਜਦੋਂ ਚਮਕ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਅੰਬ੍ਰਿਓ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਪਹਾੜਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸਾਰਾ ਜੰਗਲ ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਰਾਘਵ, ਉਸ ਜਗ੍ਹਾ ਨੂੰ 'ਜਾਤਰੂਪ'—ਸੋਨਾ, ਜੋ ਅੱਗ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ ਹੈ—ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਥੇ ਸਾਰੀ ਘਾਹ, ਦਰੱਖਤ, ਬੂਟੇ ਅਤੇ ਲਤਾਵਾਂ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਫਿਰ, ਇੰਦ੍ਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ, ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਕਰਿਤਿਕਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਜਨਮੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ। ਕਰਿਤਿਕਾਵਾਂ ਨੇ ਪੱਕਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਨਵੇਂ ਜਨਮੇ ਨੂੰ ਦੁਧ ਦੇਣਗੀਆਂ, ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਨਿਸ਼ਚੇ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਸਾਡਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਸਾਰੀਆਂ ਦਾ।" ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ, "ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ਕਰਤਿਕੇਯ ਹੋਵੇਗਾ; ਇਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਵੇਗਾ, ਸਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ ਬੱਚਾ, ਜੋ ਅੰਬ੍ਰਿਓ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਹਾਂ ਵਿਭੂਤੀ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਵਾਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਅੱਗ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ ਹੋਵੇ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਕੰਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਅੰਬ੍ਰਿਓ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਤੋਂ ਨਿਕਲਿਆ ਸੀ; ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ਜ, ਕਰਤਿਕੇਯ, ਜੋ ਅੱਗ ਵਰਗਾ ਤੇਜੀਲਾ ਅਤੇ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਸੀ। ਫਿਰ, ਕਰਿਤਿਕਾਵਾਂ ਦਾ ਵਧੀਆ ਦੁਧ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ; ਛੇ ਮੁਹਾਂ ਵਾਲਾ ਉਹ ਬੱਚਾ, ਛੇ ਕਰਿਤਿਕਾਵਾਂ ਦੇ ਸਤਨੋਂ ਦੁਧ ਲਿਆ। ਇਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ, ਨਰਮ ਦੇਹ ਵਾਲਾ, ਉਹ ਮਹਾਂਬਲੀ ਆਪਣੇ ਬਲ ਨਾਲ ਦੈਤਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ। ਫਿਰ, ਅਗਨੀ ਦੇ ਨੇਤ੍ਰਤਵ ਹੇਠ ਸਾਰੇ ਅਮਰਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਂਚਮਕਦਾਰ ਨੂੰ ਦੇਵ-ਸੈਨਾ ਦਾ ਸੈਨਾਪਤੀ ਬਣਾਇਆ। ਰਾਮਾ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਗੰਗਾ ਅਤੇ ਉਸ ਸੁਭਾਗੇ, ਸ਼ੁਭ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕਥਾ ਸੁਣਾਈ ਹੈ। ਕਕੁਤਸਥ, ਜੇਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਕਰਤਿਕੇਯ ਦੀ ਭਕਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਪੋਤਰੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਸਕੰਦਾ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਥੇ ਵੈਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਬਾਲਕਾਂਡ ਦੇ ਸਤਾਈਵੀਂ ਸਰਗਾ ਦਾ ਅੰਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਠਤੀਵੀਂ ਸਰਗਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਮਿੱਠੀ ਕਥਾ ਨੂੰ ਰਾਮਾ ਨੂੰ ਸੁਣਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਕਕੁਤਸਥ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸ਼ਬਦ ਕਹੇ। "ਹੇ ਵੀਰ, ਇਕ ਵਾਰ ਅਯੋਧਿਆ ਵਿੱਚ ਸਗਰ ਨਾਮ ਦਾ ਧਰਮਾਤਮਾ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜੋ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਕੋਈ ਸੰਤਾਨ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਰਾਮਾ, ਸਗਰ ਦੀ ਵੱਡੀ ਰਾਣੀ ਕੇਸ਼ਿਨੀ ਸੀ, ਜੋ ਵਿਦਰਭ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਧੀ, ਨੇਕ ਅਤੇ ਸਚੀ ਸੀ। ਦੂਜੀ ਪਤਨੀ ਸੁਮਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਸੁਪਰਣਾ ਦੀ ਭੈਣ ਅਤੇ ਅਰਿਸਟਨੇਮੀ ਦੀ ਧੀ ਸੀ। ਸਗਰ ਨੇ ਦੋਵਾਂ ਪਤਨੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਹਿਮਾਵਤ ਪਹਾੜ ਦੇ ਭ੍ਰਿਗੁਪ੍ਰਸਰਵਣ ਸ਼ਿਖਰ 'ਤੇ ਤਪ ਕਰੀ। ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਉਪਰੰਤ, ਸਤ੍ਯਵਾਦੀ ਮਹਾਨ ਭ੍ਰਿਗੁ ਰਿਸ਼ੀ ਉਸ ਦੀ ਤਪਸਿਆ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਅਤੇ ਸਗਰ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੱਤਾ। 'ਹੇ ਨਿਰਪਾਪ, ਤੈਨੂੰ ਵਧੀਆ ਸੰਤਾਨ ਮਿਲੇਗੀ, ਅਤੇ ਤੂੰ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਤੁੱਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪਾਵੇਗਾ।' 'ਤੇਰੀ ਇਕ ਪਤਨੀ, ਪਿਆਰੇ, ਇਕ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮੇਗੀ, ਜੋ ਤੇਰੀ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਚਲਾਏਗਾ; ਦੂਜੀ ਪਤਨੀ ਸਾਠ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮੇਗੀ।' ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਕੇ, ਦੋਵਾਂ ਰਾਣੀਆਂ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਿਹੜੀ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮੇਗੀ, ਤੇ ਕਿਹੜੀ ਬਹੁਤ ਪੁੱਤਰ? ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਤੇਰੇ ਸ਼ਬਦ ਸੱਚ ਹੋਣ।' ਭ੍ਰਿਗੁ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕਿਹਾ, 'ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ, ਉਹੀ ਹੋਵੇ।' 'ਇੱਕ ਵੰਸ਼ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਬਲਸ਼ਾਲੀ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਤੇ ਉਰਜਾਵਾਨ ਪੁੱਤਰ—ਹਰ ਇਕ ਆਪਣਾ ਵਰ ਚੁਣੇ।' ਰਾਘੁ ਵੰਸ਼ਜ, ਕੇਸ਼ਿਨੀ ਨੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਹਾਜਰੀ ਵਿੱਚ ਵੰਸ਼ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਚੁਣਿਆ। ਫਿਰ ਸੁਮਤੀ, ਸੁਪਰਣਾ ਦੀ ਭੈਣ, ਨੇ ਸਾਠ ਹਜ਼ਾਰ ਉਰਜਾਵਾਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੁੱਤਰ ਚੁਣੇ। ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਕੇ, ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਪਿਸ ਆ ਗਈਆਂ। ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਬਾਅਦ, ਕੇਸ਼ਿਨੀ ਨੇ ਸਗਰ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾ ਪੁੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਅਸਮੰਜਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਪਰ ਸੁਮਤੀ, ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸ਼ੇਰ, ਨੇ ਲੌਕੀ (ਗਰਦ) ਵਰਗਾ ਗਰਭ ਜਨਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੱਟਣ 'ਤੇ ਸਾਠ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਰ ਨਿਕਲੇ। ਦਾਈਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਘੀ ਭਰੀਆਂ ਘੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਲਿਆ, ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਸਭ ਜਵਾਨ ਹੋ ਗਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਸਗਰ ਦੇ ਸਾਠ ਹਜ਼ਾਰ ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਜਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਹੋ ਗਏ। ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ, ਰਾਘੁ ਵੰਸ਼ਜ, ਅਸਮੰਜਾ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪਕੜ ਕੇ ਸਰਯੂ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੱਸਦਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਡੁਬਦੇ ਵੇਖਦਾ, ਐਸਾ ਪਾਪ ਕਰਦਾ, ਚੰਗੀਆਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਦਾ। ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਲਈ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਕੰਮ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਨਿਕਾਲ ਦਿੱਤਾ; ਅਸਮੰਜਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅੰਸ਼ੁਮਾਨ ਸੀ, ਜੋ ਮਹਾਂਬਲੀ ਸੀ। ਉਹ ਸਭ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਭਾਇਆ, ਸਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਦਾ; ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਗਿਆਨ ਆ ਗਿਆ। ਸਗਰ, ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਨੇ ਯਜਨ ਕਰਨ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚੇ ਕੀਤਾ; ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਚਾਰਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਵੈਦਿਕ ਯਜਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕੀਤੀ। ਹੁਣ, ਵੈਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਬਾਲਕਾਂਡ ਦੀ ਉਨਤਾਲੀਵੀਂ ਸਰਗਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।