ਬੰਦਰਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ, ਮੈੰਦ ਨੇ ਸਭ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਸٹھ ਯੋਜਨ ਦੌੜ ਸਕਦਾ ਹਾਂ।” ਫਿਰ, ਦਵਿਵਿਦ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਵਿਖਾਈ ਅਤੇ ਬੋਲਿਆ, “ਮੈਂ ਸੱਤ ਯੋਜਨ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।” ਸੁਸ਼ੇਣ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਰਲੇ ਅਤੇ ਧਰਮਵਾਨ ਬੰਦਰ ਸੀ, ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ, “ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਅੱਸੀ ਯੋਜਨ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹਾਂ।” ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤੇ ਅਨੁਭਵੀ ਜਾਮਬਵਾਨ ਉੱਠਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਕਦੇ ਸਾਡੀ ਵੀ ਦੌੜਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵਧੀਆ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਉਮਰ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਆ ਪਹੁੰਚੇ ਹਾਂ। ਫਿਰ ਵੀ, ਇਹ ਕੰਮ ਜੋ ਬੰਦਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਰਾਮ ਨੇ ਨਿਰਣੈ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਣਦੇਖਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੀ ਤਾਕਤ ਬਾਕੀ ਹੈ—ਮੈਂ ਨੌਂਵੇਂ ਯੋਜਨ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹਾਂ।” ਜਾਮਬਵਾਨ ਨੇ ਸਭ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ, “ਇਹ ਮੇਰੀ ਦੌੜਣ ਦੀ ਪੂਰਣ ਤਾਕਤ ਨਹੀਂ। ਕਦੇ ਵੈਰੋਚਨ ਦੇ ਯਜਨ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪੈਰਿਆਂ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਮੇਰੀ ਦੌੜਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਘੱਟ ਹੋ ਗਈ ਹੈ; ਪਰ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਬੇਮਿਸਾਲ ਸੀ। ਹੁਣ, ਮੈਂ ਇੰਨੀ ਦੂਰ ਹੀ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਇਸ ਨਾਲ ਕੰਮ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ।” ਇਸ ਸਮੇਂ, ਉੱਚੇ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ ਅੰਗਦ ਨੇ, ਜਾਮਬਵਾਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਈ, ਅੱਗੇ ਆ ਕੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਸੌ ਯੋਜਨ ਦੀ ਵੱਡੀ ਦੂਰੀ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਹੋਵੇਗੀ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਨਹੀਂ।” ਜਾਮਬਵਾਨ, ਜੋ ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਨੇ ਅੰਗਦ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ, “ਤੇਰੀ ਤਾਕਤ ਦਾ ਪਤਾ ਹੈ, ਬੰਦਰਾਂ ਤੇ ਭਾਲੂਆਂ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਯੋਧਿਆ। ਤੂੰ ਸੌ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਤੱਕ ਵੀ ਜਾ ਤੇ ਵਾਪਸ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ, ਇਹ ਢੰਗ ਨਹੀਂ। ਮਾਸਟਰ ਨੂੰ ਕਦੇ ਦੂਤ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਭੇਜਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਇਹ ਸਾਰੇ, ਬੰਦਰਾਂ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਭੇਜੇ ਜਾਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਤੂੰ ਸਾਡਾ ਨੇਤਾ ਹੈਂ, ਫੌਜ ਦਾ ਰਾਹਨੁਮਾ, ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਸਾਡੀ ਆਸ ਹੈ। ਤੂੰ ਇਸ ਕੰਮ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਹੈਂ, ਤੇਰੇ ਨੂੰ ਪਤੀ ਵਾਂਗ ਰੱਖਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੜ੍ਹ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ—ਇਹ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੀ ਨੀਤੀ ਹੈ। ਜੜ੍ਹ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਗੁਣ ਤੇ ਫਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਤੂੰ ਸਚ ਤੇ ਸ਼ੌਰ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਹੈਂ, ਬੁੱਧੀ ਤੇ ਹਿੰਮਤ ਨਾਲ, ਕੰਮ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਤੂੰ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਸਾਡਾ ਵੱਡਾ ਤੇ ਵੱਡੇ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈਂ; ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਆਸ ਰੱਖ ਕੇ, ਅਸੀਂ ਆਪਣਾ ਉਦੇਸ਼ ਪੂਰਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।” ਜਾਮਬਵਾਨ ਦੀਆਂ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਅੰਗਦ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, “ਜੇ ਮੈਂ ਜਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਬੰਦਰ ਨਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਲਈ ਇਕੋ ਰਾਹ ਬਚਦਾ ਹੈ—ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਮਰਨ ਦਾ। ਕਿਉਂਕਿ, ਜੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਬੰਦਰ ਰਾਜਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾ ਪੂਰੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਚਾਹੇ ਅਸੀਂ ਉੱਥੇ ਜਾ ਵੀ ਲਵਾਂ, ਜੀਵਨ ਬਚਣ ਦੀ ਕੋਈ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨਹੀਂ। ਰਾਜਾ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਗੁੱਸੇ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਆਗਿਆ ਅਣਦੇਖੀ ਹੋਈ, ਤਾਂ ਨਾਸ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਕੰਮ ਲਈ ਹੋਰ ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ; ਇਸ ਲਈ, ਤੁਸੀਂ ਹੀ, ਜੋ ਸਮਝਦੇ ਹੋ, ਸੋਚੋ ਕਿ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।” ਅੰਗਦ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਜਾਮਬਵਾਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, “ਤੇਰੇ ਕੰਮ ਲਈ, ਹੇ ਵਿਅਰ, ਕੁਝ ਵੀ ਅਣਦੇਖਾ ਨਾ ਹੋਵੇ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਾਂਗਾ ਜੋ ਇਹ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰੇਗਾ।” ਫਿਰ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬੰਦਰ, ਇਕ ਅਲੱਗ ਟਿਕਾਣੇ 'ਤੇ ਬੈਠਾ, ਜਾਮਬਵਾਨ ਨੇ ਹਨੂਮਾਨ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਬੰਦਰ ਯੋਧਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸੀ। ਕਿਸਕਿੰਧਾ ਕਾਂਡ ਦੇ ਮਹਿਮਾ ਭਰੇ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਛੱਠੇ-ਛੱਠੇ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਾਮਬਵਾਨ ਨੇ, ਬੰਦਰਾਂ ਦੀ ਲੱਖਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਉਦਾਸ ਦੇਖ ਕੇ, ਹਨੂਮਾਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਹੇ ਯੋਧਿਆ, ਜੋ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਚੁੱਪ ਚਾਪ ਇਕੱਲਾ ਕਿਉਂ ਬੈਠਾ ਹੈਂ?” ਜਾਮਬਵਾਨ ਨੇ ਹਨੂਮਾਨ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ, “ਤੂੰ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈਂ, ਤੇ ਤੇਰੀ ਚਮਕ ਤੇ ਤਾਕਤ ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੈ। ਗਰੁੜ, ਜੋ ਅਰਿਸ਼ਟਨੇਮੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਪੰਛੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਤਾਕਤਵਾਨ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਸ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪੰਛੀ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਦੇਖਿਆ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਸੱਪਾਂ ਨੂੰ ਚੁੱਕਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਪੰਖਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਤੇਰੇ ਬਾਹਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ; ਤੇਰੀ ਹਿੰਮਤ ਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਵੀ ਉਸ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਬੰਦਰਾਂ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤੇਰੀ ਤਾਕਤ, ਬੁੱਧੀ, ਚਮਕ ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ—ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਵਰਤਦਾ?” ਅਸਪ੍ਰਾਸਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁੰਜਿਕਥਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ; ਉਹ ਅੰਜਨਾ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਕੇਸਰੀ ਬੰਦਰ ਦੀ ਪਤਨੀ। ਉਹ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਅਤੁੱਲ ਸੁੰਦਰਤਾ ਲਈ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ; ਪਰ, ਇੱਕ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਹ ਬੰਦਰ ਬਣ ਗਈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕੋਈ ਵੀ ਰੂਪ ਧਾਰ ਸਕਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਬੰਦਰ ਰਾਜਾ ਕੁੰਜਰਾ ਦੀ ਧੀ ਸੀ, ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਉਹ ਸੁੰਦਰਤਾ ਤੇ ਜਵਾਨੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਾਮਬਵਾਨ ਨੇ ਹਨੂਮਾਨ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਤੇ ਉਤਪੱਤੀ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਈ, ਤੇ ਸਭ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸੀਤਾ ਦੀ ਖੋਜ ਲਈ, ਹਨੂਮਾਨ ਹੀ ਆਸ ਦੀ ਕਿਰਣ ਹੈ।