ਜਦੋਂ ਰਾਤ ਬੀਤ ਗਈ, ਅੰਗਦ ਨੇ ਵੱਡੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸਭ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਆਪਣੇ ਅੱਗੇ ਦੇ ਰਾਹ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ। ਸਾਰੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਅੰਗਦ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ ਖੜੀ ਸੀ, ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਵਾਯੂ ਦੇ ਗਣ ਇੰਦਰ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਖੜੇ ਹੋਣ। ਇਸ ਵਾਨਰ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਾਲਾ ਹੋਰ ਕੌਣ ਹੋ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਸਿਵਾਏ ਵਾਅਲੀ ਦੇ ਪੁੱਤ ਅੰਗਦ ਜਾਂ ਹਨੂਮਾਨ ਦੇ? ਫਿਰ ਅੰਗਦ, ਜੋ ਵਿਰਲੇ ਤੇ ਸ਼ਤ੍ਰੂਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਵੱਡੇ ਵਾਨਰਾਂ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਕੇ ਅਰਥਪੂਰਨ ਬੋਲ ਬੋਲਿਆ: “ਹੁਣ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕੌਣ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਹੈ ਜੋ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਲੰਘ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਕੌਣ ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ ਵਚਨ ਪੂਰਾ ਕਰੇਗਾ, ਜੋ ਸ਼ਤ੍ਰੂਆਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ? ਕਿਹੜਾ ਵਾਨਰ ਵੀਰ ਹੈ ਜੋ ਸੌ ਯੋਜਨ ਦੀ ਛਾਲ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਕੌਣ ਸਾਨੂੰ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਮੁਖੀਆਂ ਨੂੰ, ਇਸ ਵੱਡੇ ਸੰਕਟ ਤੋਂ ਬਚਾਏਗਾ? ਕਿਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ ਇੱਥੋਂ ਵਾਪਸ ਜਾ ਕੇ ਆਪਣੀਆਂ ਵਧੀਆਂ, ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਵੇਖ ਸਕਾਂਗੇ? ਕਿਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਰਾਮ, ਮਹਾਨ ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਸੁਗਰੀਵ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਸਕਾਂਗੇ?” ਅੰਗਦ ਨੇ ਅੱਗੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵਾਨਰ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਇੱਥੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਇਹ ਵੱਡਾ ਦਾਨ ਦੇਵੇ।” ਪਰ ਜਦੋਂ ਅੰਗਦ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣੀ, ਤਾਂ ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸਾਰੀ ਵਾਨਰ ਸੈਨਾ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਈ, ਕੋਈ ਕੁਝ ਨਾ ਬੋਲਿਆ, ਸਾਰੇ ਜਿਵੇਂ ਸਤੰਭ ਹੋ ਗਏ। ਫਿਰ ਅੰਗਦ ਨੇ ਫੇਰ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ ਆਖਿਆ, “ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਵੱਡੇ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਹੋ, ਹਿੰਮਤ ਵਿੱਚ ਡਿੱਠੇ ਹੋ, ਉੱਚੀ ਵੰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ ਹੋ ਤੇ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਸਨਮਾਨਤ ਹੋਏ ਹੋ। ਤੁਹਾਡੇ ਯਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਰੁਕਾਵਟ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗੀ; ਹੁਣ, ਹਰੇਕ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਜਿੰਨੀ ਛਾਲ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੱਸੋ।” ਹੁਣ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਹਾਨ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਕੰਡ ਦੇ ਪੈਂਸਠਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਕਥਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਥੇ ਅੰਗਦ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਮੂਖ ਵਾਨਰ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਉਤਸ਼ਾਹਤਾ ਦੱਸਣ ਲੱਗੇ। ਉਥੇ ਗਜ, ਗਵਾਕਸ਼, ਗਵਯ, ਸ਼ਰਭ, ਗੰਧਮਾਦਨ, ਮੈੰਦ, ਦ੍ਵਿਵਿਦ, ਸੁਸ਼ੇਣ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਜਾਮਵੰਤ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਸੀ। ਗਜ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਮੈਂ ਦਸ ਯੋਜਨ ਦੀ ਛਾਲ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ।” ਗਵਾਕਸ਼ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਮੈਂ ਵੀਹ ਯੋਜਨ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹਾਂ।” ਫਿਰ ਸ਼ਰਭ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਮੈਂ ਤੀਹ ਯੋਜਨ ਦੀ ਛਾਲ ਲਗਾ ਸਕਦਾ ਹਾਂ।” ਰਿਸ਼ਭ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਮੈਂ ਚਾਲੀ ਯੋਜਨ ਬਿਨਾਂ ਸੰਦੇਹ ਦੇ ਪਾਰ ਕਰ ਲਵਾਂਗਾ।” ਗੰਧਮਾਦਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਵਾਰੀ ਆਖਿਆ, “ਮੈਂ ਪੰਜਾਹ ਯੋਜਨ ਪਾਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ।” ਮੈੰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਸੱਠ ਯੋਜਨ ਤੱਕ ਛਾਲ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ।” ਦ੍ਵਿਵਿਦ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਮੈਂ ਸੱਤਰ ਯੋਜਨ ਪਾਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ।” ਸੁਸ਼ੇਣ ਨੇ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਬਹਾਦੁਰ ਸੀ, ਆਖਿਆ, “ਮੈਂ ਅੱਸੀ ਯੋਜਨ ਦੀ ਛਾਲ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ।” ਜਦ ਸਾਰੇ ਆਪਣੀ-ਆਪਣੀ ਯੋਗਤਾ ਬਿਆਨ ਕਰ ਚੁੱਕੇ, ਤਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਜਾਮਵੰਤ ਬੋਲੇ, “ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਡੀ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਉਮਰ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਾਂ। ਫਿਰ ਵੀ, ਇਹ ਕੰਮ ਛੱਡਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਜਿਸ ਲਈ ਵਾਨਰ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਰਾਮ ਦੋਵੇਂ ਡਿੱਠੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਹੁਣ, ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਜਿੰਨੀ ਸ਼ਕਤੀ ਬਚੀ ਹੈ, ਉਸ ਨਾਲ ਮੈਂ ਨਿਰੀ ਨੌਂਵੇਂ ਯੋਜਨ ਤੱਕ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹਾਂ।” ਜਾਮਵੰਤ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, “ਇਹ ਮੇਰੀ ਦੌੜ ਦੀ ਅਸਲ ਹੱਦ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਪਹਿਲਾਂ, ਵੈਰੋਚਨ ਦੇ ਯਜ্ঞ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਸਵੈੰਪ੍ਰਭੂ ਵਿਸ਼ਣੂ ਜੀ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪੈਰਿਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਬੁੱਢਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਮੇਰੀ ਛਾਲ ਮੰਦੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ; ਪਰ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਤਾਕਤ ਅਤੁੱਲਣੀ ਸੀ। ਹੁਣ, ਮੈਂ ਸਿਰਫ ਇੰਨੇ ਤੱਕ ਹੀ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਇੰਨਾ ਨਾਲ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ।” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉੱਚੇ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ, ਅੰਗਦ ਨੇ ਮਹਾਨ ਜਾਮਵੰਤ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਕੇ ਆਖਿਆ, “ਮੈਂ ਆਪ ਸੌ ਯੋਜਨ ਦੀ ਛਾਲ ਮਾਰ ਲਵਾਂਗਾ, ਪਰ ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਨਹੀਂ ਕਿ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਹੋਵੇਗੀ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।” ਉਸ ਤੇ ਜਾਮਵੰਤ, ਜੋ ਬੜੀ ਸਮਝ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਤੇਰੀ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਤਾਕਤ ਸਾਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਤਾ ਹੈ, ਹੇ ਵਾਨਰ ਤੇ ਰੀਛਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ! ਤੂੰ ਤਾਂ ਲੱਖ ਯੋਜਨ ਵੀ ਜਾ ਕੇ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈਂ, ਪਰ ਇਹ ਢੰਗ ਨਹੀਂ। ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਕਦੇ ਦੂਤ ਬਣਾਕੇ ਨਹੀਂ ਭੇਜਿਆ ਜਾਂਦਾ; ਇਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕ, ਹੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਤੇਰੇ ਵਲੋਂ ਭੇਜੇ ਜਾਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਲਈ ਮਾਲਕ-ਤੁੱਲ ਹੈਂ, ਫੌਜ ਦਾ ਮਾਲਕ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਵਾਂਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਪੂਰੀ ਫੌਜ ਦਾ ਨੇਤਾ ਵੀ। ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਕੰਮ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਹੈਂ, ਇਸ ਲਈ ਤੈਨੂੰ ਪਤਨੀ ਵਾਂਗ ਸਦਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਮੂਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਹੀ ਸਾਰੇ ਗੁਣ ਅਤੇ ਫਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।” “ਇਸ ਲਈ, ਤੂੰ ਸੱਚਾਈ ਤੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰਤਾ ਵਿੱਚ ਅਡਿੱਠਾ ਰਹਿ ਕੇ, ਇਸ ਕੰਮ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਲਈ ਸਾਧਨ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਗਿਆਨ ਤੇ ਹਿੰਮਤ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈਂ, ਤੇ ਇੱਥੇ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਯਾਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਵੀ। ਤੂੰ ਸਾਡਾ ਵੱਡਾ ਵੀ ਹੈਂ, ਤੇ ਵੱਡੇ ਦਾ ਪੁੱਤ ਵੀ ਹੈਂ; ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਰਹਿ ਕੇ ਅਸੀਂ ਇਹ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵੱਡੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ, ਅੰਗਦ ਨੇ ਉਮੀਦ ਜਗਾਈ, ਪਰ ਜਾਮਵੰਤ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਤੇ ਨੇਤ੍ਰਤਵ ਨੂੰ ਸਾਰਥਕਤਾ ਦਿੱਤੀ, ਸਭ ਨੂੰ ਯਕੀਨ ਦਿਲਾਇਆ ਕਿ ਅਸਲ ਨੇਤਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਸਫਲ ਹੋਵੇਗਾ।