ਇਕ ਵਾਰੀ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ—ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਅੱਗ ਦੇ ਆਗੂ ਹੋ ਕੇ—ਭਗਵਾਨ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਮਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ: "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਿਸ ਸੈਨਾਪਤੀ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਕਠੋਰ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਜਗਤ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਜੋ ਕੁਝ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤੁਸੀਂ ਕਰੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸਾਡਾ ਵੱਡਾ ਆਸਰਾ ਹੋ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਭ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮਿੱਠੇ ਸਬਦਾਂ ਨਾਲ ਧੀਰਜ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਸ਼ਵਾਸਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ ਨੇ ਜੋ ਕਿਹਾ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਠੀਕ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਉਸਦੇ ਬਚਨ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਸਚੇ ਹਨ। ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਆਕਾਸ਼ਵਾਣੀ ਗੰਗਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਦੇਵਤਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਉਤਪੰਨ ਕਰਨਗੇ, ਉਹ ਸੈਨਾਪਤੀ—ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਦਾ ਸੈਨਾਪਤੀ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ—ਜਨਮ ਲਵੇਗਾ। ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਵੱਡੀ ਧੀ ਉਸ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਆਦਰ ਕਰੇਗੀ; ਉਸ ਨੂੰ ਉਮਾ ਵਲੋਂ ਵੀ ਵੱਡੀ ਇਜ਼ਤ ਮਿਲੇਗੀ।" ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਘੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਕਿਲਾਸਾ ਦੇ ਮਹਾਨ, ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਪਰਵਤ ਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਅੱਗ ਨੂੰ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਅੱਗ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਇਹ ਕਾਰਜ ਸਾਡੇ ਲਈ ਪੂਰਾ ਕਰੋ: ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਗੰਗਾ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ, ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵਾਹਿਤ ਕਰੋ।" ਅੱਗ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵਾਅਦਾ ਕਰਕੇ, ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾਂਕੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਦੇਵੀ, ਇਹ ਜਣਨ ਕਰ, ਇਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰਾ ਹੈ।" ਗੰਗਾ ਨੇ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਆਪਣਾ ਦਿਵਿਆ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ; ਉਸ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਅੱਗ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹਰ ਪਾਸੇ ਫੈਲ ਗਈ। ਫਿਰ, ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ, ਅੱਗ ਨੇ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਅਣੁਭਵ ਕਰਵਾਇਆ, ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਗੰਗਾ ਨੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਜਲਦੀ ਹੋਈ ਅੱਗ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ।" ਉਸ ਅੱਗ ਨਾਲ ਜਲਦੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਅੱਗ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਜਣਨ ਹਿਮਾਲਿਆਂ ਦੇ ਢਲਾਨਾਂ 'ਤੇ ਰੱਖ ਦਿਓ।" ਅੱਗ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਗੰਗਾ ਨੇ ਉਹ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਜਣਨ ਆਪਣੇ ਹਰੇਕ ਧਾਰ ਤੋਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਹੇ ਨਿਰਪਾਪ, ਉਹ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਜਣਨ ਉਸ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲਿਆ; ਜੋ ਉਥੋਂ ਨਿਕਲਿਆ, ਉਹ ਪਿਘਲੇ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਸੋਨਾ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਆ ਗਿਆ; ਉਸਦੀ ਤੇਜੀ ਤੋਂ ਅਦੁਤੀਆ ਚਮਕ ਵਾਲੀ ਚਾਂਦੀ, ਤਾਮਬਾ ਅਤੇ ਕਾਲਾ ਲੋਹਾ ਵੀ ਉਪਜੀ। ਉਥੇ, ਉਸਦੀ ਅਸ਼ੁਧਤਾ ਟਿਨ ਅਤੇ ਸੀਸਾ ਬਣ ਗਈ; ਅਤੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਾਤਾਂ ਵਧ ਗਈਆਂ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਜਣਨ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ, ਉਸ ਦੀ ਤੇਜੀ ਨਾਲ, ਪਹਾੜਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸਾਰਾ ਜੰਗਲ ਸੋਨੇ ਦਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਹੇ ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ, ਉਸ ਨੂੰ 'ਜਾਤਰੂਪ'—ਸੋਨਾ, ਜੋ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ—ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਥੇ ਸਾਰਾ ਘਾਹ, ਰੁੱਖ, ਬੂਟੇ ਅਤੇ ਲਤਾਵਾਂ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਫਿਰ, ਦੇਵਤੇ, ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਵਾਯੂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ, ਕ੍ਰਿਤਿਕਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਵਜਾਤ ਬੱਚੇ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਲਈ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕ੍ਰਿਤਿਕਾਵਾਂ, ਵਧੀਆ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰਕੇ, ਪੱਕੀ ਨਿਸ਼ਚੈ ਨਾਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਇਹ ਸਾਡਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ।" ਫਿਰ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ 'ਕਾਰਤਿਕੇਯ' ਹੋਵੇਗਾ; ਉਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਡਾ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਵੇਗਾ—ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।" ਉਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਬੱਚੇ ਨੂੰ, ਜੋ ਜਣਨ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਤੋਂ ਨਿਕਲਿਆ ਸੀ, ਵਧੀਆ ਤੇਜ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ 'ਸਕੰਦ' ਕਿਹਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਜਣਨ ਤੋਂ ਪ੍ਰਵਾਹਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਹੇ ਕਕੁਤਸਥ, ਕਾਰਤਿਕੇਯ, ਵੱਡੀ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ। ਫਿਰ, ਕ੍ਰਿਤਿਕਾਵਾਂ ਦਾ ਵਧੀਆ ਦੁੱਧ ਉਪਜਿਆ; ਛੇ ਮੂੰਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਉਹ ਛੇ ਦੀਆਂ ਛਾਤੀਆਂ ਤੋਂ ਦੁੱਧ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ, ਨਰਮ ਸਰੀਰ ਵਾਲਾ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਬੱਚਾ ਆਪਣੇ ਬਲ ਨਾਲ ਦੈਤਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਸਾਰੇ ਅਮਰ ਦੇਵਤੇ, ਅੱਗ ਦੇ ਆਗੂ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਮਹਾਤੀਜ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਦਾ ਸੈਨਾਪਤੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਰਾਮਾ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਗੰਗਾ ਅਤੇ ਉਸ ਸ਼ੁਭ, ਪਵਿੱਤਰ ਬੱਚੇ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕਥਾ ਸੁਣਾਈ ਹੈ। ਹੇ ਕਕੁਤਸਥ, ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਕਾਰਤਿਕੇਯ ਦਾ ਭਗਤ ਹੋਵੇ, ਪੁੱਤਰ-ਪੋਤਿਆਂ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸਕੰਦ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਗਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਬਾਲਕਾਂਡ ਦਾ ਸਤਾਈਂਵਾਂ ਸਰਗ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ। ਹੁਣ ਅਠਾਈਂਵਾਂ ਸਰਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਮਿੱਠੀ ਕਥਾ ਨੂੰ ਰਾਮਾ ਨੂੰ ਸੁਣਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਕਕੁਤਸਥ ਨੂੰ ਹੋਰ ਬਚਨ ਕਹੇ। "ਹੇ ਵੀਰ, ਇਕ ਵਾਰੀ ਅਯੋਧਿਆ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸਗਰ ਸੀ, ਜੋ ਧਰਮਵਾਨ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਪਰ ਉਸਦੇ ਕੋਈ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਹੇ ਰਾਮਾ, ਸਗਰ ਦੀ ਵੱਡੀ ਰਾਣੀ ਕੇਸ਼ਿਨੀ ਸੀ, ਜੋ ਵਿਦਰਭ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਧੀ, ਨੇਕ ਅਤੇ ਸਚੀ ਸੀ। ਦੂਜੀ ਪਤਨੀ ਸੁਮਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਸੁਪਰਣਾ ਦੀ ਭੈਣ ਅਤੇ ਅਰਿਸ਼ਟਨੇਮੀ ਦੀ ਧੀ ਸੀ। ਇਹ ਦੋਵਾਂ ਪਤਨੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਨੇ ਤਪ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਹਿਮਾਵਤ ਪਹਾੜ ਦੇ ਭ੍ਰਿਗੁ ਪ੍ਰਸਰਵਣ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਫਿਰ, ਸੋ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ, ਸੱਚੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਭ੍ਰਿਗੁ ਰਿਸ਼ੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਪ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਸਗਰ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। 'ਹੇ ਨਿਰਪਾਪ, ਤੈਨੂੰ ਮਹਾਨ ਸੰਤਾਨ ਮਿਲੇਗੀ, ਅਤੇ ਤੂੰ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਅਦੁਤੀਆ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪਾਵੇਗਾ, ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ।