ਸੰਪਾਤੀ ਨੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, "ਛੇਵਾਂ ਰਾਹ ਹੰਸਾਂ ਲਈ ਹੈ, ਜੋ ਗਰੁੜ ਦੀ ਉੱਚੀ ਚਾਲ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਗਰੁੜ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਹਾਂ, ਹੇ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ। ਪਰ ਇੱਕ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਕਰਤੂਤ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਅਸੀਂ ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਬਣ ਗਏ। ਇਹ ਵੈਰ ਮੇਰੇ ਭਰਾ ਕਰਕੇ ਬਣਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਮੈਂ ਹੁਣ ਬਦਲਾ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਇੱਥੇ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ ਮੈਂ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਵੀ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ ਤੇ ਜਾਨਕੀ ਨੂੰ ਵੀ। ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਗਰੁੜ ਵਰਗਾ ਦਿਵ੍ਯ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੇ ਤਾਕਤ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਭੋਜਨ, ਤਾਕਤ ਤੇ ਸਾਡੀ ਕੁਦਰਤੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਵਾਨਰੋ, ਅਸੀਂ ਸੌ ਯੋਜਨ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਦੂਰ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਸਾਡਾ ਜੀਵਨ-ਢੰਗ ਕੁਦਰਤ ਵਲੋਂ ਦੂਰ ਤੱਕ ਦੇਖਣ ਲਈ ਬਣਿਆ ਹੈ। ਜੰਗੀ, ਰੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਕੋਈ ਉਪਾਅ ਲੱਭੋ, ਤਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਵੈਦੇਹੀ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਆਪਣੇ ਮਨੋਰਥ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰ ਸਕੋ। ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ, ਜੋ ਵਰੁਣ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਹੈ, ਉਥੇ ਲੈ ਜਾਵਾਂ। ਉੱਥੇ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਭਰਾ, ਜੋ ਪਰਲੋਕ ਸਿਧਾਰ ਗਿਆ, ਲਈ ਜਲ-ਅਰਪਣ ਕਰਾਂਗਾ।" ਫਿਰ ਵੱਡੇ ਵਾਨਰ ਸੰਪਾਤੀ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦੇ ਪੰਖ ਸੜ ਗਏ ਸਨ, ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਲੈ ਗਏ। ਉੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਜਲ-ਅਰਪਣ ਕਰਵਾਇਆ। ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ। ਸੰਪਾਤੀ ਦੀ ਮਧੁਰ ਬਾਣੀ ਸੁਣ ਕੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, "ਜਾਂਬਵੰਤ ਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਉੱਠ ਖੜੇ ਹੋਏ ਤੇ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗੇ—ਸੀਤਾ ਕਿੱਥੇ ਹੈ? ਉਸਨੂੰ ਕਿਸਨੇ ਵੇਖਿਆ? ਮੈਥਿਲੀ ਨੂੰ ਕੌਣ ਲੈ ਗਿਆ? ਸਾਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸੋ, ਅਸੀਂ ਜੰਗਲ ਵਾਸੀਆਂ ਲਈ ਤੁਹਾਡੀ ਮਦਦ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ।" "ਕੌਣ ਹੈ ਜੋ ਦਸ਼ਰਥਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਸਕੇ, ਜੋ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਵੱਜਦੇ ਹਨ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੁਆਰਾ ਛੱਡੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ?" ਸੰਪਾਤੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਦਿਆਂ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, "ਹੁਣ ਸੁਣੋ ਕਿ ਮੈਂ ਵੈਦੇਹੀ ਦੇ ਹਰਨ ਬਾਰੇ ਕਿਵੇਂ ਸੁਣਿਆ, ਕਿਸਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, ਤੇ ਉਹ ਕਿੱਥੇ ਹੈ।" "ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਇਸ ਪਹਾੜੀ ਤੇ ਡਿੱਗਿਆ ਹੋਇਆ, ਬੁੱਢਾ ਤੇ ਨਿਰਬਲ ਹਾਂ। ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਸੁਪਾਰਸ਼ਵ, ਜੋ ਉੱਡਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਭੋਜਨ ਲਿਆ ਕੇ ਪਾਲਦਾ ਹੈ। ਗੰਧਰਵ ਆਪਣੇ ਭੋਗਾਂ ਵਿੱਚ, ਸੱਪ ਆਪਣੇ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਤੇ ਜਾਨਵਰ ਆਪਣੇ ਡਰ ਵਿੱਚ ਤਿੱਖੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਸਾਡੀ ਭੁੱਖ ਵੀ ਤਿੱਖੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।" "ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਭੁੱਖਾ ਹੋ ਕੇ, ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਸ ਨੇ ਕਦੇ ਮਾਸ ਨਹੀਂ ਖਾਇਆ ਸੀ, ਸੂਰਜ ਡੁੱਲਣ ਵੇਲੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਇਆ। ਉਸਨੇ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦਿਆਂ ਅਸਲ ਗੱਲ ਦੱਸੀ: 'ਪਿਤਾ ਜੀ, ਸਮੇਂ ਤੇ ਮਾਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਮੈਂ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉੱਡਿਆ ਤੇ ਮਹਿੰਦਰ ਪਹਾੜ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਆ ਕੇ ਬੈਠ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਹੀ ਰਸਤਾ ਰੋਕਿਆ, ਪਰ ਮੂੰਹ ਬੰਦ ਰੱਖਿਆ।'" "ਉੱਥੇ, ਮੈਂ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਇੱਕ ਔਰਤ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤੇ ਕਾਲੇ ਅੰਜਨ ਦੇ ਟੁੱਟੇ ਹਿੱਸੇ ਵਾਂਗ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੈਂ ਨਰਮ ਤੇ ਨਮ੍ਰ ਬੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਉਸ ਤੋਂ ਰਸਤਾ ਮੰਗਿਆ, ਭੋਜਨ ਲਈ। ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਾਰਦਾ ਜੋ ਸੰਮਝੌਤੇ ਨਾਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ—even ਨੀਚਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਮੇਰੇ ਵਰਗਾ ਕੌਣ?" "ਉਹ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਮੋੜ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਮੈਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਆ ਕੇ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ। ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਭਾਗ ਨਾਲ ਸੀਤਾ ਜੀਉਂਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਗਈ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।'" "ਉਹ ਉੱਚੇ ਅਦਿ-ਸਿੱਧਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਰਾਵਣ, ਰਾਛਸਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਲੈ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਦਸ਼ਰਥਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ, ਗਹਣੇ ਤੇ ਰੇਸ਼ਮ ਤੋਂ ਵੰਞੀ, ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਵਾਲ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਹੋਏ, ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦਾ ਨਾਮ ਪੁਕਾਰਦੀ ਸੀ। ਇਹੀ ਉਹ ਸਮਾਂ ਸੀ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਵਧੀਆ ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ।" "ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਸੁਪਾਰਸ਼ਵ ਨੇ ਇਹ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੀ, ਪਰ ਮੈਂ ਕੁਝ ਕਰਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ। ਬਿਨਾਂ ਪੰਖਾਂ ਵਾਲਾ ਪੰਛੀ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਪਰ ਜੋ ਕੁਝ ਮੈਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਬੋਲੀ ਤੇ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ, ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਕਰਾਂਗਾ।" "ਹੁਣ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਬਲ ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਰਾਮ ਦਾ ਕੰਮ ਮੇਰਾ ਵੀ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਸਮਝਦਾਰ, ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਤੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਵਾਨਰ ਰਾਜਾ ਵੱਲੋਂ ਭੇਜੇ ਗਏ ਹੋ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਭਾਰੀ ਹੋ। ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਬਾਣ, ਗਰੁੜ ਦੇ ਪੰਖਾਂ ਨਾਲ, ਤਿਆਰ ਹਨ। ਉਹ ਤਿੰਨੋਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਕਾਫੀ ਹਨ। ਨਿਸ਼ਚਤ ਹੀ ਦਸ-ਸਿਰ ਵਾਲਾ ਰਾਵਣ ਮਹਾਨ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਪਰ ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਗਿਆਂ ਲਈ ਕੁਝ ਵੀ ਅਸੰਭਵ ਨਹੀਂ।" "ਹੁਣ ਹੋਰ ਦੇਰੀ ਨਾ ਕਰੋ—ਇੱਕ ਢਿੱਲਾ ਨਿਣੈ ਲਓ। ਸਮਝਦਾਰ ਜਣੇ, ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਗੇ, ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਢਿੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਜਲ-ਅਰਪਣ ਤੇ ਸਨਾਨ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਵਾਨਰ ਮੁਖੀ ਸੁੰਦਰ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਉਸ ਗਿੱਧ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਬੈਠ ਗਏ।