ਮੈਂ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹ ਜੋ ਔਰਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਰਾਮ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਆਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਹੀ ਸੀਤਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਸ ਰਾਛਸ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਰਾਵਣ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਰਵਾਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਰਵਣ ਦਾ ਭਰਾ ਹੈ, ਉਹ ਲੰਕਾ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਗਰ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇਕ ਟਾਪੂ ਉੱਤੇ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਥੋਂ ਸੌ ਯੋਜਨ ਦੂਰ ਹੈ। ਇਹ ਲੰਕਾ ਨਗਰੀ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਨੇ ਬਣਾਈ ਸੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਹੈ। ਇਸ ਨਗਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਜੰਬੂ ਸੋਨੇ ਦੇ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਹੀ ਉੱਚੇ-ਉੱਚੇ ਚੌਬਾਰੇ ਤੇ ਮਹਲ ਹਨ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਚਮਕ ਹੈ। ਇਹ ਨਗਰ ਇਕ ਵੱਡੀ ਕੰਧ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕੰਧ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਵੈਦੇਹੀ ਸੀਤਾ, ਜੋ ਰੇਸ਼ਮੀ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਰਾਵਣ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਰਾਛਸਣੀਆਂ ਲਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਜਨਕ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ, ਮੈਥਿਲੀ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਉੱਥੇ ਹੀ ਮਿਲੇਗੀ। ਲੰਕਾ ਨਗਰ ਚਾਰੋ ਪਾਸੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੋਗੇ, ਜੋ ਕਿ ਸੌ ਯੋਜਨ ਪਾਰ ਹੈ, ਤਾਂ ਦੱਖਣੀ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਰਾਵਣ ਮਿਲੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ, ਹਨੂਮਾਨ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰੋ, ਤੁਸੀਂ ਜਲਦੀ ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧੋ। ਮੇਰੀ ਗਿਆਨ-ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਮੈਂ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਜਾਓਗੇ ਅਤੇ ਮੁੜ ਵਾਪਸ ਆਓਗੇ। ਪਹਿਲਾ ਰਸਤਾ ਉਹ ਹੈ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਕੁਲਿੰਗ ਪੰਛੀ ਤੇ ਹੋਰ ਅਨਾਜ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਦੂਜਾ ਰਸਤਾ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਹੈ ਜੋ ਤਾਕਤਵਰ ਭੋਜਨ ਜਾਂ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਫਲ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਭਾਸ ਪੰਛੀ ਤੀਜਾ ਰਸਤਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕ੍ਰੌਂਚ ਤੇ ਕੁ rarā ਚੌਥਾ। ਸ਼ੇਨ ਪੰਛੀ ਚੌਥਾ ਰਸਤਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਗਿਦੜ ਪੰਜਵਾਂ, ਜੋ ਤਾਕਤ, ਯੌਵਨ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਛੇਵਾਂ ਰਸਤਾ ਹੰਸਾਂ ਲਈ ਹੈ, ਜੋ ਗਰੁੜ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਚਾਲ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਵੀ ਗਰੁੜ ਦੀ ਹੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਤੋਂ ਹਾਂ, ਹੇ ਵਾਨਰੋ। ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਅਸੀਂ ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਪਾਪ ਕਰ ਬੈਠੇ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਅਸੀਂ ਮਾਸਾਹਾਰੀ ਹੋ ਗਏ; ਇਹ ਵੈਰ ਮੇਰੇ ਭਰਾ ਕਰਕੇ ਬਣਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਮੈਨੂੰ ਹੁਣ ਫਲ ਭੁਗਤਣਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਕੇ ਮੈਂ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਵੀ ਵੇਖ ਸਕਦਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਜਾਨਕੀ ਨੂੰ ਵੀ। ਅਸੀਂ ਵੀ ਗਰੁੜ ਵਾਂਗ ਦਿਵ੍ਯ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਹਾਂ। ਇਸ ਲਈ, ਆਪਣੇ ਭੋਜਨ, ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਗੁਣਾਂ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਵਾਨਰੋ, ਅਸੀਂ ਸੌ ਯੋਜਨ ਤੋਂ ਵੀ ਦੂਰ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਸਾਡਾ ਜੀਵਨ-ਢੰਗ ਹੀ ਕੁਦਰਤ ਵੱਲੋਂ ਅਜਿਹਾ ਬਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਦੂਰ ਤੱਕ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਹਾਂ; ਜੰਗੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਜੜ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਬਣੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਕੋਈ ਉਪਾਇ ਲੱਭੋ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਇਸ ਲੂਣ ਵਾਲੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਸਕੀਏ। ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਵੈਦੇਹੀ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੋਗੇ, ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਮਿਸ਼ਨ 'ਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਕੇ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੇ ਹੋਏ ਆਓ। ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਜੋ ਵਰੁਣ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਲੈ ਜਾਵਾਂ। ਉੱਥੇ ਜਾ ਕੇ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਭਰਾ, ਜੋ ਹੁਣ ਪਰਲੋਕ ਸਿੱਧ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦੇਣੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਫਿਰ, ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਸਮਪਾਤੀ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦੇ ਪਰ ਜਲ ਗਏ ਸਨ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਲੈ ਜਾ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਭਰਾ ਲਈ ਪਾਣੀ ਚੜ੍ਹਾਇਆ। ਇੰਝ, ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਉਸ ਥਾਂ ਲੈ ਜਾ ਕੇ, ਵਾਨਰ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੀਤਾ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲ ਗਈ ਸੀ। ਹੁਣ, ਪਚਵੰਜਾ ਅਧਿਆਇ ਸੁਣੋ। ਜਦ ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਗਿਦੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਉਹ ਮਿੱਠੀ ਗੱਲ ਸੁਣੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਭ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਜਾਮਵੰਤ, ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਸਾਰੇ ਵਾਨਰਾਂ ਸਮੇਤ ਜਮੀਨ ਤੋਂ ਉੱਠ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਗਿਦੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ, "ਸੀਤਾ ਕਿੱਥੇ ਹੈ? ਕਿਸਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ? ਮੈਥਿਲੀ ਨੂੰ ਕੌਣ ਲੈ ਗਿਆ? ਸਾਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸੋ, ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਲਈ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਕ ਬਣੋ।" ਕੌਣ ਹੈ ਜੋ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਘੱਟ ਆਂਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਲੱਖਮਣ ਵੱਲੋਂ ਛੱਡੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦੇ ਹਨ? ਸਮਪਾਤੀ ਨੇ, ਜੋ ਹੁਣ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸੀਤਾ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦੱਸਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ। "ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਵੈਦੇਹੀ ਦੇ ਹਰਨ ਬਾਰੇ ਕਿਵੇਂ ਸੁਣਿਆ, ਕਿਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, ਅਤੇ ਉਹ ਚੌੜੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਸੀਤਾ ਕਿੱਥੇ ਹੈ। ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਇਸ ਪਹਾੜੀ ਉੱਤੇ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਬੁੱਢਾ ਅਤੇ ਅਸਹਾਇ। ਮੇਰੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਦੋਵੇਂ ਖਤਮ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਸੁਪਰਸ਼ਵਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਪੰਛੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ਤੇ ਖਾਣਾ ਲਿਆ ਕੇ ਦੇਂਦਾ ਸੀ, ਭਾਵੇਂ ਮੈਂ ਇੰਝ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਗੰਧਰਵ ਆਪਣੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿੱਖੇ ਹਨ, ਸੱਪ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਤਿੱਖੇ ਹਨ, ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਡਰ ਵਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਸਾਡੀ ਭੁੱਖ ਵੀ ਬਹੁਤ ਤਿੱਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਜਦ ਮੈਂ ਭੁੱਖਾ ਸੀ ਅਤੇ ਖਾਣੇ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਸ ਨੇ ਕਦੇ ਮਾਸ ਨਹੀਂ ਖਾਧਾ ਸੀ, ਸੂਰਜ ਅਸਤ ਹੋਣ ਤੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਇਆ। ਉਸ ਨੇ, ਖਾਣਾ ਨਾ ਮਿਲਣ ਕਰਕੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਲਈ, ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਸੱਚੀ ਗੱਲ ਦੱਸੀ। "ਪਿਤਾ ਜੀ, ਸਮੇਂ ਤੇ ਮਾਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਮੈਂ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਉੱਡਦਾ ਹੋਇਆ ਮਹੇਂਦਰ ਪਹਾੜ ਦੇ ਮੂਹਰੇ ਆ ਕੇ ਰੁਕ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਘੁੰਮਦੇ ਫਿਰਦੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਰਸਤਾ ਰੋਕ ਲਿਆ, ਪਰ ਮੂੰਹ ਬੰਦ ਰੱਖਿਆ, ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਆਖਿਆ। ਉੱਥੇ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਇਕ ਔਰਤ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਕਾਲੀ ਸੁਰਮਾ ਦੀ ਟਿਕਲੀ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੈਂ ਮਨ ਵਿਚ ਨਿਸ਼ਚੇ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਪੁਰਖ ਤੋਂ ਨਰਮ ਤੇ ਨਮਰ ਬੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਰਸਤਾ ਮੰਗਿਆ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਖਾਣਾ ਮਿਲ ਜਾਏ। ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਾਰਦਾ, ਜੋ ਨਰਮੀ ਨਾਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ; ਫਿਰ ਮੈਂ ਤਾਂ ਫਿਰ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਨਹੀਂ ਹਾਂ ਜੋ ਹੱਤਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ।" "ਉਹ ਆਦਮੀ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਬੜੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲਿਆ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਚੀਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਮੈਨੂੰ ਆਸਪਾਸ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਆ ਕੇ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਭਾਗਾਂ ਨਾਲ ਸੀਤਾ ਜੀਉਂਦੀ ਹੈ; ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਤੋਂ ਵਿਛੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਪਰ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਚਲੀ ਗਈ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਸਿੱਧਾਂ ਵਲੋਂ, ਮੈਨੂੰ ਰਾਵਣ, ਰਾਛਸਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਮਪਾਤੀ ਨੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਸੀਤਾ ਦੀ ਥਾਂ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਹਰਨ ਬਾਰੇ ਸਾਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੱਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਉੱਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਛਾ ਗਈ।