ਅੰਗਦ ਦੇ ਆਸ ਪਾਸ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪੱਕਾ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕਰ ਲਿਆ ਕਿ ਹੁਣ ਉਹ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਮੌਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣਗੇ। ਵਲੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅੰਗਦ ਦੀ ਗੰਭੀਰ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਉੱਚੀ ਪੰਗਤਿ ਨੇ, ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਦਰਭਾ ਘਾਸ ਉੱਤੇ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਬੈਠ ਗਏ। ਉਹ ਸਭ, ਮੌਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਆਹਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਉਪਵਾਸ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਉਚਿਤ ਹੈ—ਉਹ ਰਾਮ ਦੇ ਵਨਵਾਸ, ਦਸ਼ਰਥ ਦੀ ਮੌਤ, ਜਨਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਨਰਸੰਘਾਰ, ਜਟਾਯੂ ਦੀ ਹੱਤਿਆ, ਸੀਤਾ ਦੇ ਹਰਨ, ਵਲੀ ਦੀ ਮੌਤ ਅਤੇ ਰਾਮ ਦੇ ਕ੍ਰੋਧ ਦੇ ਡਰ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਪਹਾੜਾਂ ਵਰਗੇ ਸੀ, ਜਦ ਉਹ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਪੈ ਗਏ, ਪਹਾੜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਉਠਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਂ ਦੀ ਗੜਗੜਾਹਟ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਪਹਾੜ ਦੀ ਢਲਾਨ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਥੇ ਜਟਾਯੂ ਦਾ ਭਰਾ—ਸੰਪਾਤੀ—ਜੋ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਸ਼ੌਰਿਆ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ, ਆ ਗਿਆ। ਸੰਪਾਤੀ, ਜੋ ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜ ਦੀ ਇੱਕ ਗੁਫਾ ਤੋਂ ਨਿਕਲਿਆ, ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਬੈਠੇ ਦੇਖ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ, "ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਚਾਲਕਤਾ ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਹੈ; ਇਹ ਭੋਜਨ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਸੀ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਆ ਗਿਆ।" ਸੰਪਾਤੀ ਨੇ ਵਾਨਰਾਂ ਵੱਲ ਤਾਕ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ, ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ, ਮਰੇ ਹੋਏ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਖਾ ਲਵਾਂਗਾ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਅੰਗਦ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਹਨੁਮਾਨ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ, "ਦੇਖੋ, ਸੀਤਾ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਮੌਤ ਦਾ ਦੇਵਤਾ ਯਮ ਇੱਥੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸੰਘਾਰ ਲਈ। ਰਾਮ ਦਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਨਾ ਹੀ ਰਾਜਾ ਦੀ ਆਗਿਆ, ਅਤੇ ਇਹ ਅਚਾਨਕ ਆਫਤ ਵਾਨਰਾਂ ਉੱਤੇ ਆ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।" ਅੰਗਦ ਨੇ ਜਟਾਯੂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ, "ਵੈਦੇਹੀ ਲਈ, ਜਟਾਯੂ ਨੇ ਜੋ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਪੂਰਾ ਸੁਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਜਿਵੇਂ ਜਟਾਯੂ ਨੇ ਰਾਮ ਲਈ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਤਿਆਗਿਆ, ਅਜਿਹੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵ—even ਜਾਨਵਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਹੋਏ—ਰਾਮ ਲਈ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਤਿਆਗਦੇ ਹਨ। ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਦਇਆ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਹ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ, ਸੇਵਾ ਲਈ, ਮਨੁੱਖ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਤਿਆਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।" ਅੰਗਦ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜਟਾਯੂ, ਜੋ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਰਾਮ ਲਈ ਪਿਆਰੇ ਕੰਮ ਕਰ ਗਿਆ; ਅਸੀਂ ਵੀ, ਰਾਘਵ ਲਈ, ਥੱਕੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ। ਅਸੀਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ ਹਾਂ, ਪਰ ਮੈਥਿਲੀ (ਸੀਤਾ) ਨਹੀਂ ਦਿਖਦੀ; ਜਟਾਯੂ, ਰਾਵਣ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕਰਕੇ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੇ ਡਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ। ਜਟਾਯੂ ਅਤੇ ਦਸ਼ਰਥ ਦੀ ਮੌਤ, ਸੀਤਾ ਦੇ ਹਰਨ ਨਾਲ, ਵਾਨਰਾਂ ਸੰਦੇਹ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਏ ਹਨ।" ਅੰਗਦ ਨੇ ਰਾਮ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਦੇ ਵਨਵਾਸ, ਵਲੀ ਦੀ ਰਾਘਵ ਦੇ ਬਾਣ ਨਾਲ ਮੌਤ, ਰਾਮ ਦੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਨਾਸ, ਅਤੇ ਕੈਕੇਈ ਦੇ ਵਰਦਾਨ ਨਾਲ ਆਈ ਵਿਪਰੀਤਤਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਦੁਖੀ ਸ਼ਬਦ ਕਹਿ ਦਿੱਤੇ। ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਪਿਆ ਦੇਖ ਕੇ, ਸੰਪਾਤੀ, ਮਹਾਨ ਮਨ ਵਾਲਾ ਗ੍ਰਿਧ-ਰਾਜ, ਬਹੁਤ ਚਿੰਤਿਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਦੁਖੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਚਾਰਣ ਲੱਗਾ। ਉਸ ਨੇ, ਅੰਗਦ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਸੁਣੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਕੇ, ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਾਲਾ, ਤਿੱਖੀ ਚੋਚ ਵਾਲਾ ਸੰਪਾਤੀ, ਪੁੱਛਿਆ, "ਇਹ ਕੌਣ ਹੈ ਜੋ ਮੇਰੇ ਭਰਾ ਜਟਾਯੂ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕਰ ਪਿਆਰਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਹਿਲਾ ਦਿੱਤਾ?" ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਜਨਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਰਾਕਸ਼ਸ ਅਤੇ ਗ੍ਰਿਧ ਵਿਚਕਾਰ ਕਿਵੇਂ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ? ਅੱਜ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦਾ ਨਾਮ ਸੁਣਿਆ ਹੈ।" ਸੰਪਾਤੀ ਨੇ ਇੱਛਾ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤੀ, "ਤੁਸੀਂ, ਜੋ ਨੌਜਵਾਨ, ਧਰਮਵਾਨ ਤੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਹੋ, ਮੈਨੂੰ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਲਿਆਓ।" "ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਮੈਂ ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਕੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋਇਆ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਬਾਰੇ ਦੱਸੋ।" "ਮੇਰੇ ਭਰਾ ਜਟਾਯੂ, ਜੋ ਜਨਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਭਰਾ ਦੇ ਮਿੱਤਰ ਦਸ਼ਰਥ—ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਹਨ?" "ਜਿਸ ਲਈ ਰਾਮ, ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ, ਆਪਣੇ ਵੱਡਿਆਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ, ਇੱਤੇ ਵਧ ਪਿਆਰਾ ਹੈ—ਮੇਰੇ ਪੰਖ ਸੂਰਜ ਦੀ ਤਾਪ ਨਾਲ ਜਲ ਗਏ ਹਨ, ਮੈਂ ਉੱਡ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ; ਹੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁ-ਨਾਸਕ ਵਾਨਰੋ, ਮੈਨੂੰ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਲਿਆਓ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਨੇਤਾ, ਸੰਪਾਤੀ ਦੀ ਦੁਖੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਵਿਹਾਰ ਤੋਂ ਸਾਵਧਾਨ ਹਨ। ਉਹ ਵਲਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਦ ਉਹ ਉਪਵਾਸ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਸੰਪਾਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖਾ ਲਵੇਗਾ। ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, "ਜੇਕਰ, ਜਦ ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਉਪਵਾਸ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਖਾਏਗਾ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲਵਾਂਗੇ ਅਤੇ ਇਥੋਂ ਜਲਦੀ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਵਾਂਗੇ।" ਫਿਰ, ਸਾਰੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਨੇਤਾ, ਆਪਣਾ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕਰਕੇ, ਅੰਗਦ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਆਇਆ ਅਤੇ ਸੰਪਾਤੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। "ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਵਾਨਰ ਰਾਜਾ ਸੀ—ਰਿਕਸ਼ਰਾਜਾ—ਹੇ ਪੰਛੀ, ਉਹ ਮੇਰਾ ਪੁਰਖਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਧਰਮਵਾਨ ਸਨ। ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਅਤੇ ਵਲੀ, ਦੋਵੇਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪੁੱਤਰ, ਉਸ ਦੇ; ਵਲੀ, ਮੇਰਾ ਪਿਤਾ, ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ।" "ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਇक्षਵਾਕੂ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਮਹਾਨ ਰਥੀ, ਦਸ਼ਰਥ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ, ਦੰਡਕ ਵਨ ਵਿੱਚ ਗਿਆ।" "ਉਹ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਪਤਨੀ ਸੀਤਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਪਿਤਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਹ 'ਤੇ ਚਲਿਆ।" "ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਰਾਵਣ ਨੇ ਜਨਸਥਾਨ ਤੋਂ ਜਬਰਦਸਤੀ ਹੜਪ ਲਿਆ; ਰਾਮ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਮਿੱਤਰ, ਗ੍ਰਿਧ-ਰਾਜ ਜਟਾਯੂ, ਸੀ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਾਨਰ, ਸੰਪਾਤੀ ਅਤੇ ਜਟਾਯੂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿਚ, ਰਾਮ ਦੇ ਦੂਤ, ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ, ਦੁਖ ਅਤੇ ਆਸ ਤੇ ਨਿਸ਼ਚਾ ਨਾਲ, ਪਹਾੜ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਨਦੀ ਦੇ ਪਾਸ, ਵਨਵਾਸੀ ਰਾਮ ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਉਪਵਾਸ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।