ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀ ਵਾਨਰ ਜਦੋਂ ਉਸ ਵਿਲੱਖਣ ਗੁਫਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਗਏ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚਹੁੰਫੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਭੰਵਰੇ ਅਤੇ ਮਿੱਠਾ ਸ਼ਹਦ ਵੇਖਿਆ। ਹਰ ਪਾਸੇ ਮਣਕਾਂ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਚੌਕੀਆਂ ਅਤੇ ਆਸਨ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੋਨੇ, ਚਾਂਦੀ ਅਤੇ ਪਿੱਤਲ ਦੇ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਬਰਤਨਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਵੇਖੇ। ਉਥੇ ਉੱਚ ਕੋਟੀ ਦੀ ਚੰਦਨ ਅਤੇ ਅਗਰ ਦੀ ਮਹਿਕ, ਸਾਫ਼ ਸੁਥਰੇ ਭੋਜਨ, ਜੜਾਂ ਅਤੇ ਫਲਾਂ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਉਹ ਉਥੇ ਕੀਮਤੀ ਰਥ, ਮਿੱਠਾ ਸ਼ਹਦ, ਅਤੇ ਅਸਮਾਨੀ ਅਤੇ ਕੀਮਤੀ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਵੇਖ ਰਹੇ ਸਨ। ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਰੰਗ-ਬਰੰਗੀਆਂ ਕੰਬਲਾਂ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀਆਂ ਖਾਲਾਂ ਪਈਆਂ ਸਨ, ਜੋ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਇਸ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਸੋਨੇ ਦੇ ਢੇਰ ਵੀ ਵੇਖੇ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਵਾਨਰ ਬਹਾਦਰ ਅੱਗੇ ਵਧੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੁਝ ਦੂਰ ਇੱਕ ਔਰਤ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਛਾਲ ਅਤੇ ਕਾਲੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਮ੍ਰਿਗ ਦੀ ਖਾਲ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਹ ਔਰਤ ਤਪਸਵਿਨੀ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਆਹਾਰ ਵਿੱਚ ਸੰਯਮਿਤ, ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਸ ਵਿੱਚ ਅਤਿ-ਉਰਜਾ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਾਨਰਾਂ ਲਈ ਹੈਰਾਨੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਥੰਮ ਗਏ। ਫਿਰ ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਨੇ ਉਸ ਤਪਸਵਿਨੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ, ਅਤੇ ਇਹ ਗੁਫਾ ਕਿਸ ਦੀ ਹੈ?" ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ, ਜੋ ਪਹਾੜ ਵਰਗੇ ਦਿੱਖ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਉਸ ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਵਾਲੀ ਮਹਿਲਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮਾਤਾ, ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ, ਇਹ ਗੁਫਾ ਅਤੇ ਇਹ ਜੁੜਾਵਾਂ ਕਿਸ ਦੇ ਹਨ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ।" ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਨੇ ਉਸ ਧਰਮਮਈ ਤਪਸਵਿਨੀ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ, "ਅਸੀਂ ਅਚਾਨਕ ਇਸ ਹਨੇਰੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ ਹਾਂ। ਭੁੱਖ, ਤਰਸ ਅਤੇ ਥਕਾਵਟ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਏ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਧਰਤੀ ਦੇ ਇਸ ਵੱਡੇ ਛਿੜਕਣ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹਾਂ, ਪਿਆਸ ਨਾਲ ਤਰਸ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਚੰਭੇ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਵੇਖ ਕੇ ਅਸੀਂ ਹੈਰਾਨ ਅਤੇ ਭਟਕ ਗਏ ਹਾਂ। ਇਹ ਸੋਨੇ ਦੇ ਰੁੱਖ, ਜੋ ਉਗਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਹਨ, ਇਹ ਕਿਸ ਦੇ ਹਨ?" "ਇਹ ਸੁਤਥਰੇ ਭੋਜਨ, ਜੜਾਂ, ਫਲ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਮਹਲ, ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਘਰ—ਇਹ ਕਿਸ ਦੇ ਹਨ? ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਖਿੜਕੀਆਂ ਅਤੇ ਮਣਕਾਂ ਦੀਆਂ ਜਾਲੀਆਂ ਵਾਲੇ ਇਹ ਘਰ, ਫੁੱਲਦਾਰ ਅਤੇ ਸੁਗੰਧੀ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਹ ਜੰਬੂਨਦਾ ਸੋਨੇ ਦੇ ਰੁੱਖ ਅਤੇ ਸਾਫ਼ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੇ ਕੌਲ ਦੇ ਫੁੱਲ, ਇਹ ਕਿਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਬਣੇ ਹਨ? ਇੱਥੇ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਮੱਛੀਆਂ ਅਤੇ ਕੱਛੂਏ ਇਕੱਠੇ ਕਿਵੇਂ ਹਨ? ਕੀ ਇਹ ਤੁਹਾਡੀ ਆਪਣੀ ਤਪੱਸਿਆ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ?" "ਸਾਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪਤਾ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਸਾਨੂੰ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਦੱਸੋ।" ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਇਹ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਤਪਸਵਿਨੀ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਮਾਰਗ 'ਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਬੋਲ ਪਈ। ਉਸ ਨੇ ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਹੇ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਜਾਦੂਈ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਮਾਇਆ ਨਾਮਕ ਦਾਨਵ ਸੀ।" "ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੋਹ ਨਾਲ ਇਹ ਪੂਰਾ ਸੋਨੇ ਦਾ ਜੰਗਲ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਲਈ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਜਿਹਾ ਵਿਦ੍ਯਾ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਸੋਨੇ ਦਾ, ਅਸਮਾਨੀ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਮਹਲ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਤੋਂ ਉਸ਼ਨਸ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸਾਰੇ ਧਨ ਦਾ ਵਰਦਾਨ ਲੈ ਆਇਆ ਸੀ।" "ਉਸ ਨੇ ਸਭ ਕੁਝ ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ, ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦਾ ਮਾਲਿਕ ਬਣ ਗਿਆ। ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਉਹ ਇੱਥੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਸਦਾ ਰਿਹਾ। ਉਹ ਦਾਨਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ, ਅਪਸਰਾ ਹੇਮਾ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਿਆ। ਪਰ ਇੰਦਰ ਨੇ, ਵਜਰ ਨਾਲ, ਉਸ ਨਾਲ ਭਾਰੀ ਯੁੱਧ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਇਹ ਸੋਨੇ ਦਾ ਜੰਗਲ ਹੇਮਾ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।" "ਇਹ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਭੋਗ-ਵਿਲਾਸ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦਾ ਮਹਲ ਹੇਮਾ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। ਮੈਂ ਸਵਯੰਪ੍ਰਭਾ ਹਾਂ, ਮੇਰੂਸਾਵਰਣਾ ਦੀ ਧੀ, ਅਤੇ ਹੇਮਾ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਹੈ। ਹੇ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਮੈਂ ਹੇਮਾ ਦੇ ਇਸ ਮਹਲ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੀ ਹਾਂ। ਹੇਮਾ, ਜੋ ਮੇਰੀ ਪਿਆਰੀ ਮਿੱਤਰ ਹੈ, ਨ੍ਰਿੱਤ ਅਤੇ ਗੀਤ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੈਂ ਇਹ ਮਹਲ ਸੰਭਾਲ ਰਹੀ ਹਾਂ। ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਦੱਸੋ, ਤੁਸੀਂ ਕਿਸ ਕਾਰਜ ਲਈ ਅਤੇ ਕਿਸ ਦੇ ਲਈ ਇਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹੋ?" "ਇਹ ਅਸੰਭਵ ਅਤੇ ਔਖਾ ਜੰਗਲ ਤੁਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਵੇਖ ਲਿਆ? ਪਹਿਲਾਂ ਸੁਤਥਰੇ ਫਲ, ਜੜਾਂ ਖਾ ਲਵੋ, ਪਾਣੀ ਪੀ ਲਵੋ, ਫਿਰ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸੋ।" ਜਦੋਂ ਵਾਨਰ ਸਾਰੇ ਆਰਾਮ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਦ ਉਹ ਧਰਮ-ਨਿਸ਼ਠ ਤਪਸਵਿਨੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੀ ਥਕਾਵਟ ਫਲਾਂ ਖਾਣ ਨਾਲ ਦੂਰ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੇ ਮੈਨੂੰ ਸੁਣਨਾ ਉਚਿਤ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ।" ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ, ਜੋ ਪਵਨਪੁਤ੍ਰ ਹਨ, ਨੇ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਸੱਚਾਈ ਨਾਲ ਦੱਸਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। "ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਦਸ਼ਰਥ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ, ਜੋ ਮਹਿੰਦਰ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਦੇ ਸਮਾਨ ਤੇਜਸਵੀ ਹਨ, ਉਹ ਦੰਡਕ ਅਰਣ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹਨ। ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਪਤਨੀ ਸੀਤਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਗਏ; ਪਰ ਰਾਵਣ ਨੇ ਜਨਸਥਾਨ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਜਬਰ ਨਾਲ ਚੱਕ ਲਿਆ।" "ਉਸ ਰਾਜਾ ਦੇ ਮਿੱਤਰ ਹਨ ਸੁਗਰੀਵ, ਜੋ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੇ ਅਸੀਂ ਆਏ ਹਾਂ। ਅੰਗਦ ਆਦਿ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਧੀਆ ਵਾਨਰਾਂ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਦੱਖਣੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹਾਂ, ਜੋ ਯਮ ਦੇ ਰੱਖੇ ਅਤੇ ਅਗਸਤਯ ਰਿਸ਼ੀ ਦੁਆਰਾ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਮਿਲਿਆ ਸੀ ਕਿ ਰਾਵਣ, ਜੋ ਰੂਪ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੀਤਾ, ਵਿਦੇਹ ਕੁਮਾਰੀ, ਦੀ ਖੋਜ ਕਰੋ।" "ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਜੰਗਲ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਦਿਸ਼ਾ ਸਮੁੰਦਰ ਤੱਕ ਖੰਗਾਲ ਲਈ। ਫਿਰ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਅਸੀਂ ਇਕ ਦਰੱਖਤ ਹੇਠਾਂ ਆ ਕੇ ਬੈਠ ਗਏ। ਸਾਡੇ ਚਿਹਰੇ ਉੱਤੇ ਮਲਾਲ ਸੀ, ਅਸੀਂ ਸੋਚ ਵਿਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ ਹਾਂ, ਹਾਲਾਤਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨ, ਅਤੇ ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ labh ਰਹੇ।