ਇੱਕ ਵਾਰ, ਵਣਾਂ ਦੇ ਹਾਸਿਆਂ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਸੁਗੰਧਤ ਜਗ੍ਹਾ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਫੁੱਲ ਤਾਂ ਖਿੜਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਮੱਖੀਆਂ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਉੱਥੇ ਕਣ੍ਡੂ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵੱਸਦੇ ਸਨ, ਜੋ ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਤਪ-ਬਲ ਵਿਚ ਬੜੇ ਪ੍ਰਬਲ ਸਨ। ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਕਠੋਰ ਤੇ ਅਟੱਲ ਵ੍ਰਤਾਂ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਨੂੰ ਕੋਈ ਹਰਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਹੀ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਰਿਸ਼ੀ ਕਣ੍ਡੂ ਦਾ ਦੱਸ ਸਾਲ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਸ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਚਾਨਕ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਿਆ। ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇਹ ਹਾਲਤ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਧਰਮ-ਪਰਾਇਣ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੂਰੇ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਸ਼ਾਪ ਕਰਕੇ ਉਹ ਜੰਗਲ ਸੁੰਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਕੋਈ ਜਾਨਵਰ ਜਾਂ ਪੰਛੀ ਉੱਥੇ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਉਹ ਜੰਗਲ ਦੇ ਹਾਸਿਆਂ ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ 'ਚ ਖੋਜ ਕਰਨ। ਫਿਰ, ਸਭ ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਸਰੋਤਾਂ ਅਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ 'ਚ ਖੋਜ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਉੱਥੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ, ਸੀਤਾ, ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ। ਨਾ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਸੀਤਾ ਦਾ ਹਰਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਡਰਾਵਣੇ, ਬੇਹੱਦ ਘਣੇ ਬੂਟਿਆਂ ਅਤੇ ਬੇਲਾਂ ਵਾਲੇ ਜਗ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ, ਨਿਡਰ ਰਾਖਸ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਉਹ ਰਾਖਸ ਪਹਾੜ ਵਰਗਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਡਰ ਕੇ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਏ। ਪਰ ਉਹ ਰਾਖਸ, ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਬੜੀ ਗਰਜ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਗੁੰਮ ਹੋ ਗਏ ਹੋ!" ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਰਾਖਸ ਮੁੱਕਾ ਚੁੱਕ ਕੇ ਵਾਨਰਾਂ ਵੱਲ ਵਧਿਆ, ਪਰ ਓਸ ਵੇਲੇ ਵਾਲ਼ੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅੰਗਦ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ। ਅੰਗਦ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਵਣ ਸਮਝ ਕੇ ਆਪਣੀ ਹਥੇਲੀ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਘੁੰਮਕੇ ਮਾਰਿਆ। ਵਾਲ਼ੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਚੋਟ ਨਾਲ ਉਹ ਰਾਖਸ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਖੂਨ ਵਗਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜ ਡਿੱਗ ਪਏ। ਰਾਖਸ ਦੇ ਮਰ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਪੂਰੀ ਪਹਾੜੀ ਦੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿਚ ਵਧ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਖੋਜ ਕੀਤੀ। ਹਰ ਥਾਂ ਖੋਜਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੰਗਲ ਵਾਸੀ ਇਕ ਹੋਰ ਡਰਾਉਣੀ ਪਹਾੜੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ। ਉੱਥੇ ਵੀ ਖੋਜਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਬਾਹਰ ਆ ਕੇ ਇਕੱਲੇ ਇੱਕ ਦਰੱਖਤ ਹੇਠਾਂ ਚੁੱਪਚਾਪ ਬੈਠ ਗਏ। ਹੁਣ ਚੌਂਤਾਲੀਵਾਂ ਸਰਗਾ ਸੁਣੋ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਅੰਗਦ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਗਿਆਨੀ ਤੇ ਥੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਸਾਰੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਹੌਸਲਾ ਦੇਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲਾਂ ਵਿੱਚ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਅਸੀਂ ਜੰਗਲ, ਪਹਾੜ, ਦਰਿਆ, ਤੇ ਹਰ ਔਖੀ ਥਾਂ, ਘਾਟੀਆਂ, ਤੇ ਪਹਾੜੀ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿਚ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੋਜ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਾਂ। ਫਿਰ ਵੀ, ਅਸੀਂ ਜਨਕੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ, ਨਾ ਹੀ ਉਸ ਪਾਪੀ ਰਾਖਸ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਨੇ ਸੀਤਾ ਦਾ ਹਰਨ ਕੀਤਾ। ਸਾਡਾ ਕਾਫੀ ਸਮਾਂ ਲੰਘ ਗਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਸੁਗਰੀਵ ਬੜੀ ਤੀਖੀ ਆਗਿਆ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਮਿਲ ਕੇ ਹਰ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਕਰੋ। ਸੁਸਤਤਾ, ਦੁੱਖ ਤੇ ਨੀਂਦ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਐਸਾ ਖੋਜੋ ਕਿ ਅਸੀਂ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਸਕੀਏ। ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਹੌਂਸਲਾ, ਹੁਨਰ ਅਤੇ ਅਟੱਲ ਮਨ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹੀ ਸਫਲਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਆਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਹੁਣ ਵੀ, ਵਣਵਾਸੀ ਵਾਨਰ ਥਕਾਵਟ ਛੱਡ ਕੇ, ਇਸ ਔਖੇ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਖੋਜਣ। ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਜਿਹੜੇ ਲਗਾਤਾਰ ਯਤਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਦਾ ਫਲ ਵੇਖਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜੇ ਕੋਈ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਕੁਝ ਵੀ ਹਾਸਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਸੁਗਰੀਵ ਰਾਜਾ ਕ੍ਰੋਧੀ ਅਤੇ ਕਠੋਰ ਦੰਡ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਹੇ ਵਾਨਰੋ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਤੋਂ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਰਾਮਾ ਤੋਂ ਡਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਭਲੇ ਲਈ ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਚੰਗਾ ਲੱਗੇ ਤਾਂ ਐਸਾ ਕਰੋ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਕੋਲ ਹੋਰ ਕੋਈ ਸੁਝਾਅ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਆਖ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਅੰਗਦ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਗੰਧਮਾਦਨ ਨੇ, ਜੋ ਪਿਆਸ ਤੇ ਥਕਾਵਟ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸੀ, ਸਾਫ ਬੋਲਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਅੰਗਦ ਨੇ ਜੋ ਆਖਿਆ, ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਬਿਲਕੁਲ ਠੀਕ ਹੈ; ਇਹ ਸਾਡੀ ਭਲਾਈ ਤੇ ਮਨ ਪਸੰਦ ਵੀ ਹੈ—ਉਸਦੇ ਬੋਲ ਅਮਲ ਵਿਚ ਲਿਆਉ। ਆਓ, ਅਸੀਂ ਦੁਬਾਰਾ ਪਹਾੜ, ਗੁਫਾਵਾਂ, ਪੱਥਰ, ਸੁੰਨ ਜੰਗਲ ਅਤੇ ਪਹਾੜੀ ਨਦੀਆਂ ਨੂੰ ਖੋਜੀਏ। ਜਿਹੜੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਦਾ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਉਲਲੇਖ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਪਹਾੜੀ ਕਿਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਖੋਜੀਏ। ਫਿਰ ਉਹ ਬਲਵਾਨ ਵਾਨਰ ਦੁਬਾਰਾ ਉੱਠੇ ਤੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ, ਜੋ ਕਿ ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਘਣੇ ਜੰਗਲਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਖੋਜਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਚੰਦੀ ਵਰਗੇ ਸੋਹਣੇ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ, ਜੋ ਪਤਝੜ ਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਚੋਟੀਆਂ ਤੇ ਗੁਫਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ। ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਵਧੀਆ ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਉਥੇ ਸੁੰਦਰ ਲੋਧਰਾ ਦੇ ਬਾਗਾਂ ਅਤੇ ਸੱਤ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੇ ਬਾਗਾਂ ਵਿਚ ਖੋਜ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਪਹਾੜੀ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਏ, ਪਰ ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਉਹ ਮਹਾਨ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਵੈਦੇਹੀ, ਰਾਮ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਰਾਣੀ, ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ। ਪਰ ਜਦ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਹ ਪਹਾੜ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਸਨ, ਉਹ ਉੱਥੇ ਚੜ੍ਹ ਗਏ ਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਵੇਖਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਫਿਰ, ਜਦ ਉਹ ਥੱਕ ਕੇ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਉਤਰੇ, ਉਹ ਦਰੱਖਤ ਹੇਠਾਂ ਖੜੇ ਰਹੇ, ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਠਹਿਰੇ, ਤੇ ਥੋੜੀ ਥਕਾਵਟ ਦੂਰ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਦੁਬਾਰਾ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੋਜਣ ਨਿਕਲ ਪਏ। ਫਿਰ, ਹਨੁਮਾਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ, ਉਹ ਵਧੀਆ ਵਾਨਰ ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਆਧਾਰ ਬਣਾ ਕੇ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਖੋਜਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਹੁਣ ਪੰਜਾਹਵਾਂ ਸਰਗਾ ਸੁਣੋ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਕਾਂਡ ਵਿਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਵਾਨਰ ਹਨੁਮਾਨ, ਤਾਰਾ ਅਤੇ ਅੰਗਦ ਦੇ ਨਾਲ, ਵਿਂਧਿਆ ਦੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਅਤੇ ਘਣੇ ਬੂਟਿਆਂ ਵਿਚ ਖੋਜ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉੱਥੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਹ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵੇਖੀਆਂ, ਜਿੱਥੇ ਸ਼ੇਰ ਤੇ ਬੱਘ ਵੱਸਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਵੱਡੇ ਝਰਨਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਔਖੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਵੀ ਸਨ। ਉਹ ਪਹਾੜ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚੇ, ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ਲੰਘ ਗਿਆ।