ਵਾਨਰ ਸੈਨਿਕ ਜਨਕਨੰਦਨੀ ਸੀਤਾ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਪਰਬਤਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ, ਦਰਿਆਈ ਕਿਲਿਆਂ, ਝੀਲਾਂ, ਵੱਡੇ ਰੁੱਖਾਂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬਾਗਾਂ, ਪਹਾੜਾਂ ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਘਣੀ ਤਲਾਸ਼ੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਵੀਰ ਵਾਨਰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਲੱਭਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਸੀਤਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ। ਖੋਜ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਅਟੱਲ ਸੂਰਮੇ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਜੜ੍ਹਾਂ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫਲ ਖਾਂਦੇ, ਤੇ ਕਦੇ ਇੱਥੇ-ਉੱਥੇ ਠਹਿਰ ਜਾਂਦੇ। ਉਹ ਇਲਾਕਾ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਖੋਜ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਬਹੁਤ ਵਿਸ਼ਾਲ, ਡਰਾਉਣਾ ਅਤੇ ਖੋਜਣ ਲਈ ਔਖਾ ਸੀ। ਓਥੇ ਘਣੇ ਜੰਗਲ, ਖੋਹਾਂ, ਸੁੱਕੇ ਪਿੰਡ, ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਡਰਾਵਣੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਉਹ ਓਥੇ ਵੀ ਮਹਾਨ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਤਲਾਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਉਹ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਮੁਖੀ ਡਰ ਰਹੇ ਬਿਨਾ, ਉਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਹੋਰ ਇਕ ਔਖਾ ਅਤੇ ਅਪਹੁੰਚੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਪਰਵਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਰੁੱਖਾਂ ਉੱਤੇ ਫਲ ਤਾਂ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਫੋਕਟ ਸਨ, ਕੋਈ ਫੁੱਲ ਨਹੀਂ, ਪੱਤੇ ਨਹੀਂ; ਦਰਿਆ ਸੁੱਕੇ ਹੋਏ, ਜੜ੍ਹਾਂ ਲੱਭਣੀ ਵੀ ਔਖੀ। ਨਾ ਉਥੇ ਮੱਝ, ਨਾ ਹਿਰਣ, ਨਾ ਹਾਥੀ, ਨਾ ਸ਼ੇਰ, ਨਾ ਪੰਛੀ, ਨਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ। ਰੁੱਖ, ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ, ਲਤਾਵਾਂ ਜਾਂ ਘਾਹ ਵੀ ਨਹੀਂ; ਸਿਰਫ਼ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਕਮਲ ਦੇ ਪੌਂਡ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੱਤੇ ਚਮਕਦੇ ਤੇ ਸੁਗੰਧਤ ਸਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀਆਂ। ਉਥੇ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਕੰਡੂ ਵੱਸਦੇ ਸਨ, ਜੋ ਸੱਚ-ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਤਪ-ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਵਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਅਟੱਲ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦਸ ਸਾਲ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਸ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਗੁੰਮ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਰਿਸ਼ੀ ਕੰਡੂ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਮਹਾਨ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਜੰਗਲ ਸੁੰਨ, ਅਪਹੁੰਚਾ, ਪੰਛੀਆਂ ਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਲਈ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਜੰਗਲ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਅਤੇ ਪਹਾੜ ਦੀਆਂ ਖੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੋਜੋ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ, ਮਨ ਨੂੰ ਇਕਾਗਰ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਸਰੋਤ ਅਤੇ ਪਹਾੜ ਦੀਆਂ ਖੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਉਥੇ ਵੀ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ। ਨਾ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੀਤਾ ਦਾ ਹਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਰਾਵਣ, ਜਿਸ ਨੇ ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਕਿਤੇ ਵਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਥਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰਵਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਜੋ ਲਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਬੂਟੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਡਰਾਉਣੇ, ਨਿਡਰ ਰਾਖਸ਼ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਉਸ ਰਾਖਸ਼ ਨੂੰ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਵੱਡਾ ਦੇਖ ਕੇ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਡਰ ਕੇ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਏ। ਪਰ ਉਹ ਰਾਖਸ਼, ਜਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਕਹਿੰਦਾ, "ਤੁਸੀਂ ਰਾਹ ਭੁੱਲ ਗਏ ਹੋ!" ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮੁੱਕੀ ਚੁੱਕ ਕੇ ਵਾਨਰਾਂ ਵੱਲ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਵੇਲੇ ਵਲੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅੰਗਦ ਅਚਾਨਕ ਉਸ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਮਾਰਦਾ ਹੈ। ਅੰਗਦ, ਉਸਨੂੰ ਰਾਵਣ ਜਾਣ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਹਥੇਲੀ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਘਾਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵਲੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵੱਲੋਂ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੇ, ਉਹ ਰਾਖਸ਼ ਮੂੰਹੋਂ ਖੂਨ ਉਗਲਦਾ ਹੋਇਆ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਪਹਾੜ ਢਹਿ ਪਏ। ਉਸ ਰਾਖਸ਼ ਦੇ ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ, ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਵਾਨਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਹਾੜ ਦੀਆਂ ਖੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਥਾਂ ਲੱਭਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੰਗਲ ਵਾਸੀ ਵਾਨਰ ਇਕ ਹੋਰ ਭਿਆਨਕ ਪਹਾੜ ਦੀ ਖੋਹ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਵੀ ਖੋਜਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਥੱਕੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਬਾਹਰ ਆ ਕੇ ਇਕ ਰੁੱਖ ਹੇਠਾਂ ਇਕੱਲੇ ਬੈਠ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਦਾਸੀ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਅੰਗਦ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਵਿਅਕਤ ਅਤੇ ਸੋਚਵਾਨ ਸੀ, ਹੌਲੀ ਬੋਲੇ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, "ਅਸੀਂ ਜੰਗਲ, ਪਹਾੜ, ਦਰਿਆ, ਖੜਾਂ, ਪਹਾੜ ਦੀਆਂ ਖੋਹਾਂ—ਸਭ ਥਾਵਾਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੋਜ ਲਈਆਂ ਹਨ। ਫਿਰ ਵੀ, ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਜਾਂ ਉਸ ਦੁਸ਼ਟ ਰਾਖਸ਼, ਜਿਸ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ, ਦਿਸ ਨਹੀਂ ਰਹੇ। ਸਮਾਂ ਵੀ ਬਹੁਤ ਲੰਘ ਗਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਸੁਗਰੀਵ ਰਾਜਾ ਕਠੋਰ ਹੁਕਮ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਖੋਜ ਕਰੋ। ਆਪਣੀ ਨੀਂਦ, ਦੁੱਖ ਤੇ ਆਲੱਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਅਜਿਹਾ ਖੋਜੋ ਕਿ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਸੀਤਾ ਸਾਨੂੰ ਮਿਲ ਜਾਵੇ। ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਅਡੋਲ ਮਨ, ਕੌਸ਼ਲ ਤੇ ਲਗਨ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਫਲਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਹੁਣ ਵੀ, ਇਹ ਔਖਾ ਜੰਗਲ ਛੱਡ ਕੇ, ਫਿਰ ਤੋਂ ਪੂਰਾ ਜੰਗਲ ਖੋਜੋ। ਜੋ ਕਦੇ ਹਾਰ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਦਾ ਫਲ ਜ਼ਰੂਰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਹਿੰਮਤ ਹਾਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕੋਈ ਸਫਲਤਾ ਨਹੀਂ। ਸੁਗਰੀਵ ਰਾਜਾ ਕ੍ਰੋਧੀ ਅਤੇ ਸਖ਼ਤ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਹੇ ਵਾਨਰੋ, ਤੁਸੀਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਤੋਂ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਰਾਮ ਤੋਂ ਡਰੋ। ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਭਲੇ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ, ਤਾਂ ਕਰ ਲਵੋ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਕੋਲ ਹੋਰ ਕੋਈ ਸੁਝਾਅ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਆਖ ਸਕਦੇ ਹਨ।" ਅੰਗਦ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣਕੇ, ਗੰਧਮਾਦਨ ਨੇ, ਜੋ ਪਿਆਸ ਅਤੇ ਥਕਾਵਟ ਕਰਕੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸੀ, ਸਾਫ਼ ਬੋਲ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਅੰਗਦ ਜੋ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਠੀਕ ਅਤੇ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੈ। ਆਉ, ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਮਨੋ।" ਫਿਰ ਉਹ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਆਓ, ਫਿਰ ਤੋਂ ਪਹਾੜ, ਖੋਹਾਂ, ਪੱਥਰ, ਸੁੰਨੇ ਜੰਗਲ ਅਤੇ ਪਹਾੜੀ ਦਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਕਰੀਏ। ਜਿੱਥੇ-ਜਿੱਥੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਆਖਿਆ ਹੈ, ਉਥੇ-ਉਥੇ ਪੂਰੇ ਜੰਗਲ ਅਤੇ ਪਹਾੜੀ ਕਿਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਕੇ ਖੋਜ ਕਰੀਏ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਮਹਾਬਲੀ ਵਾਨਰ ਫਿਰ ਉੱਠੇ ਤੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ, ਜਿਥੇ ਵਿਂਧਿਆਚਲ ਦੇ ਘਣੇ ਜੰਗਲ ਹਨ, ਖੋਜਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਵਾਨਰ ਸੁੰਦਰ ਚਾਂਦੀ ਵਰਗੇ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਪਤਝੜ ਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦੇ, ਚੋਟੀਆਂ ਤੇ ਖੋਹਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਵਧੀਆ ਵਾਨਰ ਉਥੇ ਸੁਹਣੀਆਂ ਲੋਧਰਾ ਦੀਆਂ ਛਾਂਵਾਂ ਅਤੇ ਸੱਤ-ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਬਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੋਜ ਕਰਦੇ ਹਨ।