ਹਨੁਮਾਨ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਾਨਰ, ਰਾਮਚੰਦਰ ਜੀ ਦੀ ਆਗਿਆ ਤੇ, ਸਿਤਾ ਮਾਤਾ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਲੰਮਾ ਰਸਤਾ ਤੈਅ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵਿੰਧਿਆਚਲ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਘਣੇ ਜੰਗਲਾਂ ਅਤੇ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ, ਦਰਿਆਈ ਕਿਲਿਆਂ, ਝੀਲਾਂ, ਵੱਡੇ ਦਰਖ਼ਤਾਂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬਾਗਾਂ, ਪਹਾੜੀਆਂ ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹਰ ਥਾਂ ਖੋਜ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਵਾਨਰ ਹਰ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲੱਭਦੇ ਰਹੇ, ਪਰ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਸਿਤਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਤੇ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾ ਆਈ। ਇਹ ਮਹਾਨ ਯੋਧੇ ਜਦੋਂ ਖੋਜ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਜੜਾਂ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫਲ ਖਾਂਦੇ ਰਹੇ ਅਤੇ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਠਹਿਰਦੇ ਵੀ ਰਹੇ। ਉਹ ਇਲਾਕਾ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ, ਸੁੱਕਾ, ਡਰਾਉਣਾ ਤੇ ਖੋਜਣ ਵਿੱਚ ਬੜਾ ਔਖਾ ਸੀ—ਹਰ ਥਾਂ ਘਣੇ ਜੰਗਲ, ਗੁਫਾਵਾਂ, ਤੇ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਜਗ੍ਹਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਸਾਰੇ ਜੰਗਲ ਵੀ ਖੋਜ ਲਏ, ਪਰ ਇਹ ਇਲਾਕਾ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਵੱਡਾ ਤੇ ਔਖਾ ਹੀ ਰਿਹਾ, ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਥਾਂ ਜੰਗਲ ਤੇ ਗੁਫਾਵਾਂ ਸਨ। ਫਿਰ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ-ਸੇਨਾ ਦੇ ਅਗੂ, ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਡਰਾਉਣੇ ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਵਿੱਚ ਔਖੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਏ। ਉੱਥੇ ਦਰਖ਼ਤਾਂ ਤੇ ਫਲ ਤਾਂ ਬੇਕਾਰ ਹੀ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਨਾ ਫੁੱਲ ਸੀ, ਨਾ ਪੱਤੇ, ਦਰਿਆ ਸੁੱਕੇ ਪਏ ਸਨ, ਤੇ ਜੜਾਂ ਵੀ ਮਿਲਣ ਔਖੀਆਂ। ਉੱਥੇ ਨਾ ਕੋਈ ਭੈਂਸ ਸੀ, ਨਾ ਹਰਣ, ਨਾ ਹਾਥੀ, ਨਾ ਬਾਘ, ਨਾ ਪੰਛੀ, ਨਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ। ਦਰਖ਼ਤ, ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ, ਲਤਾਵਾਂ ਜਾਂ ਘਾਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ—ਸਿਰਫ਼ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਕੁਝ ਸਹੀਰੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਕਮਲ ਤੇ ਚਮਕਦੇ ਪੱਤੇ ਸਨ। ਇਹ ਝੀਲਾਂ ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਸੋਹਣੀਆਂ ਤੇ ਸੁਗੰਧਤ ਸਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਸ ਥਾਂ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਕੰਡੂ ਵੱਸਦੇ ਸਨ, ਜੋ ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ, ਤਪਸ਼ਚਰਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਅਤੇ ਕਠੋਰ ਵਰਤਾਂ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਸ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਮਰਨ ਲਈ ਨਿਯਤ ਸੀ, ਇਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਗੁੰਮ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਰਿਸ਼ੀ ਕੰਡੂ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ ਅਤੇ ਧਰਮ ਨੂ ਮਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਪੂਰੇ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਜੰਗਲ ਸੁੰਨ, ਅਪਹੁੰਚ, ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ-ਜਾਨਵਰਾਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਲਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਅਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ। ਪੂਰੀ ਤਨ-ਮਨ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਸਰੋਤ ਅਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਖੋਜੀਆਂ, ਪਰ ਉੱਥੇ ਵੀ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ। ਨਾ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਿਤਾ ਨੂੰ ਚੁਰਾਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਜੋ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਇਸ ਡਰਾਉਣੇ, ਬੇਹੱਦ ਲਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਝਾੜੀਆਂ ਵਾਲੇ ਥਾਂ ਵਿੱਚ ਗਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਡਰਾਉਣਾ, ਨਿਡਰ ਰਾਖਸ਼ਸ ਦੇਖਿਆ। ਉਸ ਰਾਖਸ਼ਸ ਨੂੰ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਵੱਡਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਡਰ ਕੇ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਏ। ਪਰ ਉਹ ਰਾਖਸ਼ਸ, ਸਾਰੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਚੀਕਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਰਾਹ ਭੁਲ ਗਏ ਹੋ!" ਅਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਮੁੱਕੇ ਚੁੱਕ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਵਧਿਆ। ਪਰ ਓਸ ਵੇਲੇ ਵਾਨਰ-ਰਾਜ ਵਾਲੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅੰਗਦ ਅਚਾਨਕ ਉਸ ਰਾਖਸ਼ਸ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਗਿਆ। ਅੰਗਦ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਵਣ ਪਛਾਣ ਕੇ ਆਪਣੀ ਹਥੇਲੀ ਨਾਲ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਵਾਰ ਕੀਤਾ। ਵਾਲੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵੱਲੋਂ ਘਾਇਲ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਰਾਖਸ਼ਸ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਉਸਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਖੂਨ ਵਗਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਉਹ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਢਹਿ ਗਿਆ। ਜਦ ਉਹ ਰਾਖਸ਼ਸ ਮਰ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ। ਹਰ ਥਾਂ ਖੋਜਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਜੰਗਲ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਡਰਾਉਣੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਏ। ਉਥੇ ਵੀ ਖੋਜਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਥੱਕੇ-ਹਾਰੇ, ਉਹ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦਰਖ਼ਤ ਹੇਠਾਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਉਦਾਸੀ ਨਾਲ ਬੈਠ ਗਏ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਅੰਗਦ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਥੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਬੋਲੇ, "ਅਸੀਂ ਜੰਗਲ, ਪਹਾੜ, ਨਦੀਆਂ, ਘਾਟੀਆਂ, ਅਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ—ਹਰ ਥਾਂ ਖੋਜ ਲਿਆ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ ਸਾਨੂੰ ਜਨਕੀ ਜੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ, ਨਾ ਹੀ ਉਹ ਦੁਸਟ ਰਾਵਣ ਮਿਲਿਆ, ਜੋ ਸਿਤਾ ਨੂੰ ਲੈ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਾਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਲੰਘ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਰਾਜਾ ਬਹੁਤ ਕਠੋਰ ਹੁਕਮਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਮਿਲ ਕੇ ਹਰ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ।" ਅੰਗਦ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਆਪਣੀ ਨੀਂਦ, ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਥਕਾਵਟ ਨੂੰ ਛੱਡੋ, ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੋਜੋ ਕਿ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਸਾਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਮਿਲੇ। ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਦ੍ਰਿੜ਼ ਨਿਸ਼ਚੈ, ਹੁਨਰ ਅਤੇ ਅਟੱਲ ਮਨ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਹੀ ਕਾਮਯਾਬੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਸਲਾਹ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਹੁਣ ਵੀ, ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਜੰਗਲ ਦੀ ਇਸ ਔਖੀ ਥਾਂ ਨੂੰ ਫੇਰ ਖੋਜਣ, ਅਤੇ ਸਾਰਾ ਜੰਗਲ ਮੁੜ ਖੋਜੋ।" ਅੰਗਦ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ, "ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਜੋ ਲਗਾਤਾਰ ਯਤਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਿਹਨਤ ਦਾ ਫਲ ਵੇਖਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜੇ ਕੋਈ ਹੌਂਸਲਾ ਹਾਰ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਲਈ ਸਫਲਤਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ। ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਰਾਜਾ ਕ੍ਰੋਧੀ ਤੇ ਕਠੋਰ ਦੰਡ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਵਾਨਰੋ! ਤੁਸੀਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਤੋਂ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਰਾਮਚੰਦਰ ਜੀ ਤੋਂ ਡਰੋ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਤੁਹਾਡੇ ਭਲੇ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਠੀਕ ਲੱਗੇ ਤਾਂ ਇਹ ਕਰੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਉਚਿਤ ਸੁਝਾਅ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਦੱਸਣ।" ਅੰਗਦ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਗੰਧਮਾਦਨ ਨੇ, ਜੋ ਪਿਆਸ ਅਤੇ ਥਕਾਵਟ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸੀ, ਸਾਫ਼ ਬੋਲੀ ਵਿਚ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਅੰਗਦ ਨੇ ਜੋ ਕੁਝ ਕਿਹਾ, ਉਹ ਬਿਲਕੁਲ ਠੀਕ ਤੇ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੈ; ਆਉ, ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਮੰਨ ਕੇ ਅਮਲ ਕਰੀਏ।" ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਆਓ, ਫੇਰ ਪਹਾੜ, ਗੁਫਾਵਾਂ, ਚੱਟਾਨਾਂ, ਸੁੰਨੇ ਜੰਗਲ ਅਤੇ ਪਹਾੜੀ ਦਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਖੋਜੀਏ। ਜਿੱਥੇ ਮਹਾਨ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਉੱਥੇ-ਉੱਥੇ ਸਭ ਮਿਲ ਕੇ ਜੰਗਲ ਅਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਠਿਕਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਖੋਜੀਏ।" ਫਿਰ ਉਹ ਮਹਾ-ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਵਾਨਰ ਫਿਰ ਉਠੇ ਅਤੇ ਵਿੰਧਿਆਚਲ ਦੇ ਘਣੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਾਲੀ ਦੱਖਣੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਖੋਜਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਵਾਨਰ ਸੁੰਦਰ ਚਾਂਦੀ-ਵਰਗੇ ਪਹਾੜ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਏ, ਜੋ ਸਰਦ ਰੁੱਤ ਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦੇ, ਚੋਟੀਆਂ ਅਤੇ ਗੁਫਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਨ।