ਉੱਤਰ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਬਾਂਦਰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਫੌਜ ਨੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੋਜ ਕਰ ਲਈ, ਪਰ ਉਹ ਡਰੇ ਹੋਏ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ। ਪੱਛਮੀ ਦਿਸ਼ਾ ਦੀ ਖੋਜ ਸੁਸ਼ੇਣ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਬਾਂਦਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਉਹ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੇ ਕੋਲ ਆਏ। ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਜੋ ਰਾਮ ਦੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸ੍ਰਵਣ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਬੈਠਾ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਬਾਂਦਰ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਸਾਰੇ ਪਹਾੜ, ਘਣੇ ਜੰਗਲ, ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਨਦੀਆਂ, ਅਤੇ ਵਸਣ ਵਾਲੀਆਂ ਜਗ੍ਹਾਂ—ਸਭ ਖੋਜ ਲਿਆ। ਤੁਸੀਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਖੋਜ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਝਾੜ-ਝੰਬੜ ਵੀ। ਦੁਰਗਮ, ਉੱਚ-ਨੀਚ ਥਾਵਾਂ 'ਚ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਮਿਲੇ ਤੇ ਮਾਰੇ ਵੀ; ਉਹ ਅਣਪਹੁੰਚੇ ਇਲਾਕੇ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਖੋਜੇ ਗਏ।" ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, "ਹਨੁਮਾਨ, ਜੋ ਉੱਚ ਕੁਲ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜਰੂਰ ਮੈਥਿਲੀ ਨੂੰ ਲੱਭ ਲਵੇਗਾ; ਵਾਯੂਪੁੱਤਰ ਹਨੁਮਾਨ ਉਸ ਦਿਸ਼ਾ ਨੂੰ ਚਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸੀਤਾ ਗਈ ਹੈ।" ਹੁਣ ਵੈਦਿਕ ਕਥਾ ਦੀ ਅਗਲੀ ਚੌਪਾਈ ਸੁਣੋ, ਜੋ ਕੀਸ਼ਕਿੰਧਾ ਕਾਂਡ ਦੇ ਚੌਲੀਂ-ਅਠਵੇਂ ਸੁਰਤ ਵਿਚ ਹੈ। ਫਿਰ ਹਨੁਮਾਨ, ਤਾਰਾ ਅਤੇ ਅੰਗਦ ਦੇ ਨਾਲ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਵੱਲੋਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਦਿਸ਼ਾ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲ ਪਏ। ਉਹ ਸਭ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਬਾਂਦਰ ਲੰਮਾ ਰਸਤਾ ਤੈਅ ਕਰ ਕੇ ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਅਤੇ ਘਣੇ ਝਾੜ-ਝੰਬੜਾਂ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ, ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਕਿਲੇ, ਝੀਲਾਂ, ਵੱਡੇ ਦਰੱਖਤ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬਾਗਾਂ, ਪਹਾੜ ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਵੀ ਖੋਜ ਲਏ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਵੀਰ ਬਾਂਦਰ ਹਰ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲੱਭਦੇ ਰਹੇ, ਪਰ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਸੀਤਾ ਨਜ਼ਰ ਨਾ ਆਈ। ਖੋਜ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਅਟੱਲ ਬਾਂਦਰ ਜੜਾਂ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫਲ ਖਾਂਦੇ, ਕਦੇ ਇੱਥੇ, ਕਦੇ ਉੱਥੇ ਰਹਿੰਦੇ। ਉਹ ਇਲਾਕਾ, ਜੋ ਖੋਜਣ ਲਈ ਵੱਡਾ ਤੇ ਔਖਾ ਸੀ, ਗੁਫਾਵਾਂ ਤੇ ਘਣੇ ਜੰਗਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਖਾਲੀ, ਸੁੰਨ, ਅਤੇ ਡਰਾਉਣਾ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਹ ਜੰਗਲ ਵੀ ਖੋਜ ਲਿਆ, ਪਰ ਔਖਾ, ਵੱਡਾ, ਗੁਫਾਵਾਂ ਤੇ ਝਾੜ-ਝੰਬੜਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਉਹ ਇਲਾਕਾ ਵੀ ਸੀਤਾ ਦੇ ਬਿਨਾਂ ਰਿਹਾ। ਫਿਰ, ਉਹ ਥਾਂ ਛੱਡ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਬਾਂਦਰ ਆਗੂ ਨਿਰਭੈ ਹੋ ਕੇ ਇਕ ਹੋਰ ਔਖੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ। ਉੱਥੇ ਦਰੱਖਤ ਫੋਕਟ ਫਲ ਲੈ ਕੇ, ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਸਨ; ਨਦੀਆਂ ਸੁੱਕ ਚੁੱਕੀਆਂ, ਜੜਾਂ ਲੱਭਣ ਲਈ ਵੱਡੀ ਮਿਹਨਤ ਕਰਨੀ ਪਈ। ਉੱਥੇ ਕੋਈ ਭੈਸ, ਹਿਰਣ, ਹਾਥੀ, ਬਾਘ, ਪੰਛੀ ਜਾਂ ਹੋਰ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਨਾ ਕੋਈ ਦਰੱਖਤ, ਨਾਂ ਔਸ਼ਧੀ, ਨਾਂ ਬੈਲ, ਨਾਂ ਘਾਸ—ਸਿਰਫ਼ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਕਮਲ-ਪੋਖਰ, ਚਮਕਦਾਰ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੇ, ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਸੁਗੰਧਤ, ਪਰ ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਤੋਂ ਅਣਛੁਏ। ਉਥੇ ਇਕ ਵੱਡਾ ਰਿਸ਼ੀ ਕੰਡੂ ਵੱਸਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਸਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਤਪ-ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਤਪस्वੀ, ਬਹੁਤ ਕਠੋਰ ਅਤੇ ਅਟੱਲ ਵਚਨ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਸ ਜੰਗਲ 'ਚ ਉਸਦਾ ਦਸ ਸਾਲ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮਰਣਯੋਗ ਹੋ ਕੇ ਗੁਮ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਧਰਮ ਦੇ ਪਰਤੀ ਵਚਨਬੱਧ ਹੋ ਕੇ, ਪੂਰੇ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਜੰਗਲ ਸੁੰਨ, ਅਣਪਹੁੰਚਾ, ਪਸ਼ੂ-ਪੰਛੀਆਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਲਈ, ਤੁਸੀਂ ਜੰਗਲ ਦੇ ਕੰਢਿਆਂ ਅਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਕਰੋ। ਇਸ ਉੱਤੇ, ਬਾਂਦਰਾਂ ਨੇ ਮਨ ਨੂੰ ਇਕਾਗ੍ਰ ਕਰ ਕੇ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਸਰੋਤ ਅਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਖੋਜੀਆਂ, ਪਰ ਉੱਥੇ ਵੀ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ। ਨਾ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੀਤਾ ਦਾ ਅਪਹਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਰਾਵਣ ਨਜ਼ਰ ਆਇਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਡਰਾਉਣੀ, ਬੇੜੀ ਅਤੇ ਝਾੜ-ਝੰਬੜਾਂ ਵਾਲੀ ਥਾਂ 'ਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਕੇ, ਇਕ ਡਰਾਉਣ, ਨਿਰਭੈ ਦਾਨਵ ਦੇਖਿਆ। ਦਾਨਵ ਨੂੰ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਦੇਖ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਬਾਂਦਰ ਡਰ ਕੇ ਪਿੱਛੇ ਹੋ ਗਏ। ਪਰ ਉਹ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ালী ਦਾਨਵ, ਬਾਂਦਰਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਆਖਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਗੁੰਮ ਹੋ!" ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮੋਠਾ ਚੁੱਕ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਦੌੜਿਆ, ਪਰ ਵਾਲ਼ੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅੰਗਦ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਵੱਡੀ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ। ਅੰਗਦ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਵਣ ਸਮਝ ਕੇ ਆਪਣੀ ਹਥੇਲੀ ਨਾਲ ਵੱਜਿਆ। ਵਾਲ਼ੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਮਾਰ ਨਾਲ, ਦਾਨਵ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਗਿਆ, ਮੂੰਹੋਂ ਖੂਨ ਵਗਦਾ, ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਢਹਿ ਗਿਆ। ਦਾਨਵ ਦੇ ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ, ਜਿੱਤੂ ਬਾਂਦਰਾਂ ਨੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿਚ ਪੂਰੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ। ਹਰ ਥਾਂ ਖੋਜ ਕੇ, ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਾਸੀ ਹੋਰ ਇਕ ਡਰਾਉਣੀ ਪਹਾੜ ਗੁਫਾ 'ਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ; ਖੋਜ ਕੇ, ਥੱਕੇ ਹੋਏ, ਬਾਹਰ ਆਏ ਅਤੇ ਇਕ ਦਰੱਖਤ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਇਕੱਲੇ, ਉਦਾਸ ਬੈਠ ਗਏ। ਹੁਣ ਚੁਣੀ-ਉਨੰਜਾ ਕਾਂਡ ਸੁਣੋ। ਫਿਰ ਅੰਗਦ, ਜੋ ਬੁਧੀਮਾਨ ਅਤੇ ਥੱਕਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਸਭ ਬਾਂਦਰਾਂ ਨੂੰ ਹੌਸਲਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਆਖਿਆ, "ਜੰਗਲ, ਪਹਾੜ, ਨਦੀਆਂ, ਔਖੇ ਤੇ ਘਣੇ ਥਾਂ, ਖੜ-ਖੜ ਅਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ—ਸਭ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੋਜ ਲਈ। ਫਿਰ ਵੀ, ਜਨਕੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ, ਨਾਂ ਉਹ ਮੰਦ ਦਾਨਵ ਜਿਸ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਲੈ ਗਿਆ।" "ਸਾਨੂੰ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਕੜੀ ਆਗਿਆ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਮਿਲ ਕੇ ਹਰ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਕਰੋ।" "ਆਲਸ, ਦੁਖ ਅਤੇ ਨੀਂਦ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਇੰਝ ਖੋਜੋ ਕਿ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਮਿਲ ਜਾਵੇ। ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਦ੍ਰਿੜਤਾ, ਹੁਨਰ ਅਤੇ ਅਟੱਲ ਮਨ ਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਆਖਦਾ ਹਾਂ।" "ਹਣੇ, ਜੰਗਲ-ਵਾਸੀ ਔਖੇ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਖੋਜਣ, ਥਕਾਵਟ ਛੱਡ ਕੇ, ਫੇਰ ਪੂਰੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਕਰੋ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੀ ਟੋਲੀ, ਹੌਸਲੇ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ, ਹਰੇਕ ਥਾਂ, ਹਰੇਕ ਕੋਨੇ, ਹਰੇਕ ਪਹਾੜ ਤੇ ਜੰਗਲ 'ਚ ਸੀਤਾ ਦੀ ਖੋਜ ਲਈ ਜੁੱਟ ਗਈ।