ਸੁਗਰੀਵ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਵੱਡੇ ਵਾਨਰ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਸਲਾਹਕਾਰਾਂ ਸਮੇਤ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਸੀਤਾ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਕੇ ਵਾਪਸ ਆਏ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੀਤਾ ਕਿਤੇ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾ ਆਈ। ਉੱਤਰੀ ਦਿਸ਼ਾ ਨੂੰ ਵੀ ਵੱਡੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੰਗਾਲ ਕੇ, ਉਹ ਵਾਨਰ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਸਮੇਤ ਡਰੇ ਹੋਏ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ। ਸੁਸ਼ੇਣ ਨੇ ਪੱਛਮੀ ਪਾਸੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਖੋਜ ਕਰਕੇ, ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਸੁਗਰੀਵ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਜਦ ਸੁਗਰੀਵ ਰਾਮ ਦੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸ੍ਰਵਣ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾ ਸੀ। ਉਹ ਸਭ ਵਾਨਰ ਬੜੀ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਸੁਗਰੀਵ ਅੱਗੇ ਆਏ ਤੇ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, “ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਪਹਾੜ, ਘਣੇ ਜੰਗਲ, ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ, ਤੇ ਵੱਸਦੇ ਇਲਾਕੇ ਖੋਜ ਲਈਏ ਹਨ। ਜਿਹੜੀਆਂ ਵੀ ਗੁਫਾਵਾਂ ਤੇ ਘਣੇ ਝਾੜੀਆਂ ਤੁਸੀਂ ਦੱਸੀਆਂ ਸਨ, ਉਹ ਵੀ ਪੂਰੀਆਂ ਖੰਗਾਲ ਲਈਆਂ ਹਨ। ਦੂਰ-ਦੁਰੇ, ਔਖੀਆਂ ਤੇ ਅਣਸਮਝੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਜਾਨਵਰ ਮਿਲੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਵੀ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਹ ਅਣਪਹੁੰਚ ਥਾਵਾਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਖੋਜੀਆਂ। ਪਰ ਸਾਨੂੰ ਸੀਤਾ ਜੀ ਕਿਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ। ਪਰ ਅਸੀਂ ਪੂਰਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਹਨੁਮਾਨ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਵੰਸ਼ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੈਥਿਲੀ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਲੱਭ ਲਏਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਹਵਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨੁਮਾਨ ਉਸੇ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਧਰ ਸੀਤਾ ਗਈ ਸੀ।” ਫਿਰ, ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਤਾਰਾ ਤੇ ਅੰਗਦ ਸਮੇਤ ਸੁਗਰੀਵ ਵਲੋਂ ਦੱਸੇ ਇਲਾਕੇ ਵੱਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਰੁਖ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਸਭ ਵਧੀਆ ਵਾਨਰ ਲੰਮੀ ਦੂਰੀ ਤੈਅ ਕਰਕੇ ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਤੇ ਘਣੀਆਂ ਝਾੜੀਆਂ ਵਿਚ ਖੋਜ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ, ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ, ਝੀਲਾਂ, ਵੱਡੇ ਦਰੱਖਤ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬਾਗਾਂ, ਪਹਾੜ ਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ਖੋਜੀਆਂ। ਪਰ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਸੀਤਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਤੇ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾ ਆਈ। ਇਹ ਵਧੇਰੇ ਜੰਗਲ, ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖੋਜ ਕੀਤੀ, ਵੱਡੇ ਤੇ ਔਖੇ ਸਨ, ਜਿੱਥੇ ਪਾਣੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸੂਨੇ ਤੇ ਡਰਾਉਣੇ ਦਿਸਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਦ ਉਹ ਵੀ ਖੋਜ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਮੁੜ ਇਕ ਹੋਰ ਔਖੇ ਤੇ ਦੁਰਗਮ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ। ਉੱਥੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਉੱਤੇ ਫਲ ਤਾਂ ਸੀ, ਪਰ ਫੁੱਲ ਨਹੀਂ, ਪੱਤੇ ਨਹੀਂ, ਨਦੀਆਂ ਸੁੱਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਤੇ ਜੜ੍ਹਾਂ ਮਿਲਣ ਮੁਸ਼ਕਲ। ਉੱਥੇ ਕੋਈ ਮੱਝ, ਹਿਰਣ, ਹਾਥੀ, ਸ਼ੇਰ, ਪੰਛੀ ਜਾਂ ਹੋਰ ਜਾਨਵਰ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਕੋਈ ਦਰੱਖਤ, ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ, ਬੇਲਾਂ ਜਾਂ ਘਾਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ — ਸਿਰਫ਼ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕੁਝ ਕਮਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਸਨ, ਜੋ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਸੁਗੰਧਿਤ ਸਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀਆਂ। ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਕੰਡੂ ਨਾਮਕ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵੱਸਦੇ ਸਨ, ਜੋ ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਸ ਸਾਲ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਸ ਦੀ ਮੌਤ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸੀ, ਇਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਧਰਮ ਪ੍ਰਤੀ ਨਿਸ਼ਠ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਸਾਰੇ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਜੰਗਲ ਸੁੰਨ, ਅਣਪਹੁੰਚ, ਜਾਨਵਰਾਂ ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਲਈ, ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿਚ ਖੋਜ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਉੱਥੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਵਣ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਫਿਰ, ਵੈਹਸ਼ੀ ਬੇਲਾਂ ਤੇ ਝਾੜੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਡਰਾਉਣੀ ਥਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਡਰਾਉਣੇ ਤੇ ਨਿਡਰ ਰਾਖਸ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਉਹ ਰਾਖਸ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਡਰਾਉਣਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਡਰ ਕੇ ਪਿੱਛੇ ਹੋ ਗਏ। ਪਰ ਉਹ ਰਾਖਸ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਮੋਢਾ ਚੁੱਕ ਕੇ ਵਧਿਆ ਤੇ ਆਖਣ ਲੱਗਾ, “ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਗੁੰਮ ਹੋ ਗਏ ਹੋ!” ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਲ ਵਧਿਆ, ਪਰ ਵਾਲ਼ੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅੰਗਦ ਅਚਾਨਕ ਉਸ ਨੂੰ ਹਥੇਲੀ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਜ਼ੋਰ ਦਾ ਵੱਜ ਮਾਰਿਆ। ਅੰਗਦ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਵਣ ਸਮਝ ਕੇ ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਵੱਜ ਮਾਰੀ। ਵਾਲ਼ੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਵੱਜ ਨਾਲ, ਉਹ ਰਾਖਸ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਮੂੰਹੋਂ ਲਹੂ ਵਗਦਾ ਹੋਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜ ਢਹਿ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਉਸ ਰਾਖਸ ਦੇ ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ, ਜਿੱਤੂ ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਪਹਾੜ ਦੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੋਜ ਕੀਤੀ। ਹਰ ਥਾਂ ਖੋਜਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਸਭ ਜੰਗਲ ਵਾਸੀ ਇਕ ਹੋਰ ਡਰਾਉਣੀ ਪਹਾੜੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ। ਪਰ ਜਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉੱਥੇ ਵੀ ਖੋਜ ਲਿਆ, ਥੱਕੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਇੱਕ ਦਰੱਖਤ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਚੁੱਪਚਾਪ, ਉਦਾਸ ਬੈਠ ਗਏ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਅੰਗਦ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸਮਝਦਾਰ ਤੇ ਥੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਹੌਸਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਆਖਣ ਲੱਗਾ, “ਅਸੀਂ ਜੰਗਲ, ਪਹਾੜ, ਨਦੀਆਂ, ਘਣੇ ਤੇ ਔਖੇ ਥਾਵਾਂ, ਖੱਡਾਂ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ — ਸਭ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੋਜ ਲਿਆ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ ਅਸੀਂ ਜਨਕੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕੇ, ਨਾ ਹੀ ਉਸ ਦੁਸ਼ਟ ਰਾਖਸ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ। ਸਾਨੂੰ ਇੱਥੇ ਆਉਂਦੇ ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਸੁਗਰੀਵ ਬੜੀ ਤੀਖੀ ਆਗਿਆ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਮਿਲ ਕੇ ਹਰ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ। ਆਪਣੀ ਥਕਾਵਟ, ਦੁੱਖ ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਨੀਂਦ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਅਜਿਹੀ ਖੋਜ ਕਰੋ ਕਿ ਅਸੀਂ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਸਕੀਏ। ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਦ੍ਰਿੜਤਾ, ਹੁਨਰ ਤੇ ਅਟੱਲ ਮਨ ਨਾਲ ਹੀ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ — ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਇਹ ਗੱਲ ਤੁਹਾਡੇ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।