ਇੱਕ ਸਮੇਂ, ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਗੰਗਾ, ਜੋ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਧੀ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਜਲ ਨਾਲ ਦੇਵਲੋਕ ਨੂੰ ਚਲੀ ਗਈ। ਇਸ ਕਥਾ ਦੇ ਅਗਲੇ ਭਾਗ ਵੱਲ ਚੱਲਦੇ ਹੋਏ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਮਹਾਨ ਮਹਾਤਮਾ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, “ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੁਸੀਂ ਬੜੀ ਉੱਤਮ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਕਥਾ ਦੱਸੀ ਹੈ; ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਵੱਡੀ ਧੀ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਕਥਾ ਦੱਸੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਦੀ ਦਿਵਿ ਅਤੇ ਮਾਨਵ ਉਤਪੱਤੀ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ।” ਰਾਮ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਗੰਗਾ, ਜੋ ਸੰਸਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤਿੰਨ ਰਸਤੇ ਵੱਜਦੀ ਹੈ? ਗੰਗਾ, ਜੋ ਨਦੀਆਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਤਿੰਨ-ਵਾਹੀ ਕਿਵੇਂ ਹੋਈ? ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ, ਕੇਸ ਕਰਤਬ ਅਤੇ ਕਿਸ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਐਸਾ ਕੀਤਾ?” ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਜੋ ਤਪस्या ਵਿਚ ਧਨੀ ਸੀ, ਸਾਧੂਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪੂਰੀ ਕਥਾ ਦੱਸਣ ਲੱਗਾ: “ਕਦੇ, ਹੇ ਰਾਮ, ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਸ਼ਿਤਿਕੰਠ ਨਵੇਂ ਵਿਆਹੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਭਗਵਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਮਹਾਦੇਵ, ਨੀਲੇ ਗਲੇ ਵਾਲੇ, ਉਸ ਨਾਲ ਮਿਲੇ; ਅਤੇ ਇਸ ਖੇਡ ਵਿਚ, ਸੌ ਦੇਵ-ਵਰਸ਼ ਲੰਘ ਗਏ। ਪਰ, ਹੇ ਰਾਮ, ਉਸ ਤੋਂ ਕੋਈ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲਿਆ; ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ, ਬਹੁਤ ਚਿੰਤਿਤ ਹੋ ਗਏ।” ਉਹ ਸਭ ਦੇਵਤੇ ਆਏ, ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ, “ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਵਿਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦੇ ਹੋ, ਸਾਡੀ ਨਮਸਕਾਰ ਪੱਤ੍ਰੀ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਕ੍ਰਿਪਾ ਦਿਓ। ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਭਰਦਾਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ; ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਤਪस्या ਨਾਲ, ਤੁਸੀਂ ਭਗਵਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਤਪ ਕਰੋ। ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿਚ ਹੀ ਰੱਖੋ; ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ—ਤੁਸੀਂ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਅਨਵਾਸੀ ਨਾ ਕਰੋ।” ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਆਖਿਆ, ਐਸਾ ਹੋਵੇ।” ਫਿਰ ਉਹ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ, “ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਹੀ ਰੋਕਾਂਗਾ, ਭਗਵਤੀ ਦੇ ਨਾਲ; ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲੇ। ਮੇਰੀ ਉੱਤਮ ਸ਼ਕਤੀ ਜੋ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਹੋਈ ਹੈ—ਇਸਨੂੰ ਕੌਣ ਝੱਲੇਗਾ? ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੇਵਤਾ ਦੱਸੋ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ, ਦੇਵਤਾ ਨੇ ਬਲ-ਧਾਰੀ ਦੇਵ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਤੁਹਾਡੀ ਜੋ ਸ਼ਕਤੀ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਹੋਈ ਹੈ, ਅੱਜ ਧਰਤੀ ਉਸਨੂੰ ਝੱਲੇਗੀ।” ਇਸ ਉੱਤਰ 'ਤੇ, ਮਹਾਨ ਦੇਵ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਛੱਡੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਧਰਤੀ, ਪਹਾੜਾਂ ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ। ਫਿਰ, ਦੇਵਤਾ ਅੱਗ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਤੂੰ, ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ, ਤੇਜ਼ ਅਤੇ ਹਵਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਅੰਦਰ ਆ।” ਅੱਗ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਸਫੈਦ ਪਹਾੜ ਅਤੇ ਦਿਵਿ ਸਰਵਣ ਬਣੇ, ਜੋ ਅੱਗ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਸਨ। ਉਥੇ, ਅੱਗ ਤੋਂ, ਵੱਡੀ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਕਾਰਤਿਕੇਯਾ ਜਨਮਿਆ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਸਾਧੂਆਂ ਨੇ ਉਮਾ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਨ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ; ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਮ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਧੀ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ, ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ: ‘ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ, ਜਦ ਮੈਂ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਸੀ—ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਵਿਚ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕੋਗੇ; ਅੱਜ ਤੋਂ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨਿਸ਼ਪੁੱਤਰ ਹੋਣ।’” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ: “ਹੇ ਧਰਤੀ, ਤੇਰਾ ਇੱਕ ਹੀ ਰੂਪ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ; ਤੂੰ ਕਈ ਪਤਨੀਆਂ ਵਾਲੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਤੇਰਾ ਮਨ ਜੋ ਇੰਨਾ ਮਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਪਾਵੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਚਾਹਿਆ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਗੁੱਸਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।” ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਦੁਖੀ ਹੋਏ, ਤਾਂ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਵਾਰੁਣ ਦੇ ਰਾਜ guarded ਖੇਤਰ ਵੱਲ ਚਲੇ। ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਪਹਾੜ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਢਲਾਨ 'ਤੇ, ਹਿਮਵਤ ਦੇ ਉਤਪੰਨ ਚੋਟੀ 'ਤੇ, ਭਗਵਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਤਪस्या ਕੀਤੀ। ਹੇ ਰਾਮ, ਇਹ ਕਥਾ ਤੇਨੂੰ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਧੀ ਨੇ ਦੱਸੀ; ਹੁਣ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਸਮੇਤ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ, ਜਦ ਮੈਂ ਗੰਗਾ ਦੇ ਉਤਪੱਤੀ ਦੀ ਕਥਾ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਜਦ ਸ਼ਿਵ ਤਪ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਦੇਵਤੇ, ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਅੱਗੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਕੋਲ ਆਏ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਲਈ ਸੈਨਾਪਤੀ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ। ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਅੱਗੀ ਸਮੇਤ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, “ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਿਸ ਸੈਨਾਪਤੀ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਭਾਰੀ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੁਝ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਤੁਸੀਂ ਕਰਵਾਓ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸਾਡਾ ਸਰਵ-ਉੱਚਾ ਆਸਰਾ ਹੋ।” ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਂਤਵਨਾ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, “ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਧੀ ਨੇ ਜੋ ਆਖਿਆ, ਉਹ ਜੀਵਾਂ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਲਈ ਠੀਕ ਨਹੀਂ; ਉਸਦੇ ਸ਼ਬਦ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਸੱਚ ਹਨ, ਇਸ 'ਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਦਿਵਿ ਗੰਗਾ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਅੱਗੀ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕਰੇਗਾ, ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਦਾ ਸੈਨਾਪਤੀ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਜਨਮ ਲਵੇਗਾ। ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਵੱਡੀ ਧੀ ਉਸ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਆਦਰ ਕਰੇਗੀ; ਉਹ ਉਮਾ ਵੱਲੋਂ ਬਹੁਤ ਸਤਿਕਾਰ ਪਾਵੇਗਾ, ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ।” ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਹੇ ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਆਪਣਾ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ ਵੇਖ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਕੈਲਾਸ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਗਏ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਅੱਗੀ ਨੂੰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਧੀ ਗੰਗਾ, ਦੇਵਲੋਕ ਚ ਚਲੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਉਤਪੱਤੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਨੋਰਥ, ਉਮਾ-ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਤਪस्या, ਅਤੇ ਕਾਰਤਿਕੇਯਾ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਕਥਾ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੀ।