ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਰਾਮ ਜੀ, ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਾਰਾ ਵਾਕਿਆ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਜਦੋਂ ਵਾਲੀ ਰਾਖਸ਼ਸ ਦੁੰਦੁਭੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਮਹਾਂ-ਭੈਸ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਮਲਯਾ ਪਹਾੜ ਵੱਲ ਚਲਿਆ। ਫਿਰ, ਉਹ ਭੈਸ ਮਲਯਾ ਦੀ ਇੱਕ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ; ਵਾਲੀ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਦੀ ਨੀਅਤ ਨਾਲ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਮੈਂ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਗੁਫਾ ਦੇ ਮੂੰਹ 'ਤੇ ਖੜਾ ਸੀ; ਪਰ ਇੱਕ ਸਾਲ ਲੰਘ ਗਿਆ, ਵਾਲੀ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਆਇਆ। ਇਕ ਦਿਨ, ਗੁਫਾ ਵਿੱਚੋਂ ਖੂਨ ਦਾ ਸੈਲ ਆਇਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਮੈਂ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਮੇਰਾ ਮਨ ਉਲਝ ਗਿਆ, ਮੈਂ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਮੇਰਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਮਾਰਿਆ ਜਾ ਚੁਕਾ ਹੈ; ਮੈਂ ਗੁਫਾ ਦੇ ਮੂੰਹ 'ਤੇ ਪਹਾੜ ਵਰਗਾ ਪੱਥਰ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਭੈਸ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਮਰ ਗਿਆ ਹੋਵੇਗਾ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ, ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਉਮੀਦ ਛੱਡਕੇ। ਮੈਂ ਵੱਡਾ ਰਾਜ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ, ਤਾਰਾ ਅਤੇ ਰੂਮਾ ਵੀ ਮਿਲੀਆਂ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਜੀਵਨ ਜੀਉਂਦਾ ਰਿਹਾ। ਪਰ, ਵਾਲੀ, ਜੋ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਸੀ, ਭੈਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ; ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਆਦਰ ਅਤੇ ਡਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਰਾਜ ਵਾਪਸ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਪਰ ਵਾਲੀ ਨੇ ਮੰਦੀ ਨੀਅਤ ਅਤੇ ਉਲਝੇ ਹੋਏ ਮਨ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਮਾਰਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ; ਜਦ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਭੱਜਿਆ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਆਇਆ। ਵਾਲੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਲੱਗਣ ਤੇ, ਮੈਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਰਿਆਵਾਂ, ਜੰਗਲਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਿਆਂ ਦੌੜਦਾ ਰਿਹਾ। ਧਰਤੀ ਮੈਨੂੰ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਿੱਚ ਆਇਨੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਘੁੰਮਦੇ ਹੋਏ ਅੱਗ ਦੇ ਬਟੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਤੇ ਗਾਂ ਦੇ ਖੁਰ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵਰਗੀ ਛੋਟੀ ਲੱਗਣ ਲੱਗੀ। ਫਿਰ, ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਜਾ ਕੇ, ਮੈਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੁੱਖ, ਸੁਹਾਵਣੇ ਪਹਾੜਾਂ, ਦਰਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਝੀਲਾਂ ਵੇਖੀਆਂ। ਉਥੇ, ਮੈਂ ਸੂਰਜ-ਉਦੈ ਪਹਾੜ, ਖਣਿਜਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਦੁਧ ਸਮੁੰਦਰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਸਦਾ ਦੇਵ-ਕਨਿਆਵਾਂ ਦੀ ਰਹਿਣ-ਥਾਂ ਹੈ। ਪਰ, ਵਾਲੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਲੱਗਣ ਤੇ, ਮੈਨੂੰ ਵਾਪਸ ਮੁੜਨਾ ਪਿਆ। ਫਿਰ, ਮੈਂ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ, ਜਿੱਥੇ ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਜੜਾਂ ਅਤੇ ਚੰਦਨ ਦੇ ਰੁੱਖ ਸਨ। ਰੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿਚ, ਮੈਂ ਹੋਰ ਦੱਖਣੀ ਭਾਗ ਵੱਲ ਚਲਾ, ਪਰ ਵਾਲੀ ਮੁੜ ਪਿੱਛੇ ਆ ਗਿਆ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਵਧੀਆ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੈਂ ਵੱਡੇ ਪੱਛਮੀ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ ਅਤੇ ਉੱਥੋਂ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਧੱਕਿਆ ਗਿਆ। ਹਿਮਾਲਿਆ, ਮੇਰੂ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਸਮੁੰਦਰ ਵੇਖਿਆ, ਪਰ ਵਾਲੀ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਕਿਤੇ ਠਿਕਾਣਾ ਨਾ ਮਿਲਿਆ। ਫਿਰ, ਹਨੁਮਾਨ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਗਿਆਨਵਾਨ ਸੀ, ਮੈਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਆਇਆ, ਰਾਜਨ, ਕਿ ਵਾਲੀ, ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਮਤੰਗਾ ਰਿਸ਼ੀ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ਾਪਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ—ਜੇ ਵਾਲੀ ਇਸ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਆਵੇ, ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ ਸੌ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੀ ਜਾਵੇਗਾ।” “ਇੱਥੇ, ਸਾਡਾ ਨਿਵਾਸ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਅਤੇ ਡਰ-ਰਹਿਤ ਹੋਵੇਗਾ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਨ, ਅਸੀਂ ਰਿਸ਼ਯਮੂਕ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਆ ਗਏ। ਵਾਲੀ ਨੇ ਮਤੰਗਾ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਅੰਦਰ ਨਹੀਂ ਆਇਆ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ, ਅਤੇ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਘੁੰਮ ਕੇ, ਮੈਂ ਇਸ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਆ ਵੱਸਿਆ। ਹੁਣ, ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਕਾਂਡ ਦੀ ਸਤਵੀਂ-ਚਾਲੀ ਸਰਗ ਸੁਣੋ। ਫਿਰ, ਸੀਤਾ ਦੀ ਖੋਜ ਲਈ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ, ਵਾਨਰ ਰਾਜਾ ਦੀ ਆਗਿਆ 'ਤੇ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਾਰੀਂ ਪਾਸਿਆਂ ਵੱਲ ਚਲੇ। ਉਹ ਹਰ ਥਾਂ ਖੋਜ ਕਰਦੇ—ਝੀਲਾਂ, ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਆਕਾਸ਼, ਸ਼ਹਿਰ, ਅਤੇ ਉਹ ਜਗ੍ਹਾ ਜਿੱਥੇ ਦਰਿਆ ਪਹੁੰਚਣਾ ਔਖਾ ਸੀ। ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਮੁਖੀ, ਸੁਗਰੀਵ ਦੀ ਆਗਿਆ 'ਤੇ, ਪਹਾੜ, ਜੰਗਲ ਅਤੇ ਬਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਕਰਦੇ। ਦਿਨ ਭਰ ਖੋਜ ਕਰ ਕੇ, ਸੀਤਾ ਦੀ ਖੋਜ ਲਈ ਮਨ ਲਗਾ ਕੇ, ਵਾਨਰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ। ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ, ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਫਲਦਾਰ ਰੁੱਖ ਮਿਲਦੇ, ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਉਹ ਉੱਥੇ ਆਪਣੀ ਸੇਜ ਬਣਾਉਂਦੇ। ਪਹਿਲਾ ਦਿਨ ਪੂਰਾ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਵਾਨਰ ਮੁਖੀ, ਵਾਨਰ ਰਾਜਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਪ੍ਰਸ੍ਰਵਣ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਆ ਗਏ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਮੀਦ ਖਤਮ ਹੋ ਚੁਕੀ ਸੀ। ਪੂਰਬ ਦੀ ਖੋਜ, ਮੰਤਰੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਆਗਿਆ ਮੁਤਾਬਕ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਵਾਪਸ ਆਇਆ, ਸੀਤਾ ਨਾ ਮਿਲੀ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਵਾਨਰ, ਪੂਰੀ ਉੱਤਰੀ ਦਿਸ਼ਾ ਖੋਜ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਸਮੇਤ ਡਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਵਾਪਸ ਆਇਆ। ਸੁਸ਼ੇਣ, ਪੱਛਮੀ ਪਾਸੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨਾਲ ਖੋਜ ਕਰਕੇ, ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਸੁਗਰੀਵ ਕੋਲ ਆਇਆ। ਉਹ ਆ ਕੇ, ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ, ਜੋ ਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸ੍ਰਵਣ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਬੈਠਾ ਸੀ, ਆਦਰ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਆਖਿਆ, “ਸਾਰੇ ਪਹਾੜ ਖੋਜ ਲਏ ਹਨ, ਘਣੇ ਜੰਗਲ, ਸਮੁੰਦਰ-ਅੰਤ ਦਰਿਆ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਵੱਸਦੇ ਹੋਏ ਇਲਾਕੇ ਵੀ ਵੇਖ ਲਏ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਖੋਜ ਲਈਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਬੇਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਝਾੜੀਆਂ ਵੀ। ਦੂਰ, ਔਖੀਆਂ, ਅਤੇ ਉਲਝਣ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ, ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਜੀਵ ਮਿਲੇ ਤੇ ਮਾਰੇ ਵੀ ਗਏ; ਉਹ ਔਖੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਖੋਜ ਲਈਆਂ ਹਨ।” “ਹਨੁਮਾਨ, ਜੋ ਉੱਚੀ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਮੈਥਿਲੀ ਨੂੰ ਲੱਭ ਲਏਗਾ; ਹਵਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨੁਮਾਨ, ਓਸੇ ਪਾਸੇ ਚਲਾ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਸੀਤਾ ਗਈ ਹੈ।” ਹੁਣ, ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਕਾਂਡ ਦੀ ਅਠਵੀਂ-ਚਾਲੀ ਸਰਗ ਸੁਣੋ। ਫਿਰ, ਹਨੁਮਾਨ, ਤਾਰਾ ਅਤੇ ਅੰਗਦ ਦੇ ਨਾਲ, ਸੁਗਰੀਵ ਵੱਲੋਂ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਏ।