ਰਾਜਾ ਵਲੋਂ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਸੈਨਾ ਦੇ ਮੁਖੀ ਇਕਠੇ ਹੋ ਕੇ ਬੋਲ ਪਏ, “ਅਸੀਂ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਂਗੇ ਅਤੇ ਰਾਵਣ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕਰਾਂਗੇ।” ਫਿਰ ਇਕ ਵਾਨਰ ਨੇ ਆਤਮ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, “ਜੇਕਰ ਰਾਵਣ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਉਸ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕਰ ਦਿਆਂਗਾ ਅਤੇ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਵਾਪਸ ਲਿਆ ਆਵਾਂਗਾ।” ਦੂਜੇ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਭਾਵੇਂ ਜਾਨਕੀ ਥਕਾਵਟ ਕਾਰਨ ਕੰਬ ਰਹੀ ਹੋਵੇ, ਤੁਸੀਂ ਹੌਸਲਾ ਨਾ ਛੱਡੋ; ਮੈਂ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਜਾਨਕੀ ਨੂੰ ਅਗਰ ਲੋੜ ਪਈ ਤਾਂ ਪਾਤਾਲ ਤੋਂ ਵੀ ਵਾਪਸ ਲਿਆ ਆਵਾਂਗਾ।” ਫਿਰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਆਤਮ-ਗਰਵ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, “ਮੈਂ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨੂੰ ਚੀਰ ਦਿਆਂਗਾ, ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਚਿਰ ਦਿਆਂਗਾ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਭੇਦ ਦਿਆਂਗਾ, ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਨੂੰ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਕਰ ਦਿਆਂਗਾ।” ਉਹ ਅੱਗੇ ਕਹਿੰਦੇ, “ਮੈਂ ਯੋਜਨਾਂ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੱਕ ਛਾਲ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ; ਮੈਂ ਤਾਂ ਸੌ ਯੋਜਨ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਪਾਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ।” “ਚਾਹੇ ਧਰਤੀ ਹੋਵੇ, ਸਮੁੰਦਰ, ਪਹਾੜ ਜਾਂ ਜੰਗਲ, ਜਾਂ ਫਿਰ ਪਾਤਾਲ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਮੇਰੀ ਚਾਲ ਨੂੰ ਕੋਈ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਰ ਇੱਕ ਬਲਵਾਨ ਵਾਨਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਗਰਵ ਨਾਲ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਵਾਨਰ ਰਾਜਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕਹੀਆਂ। ਹੁਣ, ਮਹਾਨ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਕਾਂਡ ਦੇ ਛਿਆਲੀਵੇਂ ਸਰਗ ਨੂੰ ਸੁਣੋ। ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਮੁਖੀ ਚਲੇ ਗਏ, ਰਾਮ ਨੇ ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, “ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਕਿਵੇਂ ਪਤਾ ਹੈ?” ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਰਾਮ ਜੀ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਜਦੋਂ ਵਾਲ਼ੀ, ਡੁੰਡੁਭੀ ਨਾਮਕ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨਾਲ, ਜੋ ਮੱਝ ਦੀ ਆਕਾਰ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਲੜਾਈ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਮਲਯ ਪਹਾੜ ਵੱਲ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਮੱਝ ਮਲਯ ਪਹਾੜ ਦੀ ਇਕ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ; ਵਾਲ਼ੀ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ ਅੰਦਰ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਮੈਂ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਗੁਫਾ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੇ ਖੜਾ ਸੀ; ਪਰ ਇਕ ਸਾਲ ਲੰਘ ਗਿਆ, ਵਾਲ਼ੀ ਬਾਹਰ ਨਾ ਆਇਆ। ਫਿਰ, ਗੁਫਾ ਵਿੱਚੋਂ ਖੂਨ ਦਾ ਰੇਲਾ ਨਿਕਲਿਆ, ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਮੈਂ ਹੈਰਾਨ ਤੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਲਈ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਮੇਰੀ ਮੱਤ ਭਟਕ ਗਈ, ਮੈਂ ਸੋਚਿਆ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਮੈਂ ਗੁਫਾ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੇ ਪਹਾੜ ਵਰਗਾ ਪੱਥਰ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਮੱਝ ਤਾਂ ਬਚਣ ਤੋਂ ਅਸਮਰਥ ਸੀ, ਉਹ ਮਰ ਗਿਆ ਹੋਵੇਗਾ, ਸੋ ਮੈਂ ਉਮੀਦ ਛੱਡ ਕੇ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ। ਵੱਡਾ ਰਾਜ, ਤਾਰਾ ਤੇ ਰੁਮਾ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਦੋਸਤਾਂ ਸਮੇਤ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਰਹਿਣ ਲੱਗਾ। ਪਰ ਵਾਲ਼ੀ, ਜੋ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਸੀ, ਡੁੰਡੁਭੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ; ਮੈਂ ਡਰ ਤੇ ਆਦਰ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ ਰਾਜ ਵਾਪਸ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਪਰ ਵਾਲ਼ੀ ਨੇ ਮੰਦੇ ਮਨ ਤੇ ਭਟਕੀ ਹੋਈ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ, ਮੈਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ; ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਸਮੇਤ ਭੱਜ ਪਿਆ। ਵਾਲ਼ੀ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਨਦੀਆਂ, ਜੰਗਲਾਂ ਤੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੋਇਆ ਦੌੜਿਆ। ਮੇਰੀ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਧਰਤੀ ਆਇਨੇ ਵਾਂਗ ਲੱਗਣ ਲੱਗੀ, ਜਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਅੱਗ ਦੀ ਲੱਕੜੀ ਘੁੰਮ ਰਹੀ ਹੋਵੇ, ਜਿਵੇਂ ਗਾਂ ਦੇ ਖੁਰ ਵਰਗੀ ਛੋਟੀ ਲੱਗੀ। ਮੈਂ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਗਿਆ, ਉੱਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਰੱਖਤ, ਸੁਹਣੇ ਪਹਾੜ, ਨਦੀਆਂ ਤੇ ਝੀਲਾਂ ਵੇਖੀਆਂ। ਉੱਥੇ ਮੈਂ ਸੂਰਜ ਉਗਣ ਵਾਲਾ ਪਹਾੜ, ਖਣਿਜਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਦੁਧ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ, ਜੋ ਸਦਾ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਹੈ, ਵੇਖਿਆ। ਪਰ ਵਾਲ਼ੀ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਮੁੜਨਾ ਪਿਆ। ਫਿਰ ਮੈਂ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਰੁਖ ਕੀਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਜੜਾਂ ਤੇ ਚੰਦਨ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਸਨ। ਮੈਂ ਹੋਰ ਦੱਖਣੀ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਾੜਾਂ ਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਿਆ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਵਾਲ਼ੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡਿਆ ਨਹੀਂ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ ਤੇ ਵੱਡਾ ਪਹਾੜ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੈਂ ਪੱਛਮੀ ਪਹਾੜ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਪਰ ਉਥੋਂ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਭੱਜਣਾ ਪਿਆ। ਮੈਂ ਹਿਮਾਲਿਆ, ਮੇਰੂ ਤੇ ਉੱਤਰੀ ਸਮੁੰਦਰ ਵੇਖਿਆ, ਪਰ ਵਾਲ਼ੀ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਕਿਤੇ ਵੀ ਆਸਰਾ ਨਾ ਮਿਲਿਆ। ਤਦ ਹਨੁਮਾਨ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਸੀ, ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਖਿਆ, “ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਆਇਆ, ਰਾਜਨ, ਮਤੰਗ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਵਾਲ਼ੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ ਜੇ ਉਹ ਇਸ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ ਸੌ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਜਾਵੇਗਾ।” “ਇਥੇ ਰਹਿਣਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਤੇ ਨਿਡਰ ਹੋਵੇਗਾ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਨ, ਅਸੀਂ ਰਿਸ਼ਯਮੂਕ ਪਹਾੜ ਤੇ ਆ ਗਏ। ਵਾਲ਼ੀ ਨੇ ਮਤੰਗ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਉਥੇ ਦਾਖਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਸਭ ਦੇਖਿਆ, ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ ਭਟਕ ਕੇ ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ ਵਸ ਗਿਆ। ਹੁਣ, ਮਹਾਨ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਕਾਂਡ ਦੇ ਸਤਤਾਲੀਵੇਂ ਸਰਗ ਨੂੰ ਸੁਣੋ। ਫਿਰ, ਸੀਤਾ ਦੀ ਖੋਜ ਲਈ, ਵਾਨਰ ਮੁਖੀ, ਵਾਨਰ ਰਾਜਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੇ, ਚਾਰੋਂ ਪਾਸਿਆਂ ਵੱਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨਿਕਲ ਪਏ। ਉਹ ਹਰ ਥਾਂ ਖੋਜਦੇ—ਝੀਲਾਂ, ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਆਕਾਸ਼, ਸ਼ਹਿਰ, ਤੇ ਉਹ ਜਗ੍ਹਾਂ ਵੀ ਜਿੱਥੇ ਦਰਿਆ ਰਾਹੀਂ ਪਹੁੰਚਣਾ ਔਖਾ ਸੀ। ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਮੁਖੀ, ਸੁਗਰੀਵ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੇ, ਪਹਾੜ, ਜੰਗਲ ਤੇ ਉਪਵਨ ਵੀ ਖੰਗਾਲਦੇ। ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਉਹ ਸੀਤਾ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ, ਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ। ਹਰ ਥਾਂ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਮੌਸਮ ਵਾਲੇ ਫਲਦਾਰ ਦਰੱਖਤ ਮਿਲਦੇ, ਤੇ ਹਰ ਰਾਤ ਉਹ ਉਥੇ ਹੀ ਆਪਣਾ ਵਿਸ਼੍ਰਾਮ ਕਰਦੇ। ਪਹਿਲਾ ਦਿਨ ਮੁਕਾ ਕੇ, ਵਾਨਰ ਮੁਖੀ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ, ਪ੍ਰਸ੍ਰਵਣ ਪਹਾੜ ਤੇ ਜਾ ਪਹੁੰਚੇ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਨ ਉਮੀਦ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਖੋਜ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਉਹ ਬਲਵਾਨ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ, ਪਰ ਸੀਤਾ ਦਾ ਕੋਈ ਪਤਾ ਨਾ ਲੱਗਿਆ।